Nederlandse streekkeuken: bodding (broodpudding)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Bodding is een traditionele lekkernij, waarvan de oorsprong in Nederland en België zeker tot vroeg in de Middeleeuwen moet zijn terug te vinden.

Voor deze broodpudding gebruikte men resten oud brood, een beetje melk en een aantal eieren. Voor een zoete bodding werd meestal suiker of honing gebruikt en er werd vaak gedroogd fruit aan toegevoegd.

Links: 'Hollands dorpsgezicht', van Wouterus Verschuur (1812-1874)

Vanaf de tijd dat er (betaalbare) specerijen op de markt kwamen, werd er vaak nog een beetje kaneel, nootmuskaat, foelie of vanille bijgedaan voor een rijkere en diepere smaak.

Van een bodding bestaan ook wel hartige varianten. Deze werden meestal bereid (zonder suiker of melk, maar) met olie, boter of spekvet en konden dan restjes vlees, groenten of kruiden bevatten.

Standaard in het recept is, dat oud brood eerst in het vochtmengsel werd geweekt, daarna met de eieren en eventuele toevoegingen (fruit, rozijnen of vlees, groente) werd vermengd, om vervolgens in de oven te worden afgebakken.

09fafcce2d1dbba46f82a518d62045b1_medium.Bodding voortgekomen uit zuinigheid?

Ongetwijfeld zal een krappe beurs er mee te maken hebben gehad, dat oud brood door de meeste mensen niet zomaar werd weggegooid. Men probeerde het vaak weer te gebruiken in andere gerechten of er – zoals in het geval van de bodding – iets nieuws van te maken. Ook bij bakkerijen was men vanouds zuinig en spaarzaam. Daar werden resten oud brood vaak vermengd met oude koffiekoeken om dan tot bodding te worden verwerkt. Helemaal zo gek nog niet, want de koffiekoeken zullen een aparte en – denk ik zeker – lekkere smaak aan de broodpudding hebben gegeven.

Bodding, een pudding met internationale allure

Ook in veel andere landen kent men een eigen versie van broodpudding, van Europa tot Noord- en Zuid-Amerika, van India tot de Filippijnen. Vaak is het recept van de broodpudding ooit door Europese ontdekkingsreizigers, kolonisten en/of bezetters meegenomen naar de andere werelddelen, waar het bij de plaatselijke bevolking met de plaatselijk beschikbare ingrediënten uiteindelijk een eigen leven is gaan leiden.

ee5e03f8c88ba3c93b31f086d338eb93_medium.In Engeland is broodpudding bijvoorbeeld nog steeds een populair gerecht. Daar eet men de broodpudding (waarin het brood eerst wordt besmeerd met boter en dan wordt gebakken) vaak met clotted cream bij de theemaaltijd, waardoor het gerecht aan zijn Engelse naam is gekomen, namelijk bread and butter pudding. Dit is ook een versie, die nog steeds populair is in de vroegere Britse koloniën Canada en de V.S. Zo hebben de Spaanse conquistadores de bodding of budín (pudding?), zoals het gerecht in het Spaans heet, ooit meegenomen naar hun koloniën in Midden- en Zuid-Amerika en in Azië (de Filippijnen). In de Filippijnen maakt men het gerecht tegenwoordig overigens over het algemeen niet met gewoon brood, maar met bananenbrood, een populaire Amerikaans cake; dit ongetwijfeld onder invloed van de jarenlange aanwezigheid van Amerikaanse soldaten op Filippijnse bases. En zo is de aloude Spaanse budín gefuseerd met het Amerikaanse bananenbrood tot een nieuw Filippijns gerecht.

Bodding of budín?

Maar hoe zit het met de Spanjaarden? Hadden zij het gerecht oorspronkelijk zelf bedacht en al veel eerder meegenomen naar de noordelijke delen van hun koninkrijk (met name Nederland en België)? Of was het omgekeerd; was het juist een van oorsprong Noord-Europees gerecht? Hebben de Spaanse soldaten het recept wellicht in de 16e eeuw uit de Lage Landen mee terug naar hun vaderland genomen, in de tijd van de Spaanse bezetting en de 80-jarige oorlog? De Nederlandse en de Spaanse naam, ‘bodding’ en ‘budín’, lijken immers wel heel erg op elkaar. Helaas, we weten het niet. 73f06f05688f90990a635a481a4c38dc_medium.

Ingrediënten

  • 300 gram oud brood (circa een halfje wit)
  • 200 gram suiker
  • 200 milliliter melk
  • 5 eieren
  • 50 gram rozijnen
  • 4 zakjes vanillesuiker
  • 1 eetlepel kaneel
  • 1 eetlepel gesmolten boter.

Garnering: poedersuiker en eventueel nog wat kaneel.

Verder nodig: een grote schaal, een steelpan, een mengkom of mengbeker, een eierklutser, een bakblik, een taartrooster, bakpapier. af52aa014eb6a1458ac53dd90243a273_medium.

Bereiding 

Verwarm de oven voor op 180-200 ⁰C

Vet het bakblik in met de gesmolten boter

Knip een vorm uit het bakpapier ter grootte van de bodem van het bakblik en leg het erin

ae7a0065b390e95a266bcefbaefecf3e_medium.Was en spoel de rozijnen af

Giet de melk in de steelpan

Voeg de suiker en de rozijnen toe

Laat de melk op laag vuur lauwwarm worden

Pluk het brood met de hand in stukken en doe ze in een grote schaal

Strooi de kaneel er overheen

1f42f8cd4d589900d06ca571bb9481ad_medium.Giet de lauwwarme melk met de suiker en de rozijnen op het brood en meng het geheel met een lepel door elkaar

Laat het brood-melkmengsel ongeveer 10 minuten staan om in te trekken

Breek de eieren in de mengkom of mengbeker

Kluts de eieren los en schuimig

Giet de geklutste eieren bij het brood-melkmengsel en roer alles goed door elkaar

5a536c9f43cb3e8f7e45ff65dd555a75_medium.Giet de ontstane broodbrij in het ingevette bakblik

Bak de bodding of broodpudding in circa 45 minuten in de oven af op 180-200 ⁰C (een en ander afhankelijk van hoe heet je oven is)

Haal het bakblik uit de oven en leg er na een vijftal minuten het taartrooster op

Keer bakblik en taartrooster om, zodat de bodding uit het bakblik loslaat en op het taartrooster ligt

531e757f11e1a140a91b634f29d89ed9_medium.Trek voorzichtig het bakpapier van het baksel af

Bestrooi de bodding met poedersuiker en eventueel met nog een beetje kaneel

Laat de bodding rustig afkoelen.

Variatie

Je kunt in principe elk soort brood gebruiken, of het nu een stuk stokbrood, enkele oude croissantjes, een brioche of gewone sneetjes wittebrood zijn.

26cba4c4c30482a07873e51e45a141b5_medium.Tarwe- of volkorenbrood kan ook worden gebruikt, maar de bodding kan dan wat droger zijn.

Hoe ouder (en droger) het brood, hoe beter het melkmengsel en de eieren zullen worden opgenomen.

Snij desgewenst de harde korsten van het brood af.

Zout hoeft niet meer te worden toegevoegd, omdat er al zout genoeg in het brood zit.

Vervang eventueel (een deel van) de melk door room voor een zachte en volle smaak.

19f8338debdfe1eda84d5f1d68687a37_medium.Vervang (een deel van) de melk èn de suiker door gecondenseerde of gesteriliseerde (gezoete) melk.

In de traditionele versie worden rozijnen toegevoegd, maar je kunt daar natuurlijk mee variëren. Voeg bijvoorbeeld eens gedroogde stukjes fruit, gehakte noten, geraspte kokos, specerijen (bijvoorbeeld kruidnagel, foelie, nootmuskaat, anijspoeder of gember), karamel, een paar lepels cacaopoeder of stukjes chocola toe.

Voeg aan het melkmengsel eens een scheutje rum, whisky of brandy toe voor een intensere smaak.

05dbd7080cc151887e12e661ddc844b9_medium.Liever minder suiker? Vervang (een deel van) de suiker door een zoetstof om mee te bakken.

Gebruik in plaats van vanillesuiker alleen het merg van een vanillepeul.

Bestrijk de bodding eventueel met (een gekleurde) glazuurlaag in plaats van de garnering met poedersuiker.

Serveren

8be279ed84119f2ba6f03ebb7b23472c_medium.Serveer de bodding bij de koffie of de thee.

Serveer de bodding als nagerecht.

Serveer de bodding met (gele) custardvla, vanille- of vruchtensaus.

Serveer de bodding met chocoladevla, chocoladesaus of karamelsaus.

Serveer de bodding met vers fruit, zoals bijvoorbeeld aardbeien, bosbessen, bramen, frambozen, bessen, kersen, appel, peer, banaan, ananas, perzik, abrikozen, mango of papaja.

0e44d85f1331161c2833b9e731198c33_medium.Serveer de bodding met een toef slagroom of een bolletje (kaneel- of noten-) ijs.

Eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2016 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

111c89cd44a804cd101be1dfa7c8400f_medium.Zie ook:

Engelse-keuken-cabinet-pudding-(luxe-broodpudding)

Krentenbolpudding-met-appel-en-hazelnoot

Nederlandse-streekkeuken-karnemelkse-grutten-met-stroop

Nederlandse-streekkeuken-rozijnenmoes

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

17/11/2017 08:35

Reacties (4) 

1
17/11/2017 10:33
Leuk. Als je het sneller en makkelijker wilt kom je uit bij wentelteefjes.
In mijn studententijd was dat een ware rage.
Dit is iets bewerkelijker, maar óók heel lekker.
1
17/11/2017 09:30
Van oud brood een lekkere pudding maken, dat is pas slim (en lekker)!
1
17/11/2017 09:27
Mooi, zo'n oud en beproefd recept, dat de tand des tijds heeft doorstaan.
1
17/11/2017 09:19
Leuk streekgerecht en nog lekker ook. Ik maak nog regelmatig een variant op deze bodding, als ik (teveel) oud brood over heb.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert