Oud-Hollandse keuken: pruimentaart

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

4f217c3d4449f6ab0955b3e76c19abe8_medium.Dat de Nederlandse keuken menig smakelijk taartrecept kent, zal gevoeglijk bekend zijn. Van het feit dat de Nederlandse keuken dat enkele eeuwen geleden ook al kende, kijken mensen misschien van op. Toch is de Oud-Hollandse keuken, zoals ik het maar even voor het gemak zal noemen, rijk aan tal van recepten, die het ook vandaag de dag nog prima doen.

Om maar een greep in dit rijke culinaire verleden te doen, heb ik deze keer gekozen voor de klassieke Oud-Hollandse pruimentaart.

Taartrecept uit de Gouden Eeuw

Het recept voor deze pruimentaart is waarschijnlijk ooit ontstaan in de zomer, ten tijde van de pruimentijd. Alle pruimen zijn dan in één keer rijp en om er niets van verloren te laten gaan, werden de pruimen van oudsher in tal van gerechten verwerkt. Van pruimenjam tot pruimenwijn en van pruimensaus tot pruimentaart.

bbcb4132c56939a4b2c20933d5de03c8_medium.Onderstaand recept was beproefd genoeg om te worden gepubliceerd in de eerste druk van het kookboek “De Verstandige Kock” uit 1667.

Links: 'Tot in de pruimentijd!' - Stilleven van Isaac Soreau (1609-1647).

Voor die tijd bestonden er ongetwijfeld ook receptenbundels of kookschriften met misschien nog andere pruimentaartrecepten, maar daar zijn jammer genoeg geen exemplaren van overgebleven. “De Verstandige Kock” was overigens eigenlijk een bijlage bij een publicatie over de aanleg van buitenplaatsen, een ‘hot item’ voor de steeds rijker wordende handelsfamilies uit de Gouden Eeuw, die met fraaie stadshuizen en nog fraaiere buitenverblijven hun welvaart ten toon konden spreiden. De aanvankelijke bijlage werd destijds echter zo’n populair kookboekje, dat het op eigen titel, als op zichzelf staand boekwerk, nog enige drukken mocht beleven. Het oorspronkelijke recept (links) luidde in het mooie Oud-Nederlands als volgt:

Om een Pruymetaert te maken

Neemt Pruymen, koocktse murruw,

Doetse door een Teems,

Stoffeertse met doren van Eyeren, Suycker en Caneel, Nagelen en gesmolte Booter

Doetse in u Korst, backtse sonder Schil, dan Caneel daer over gestroyt.

Om Deegh te maken tot Taerten

Neemt Terwenmeel, Booter, Rooswater, Suycker ende een weynigh Eyeren van yeder na behooren.

 

(Bron: Coquinaria.nl.)

Om een pruimentaart te maken

Neem pruimen, kook ze gaar, pureer ze door een zeef

Doe er eidooiers, suiker en kaneel, kruidnagelen en gesmolten boter bij

Giet het op het deeg, bak het zonder (deeg-) deksel en strooi er kaneel over.

Om taartdeeg te maken

Neem tarwemeel, boter, rozenwater, suiker en enkele eieren, van alles naar behoefte.

6b2a399dea681916362b201505e70599_medium.

 

Het recept is dus al ruim 350 jaar oud, maar ik kan met een gerust hart zeggen: daar proef je niks van. De pruimentaart is nog steeds zomers, actueel en vooral lekker.

Rozenwater

767eb5ac25cf8edc941dbfa7a613decc_medium.Een bijzonder ingrediënt, dat tegenwoordig meer aan de Arabische keuken dan aan de Oud-Hollandse keuken doet denken, is rozenwater. Je kunt het meestal in Turkse winkels of speciaalzaken wel verkrijgen, maar als je een (liefst geurende) roos in de tuin hebt staan, kun je het ook goed zelf maken.

Voor bijvoorbeeld een ¼ liter rozenwater heb je nodig: 250 gram rozenblaadjes, 300 milliliter gedestilleerd of gekookt water, een roestvast stalen pan, een zeef, eventueel een trechter en een flesje of potje, waar het rozenwater in kan worden bewaard.

Bereiding:

4e5dbf94c042d08afd5b0d787eacea14_medium.Spoel de rozenblaadjes goed schoon. Giet het water in de pan en voeg de gewassen rozenblaadjes toe. Kneus of knijp ze eventueel een beetje, zodat de blaadjes onder water komen te staan.

Breng de blaadjes met het water aan de kook en laat dit 1½ tot 2 uur op laag vuur zacht koken. Houd de pan zoveel mogelijk gesloten met een deksel, zodat de geuren in het water worden afgegeven. Let wel op dat al het water niet verdampt en roer regelmatig door de pan.

Giet het rozenwater door een fijne zeef en gebruik eventueel een trechter om het in het flesje of potje te laten lopen. Laat het rozenwater nu verder afkoelen. Bewaar in de koelkast (maximaal 5 dagen).

Behalve om mee te koken, kun je het rozenwater ook toevoegen aan je badwater. Of drenk er een paar zakdoeken in en laat ze vervolgens drogen: heerlijk als geurlapjes in de linnenkast.

Ingrediënten

Voor de vulling:

  • 1 kg pruimen ff2c2624c6abbb3933d6ba460546236d_medium.
  • 50 gram suiker
  • 4 eidooiers
  • 2 eetlepels gesmolten boter
  • 1 theelepel kaneel
  • ½ theelepel kruidnagelpoeder
  • Snufje zout.

Voor de taartbodem:

  • 270 gram bloem 1cb807c69431c7c8b1c392fcf564d0fb_medium.
  • 70 gram suiker
  • 70 gram boter
  • 70 centiliter water
  • 3-4 eetlepels paneermeel
  • 1 ei
  • 1 eetlepel rozenwater.

Verder nodig: een mesje, een kookpan, een steelpan, een staafmixer of roerzeef, een paar schalen, een deegkom, een spatel, een taartbakblik of springvorm, een invetkwastje, bakpapier.

Bereiding

c467990cac6eded0c07d89bc4d6e5bd4_medium.Warm de oven voor op 200-220 ⁰C

Vet het taartbakblik of de springvorm in met boter of een beetje olie

Bij gebruik van een springvorm kun je eerst de bodem bekleden met bakpapier

Voor de vulling:

d3b379ee008ddfff0666f7b6361a1380_medium.Was de pruimen, snij ze in kwarten en haal de pitten er uit

Doe de pruimen in de pan met een klein beetje water

Kook de pruimen in ongeveer 20 minuten zacht

Giet de pruimen dan goed af en vang het vocht op (kan worden gebruikt als deel van het water in de taartbodem)

Pureer de pruimen met de staafmixer fijn

035356db08cc5c3534319ca43215e84e_medium.Meng in een schaal de suiker, kaneel, kruidnagelpoeder en de gesmolten boter door elkaar

Giet de pruimenmoes erbij en meng het geheel goed door

Splits de eieren (alleen de eidooiers worden gebruikt; bewaar de eiwitten voor een ander gerecht)

Neem een schaaltje en doe er één voor één de eidooiers in met steeds 1-2 eetlepels van het warme pruimenmoesmengsel

4ccc6dce2c03c68ad976e032c7744589_medium.Klop de eidooiers er één voor één in los: goed blijven kloppen, want de eidooier mag (nog) niet in het warme mengsel stollen

Giet uiteindelijk het schaaltje met de losgeklopte eidooiers bij de rest van de pruimenmoes

Roer goed door en laat het even staan

Voor de taartbodem

1b6e4cdc5a2ac5f10703b698f57f7cd8_medium.Meng bloem, suiker en zout in de deegkom door elkaar

Snij de boter in kleine stukjes en roer deze door de droge ingrediënten heen

Giet het water in een schaaltje en voeg het rozenwater toe

Klop het ei in dit watermengsel los en voeg het dan aan het deegmengsel toe

Kneed het mengsel tot een samenhangend deeg

9600f10477a5179920e319f1ece35a3d_medium.Als het deeg te korrelig is, voeg dan wat water toe; is het te plakkerig, voeg nog wat bloem toe

Rol het deeg uit en bekleed de bodem van het bakblik ermee of druk de deegbal met de hand op de bodem van het bakblik plat

Strooi er paneermeel over

Giet vervolgens de pruimenmoes/taartvulling op de deegbodem

d655e6b1f28f526730b00c02ea532dca_medium.Bak de pruimentaart ongeveer 35-45 minuten op 180-200 ⁰C (een en ander afhankelijk van hoe heet je oven is), zodat het deeg gaar is en het pruimen-eimengsel is gestold. Let wel op dat de bovenkant niet gaat verbranden!

Garneer de pruimentaart eventueel nog door er kaneel overheen te strooien.

Variatie

b5d9ca80afd628e1fe103e8efb3b66a6_medium.Vervang eventueel een derde van de bloem door notenmeel, bijvoorbeeld gemalen amandelen, hazelnoten of walnoten. Dit geeft een verfijnde smaak aan de bodem.

Eventueel zou je voor de taartbodem ook een ander deeg (zandtaart), een vlaaibodem of zelfs een bodem van koekkruimels en boter kunnen gebruiken.

Gebruik in plaats van gewone suiker eens vanillesuiker om aan de pruimenmoes toe te voegen.

a7bd5e3fa0ac27120888b3796be04cf2_medium.Van het afgegoten en opgevangen pruimenvocht kun je met een beetje aardappelmeel, maïzena of custardpoeder en suiker ook een heerlijke puddingsaus maken voor op ijs, pudding, yoghurt of kwark.

In plaats van rozenwater kan eventueel ook oranjebloesemwater worden gebruikt.

Als je geen rozenwater kunt verkrijgen of je houdt er niet van, laat het dan uit het recept weg.

183a7163feec67db79ac6d1401c53e9e_medium.Serveren

Serveer de pruimentaart bij koffie of thee of als nagerecht.

Serveer de pruimentaart lauwwarm of koud.

Serveer de pruimentaart met kaneel en een toef slagroom.

Serveer de pruimentaart met warme vanillevla of -pudding

092a930e060f49f378ad28f4bf2d1be0_medium.Serveer de pruimentaart met een bolletje ijs.

 

ASMAY.

© 2016 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

c14266f8a64978516d24a2dead8d0c1a_medium.Zie ook:

Franse-keuken-flan-de-prunes-(pruimenflan)

Franse-keuken-tarte-au-citron-et-pomme-(citroentaart-met-appel)

Amerikaanse-keuken-strawberry-cheesecake-(aardbeienroomkaastaart)

Italiaanse-keuken-albicocca-torta-di-mandorle-(abrikozen-amandeltaart)

2cd7a591987c8ffeff78e10be06fb5c6_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

 

08/11/2017 07:01

Reacties (4) 

1
08/11/2017 07:58
Heel leuk, zo'n eeuwenoud recept dat nog steeds doet watertanden. Typisch is dat gebruik van rozenwater; tegenwoordig zie je dat nog slechts in de Arabische keuken.
1
08/11/2017 08:00
Inderdaad, terwijl het in vroeger eeuwen dus wel hier en daar in (Oud-Hollandse) recepten werd gebruikt. Rozenwater is een beetje een vergeten ingrediënt.
1
08/11/2017 07:54
Die Oud-Hollandse keuken was zo gek nog niet!
1
08/11/2017 07:49
Wat leuk, zo'n historisch recept.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert