De TBS: waarom je daarmee ook geen moorden kunt voorkomen. Deel 2.

Door Zevenblad gepubliceerd in Columns

8af3cbbf75500038393e0cdddf52e68e_medium.

Wij leven in een beschaafd land. Sterker nog, wij maken deel uit van een gemeenschap van staaten die de rechten van het individu - op een in de geschiedenis van de mensheid nog niet eerder vertoonde wijze - tegen de staat beschermt. Ons strafrecht is doordrongen van humaniteit: ook de meest gevaarlijke crimineel valt onder de werking van de Grondwet en de Mensenrechtsverdragen. Als de nationale rechter daar onvoldoende rekening mee houdt zorgt het Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, dat in laatste instantie recht spreekt, er wel voor dat het EVRM (Europees Verdrag over de Rechten van de Mens) overal in de bij dit verdrag aangesloten landen wordt nageleefd. Artikel 3 EVRM luidt: No one shall be subjected to torture or to inhuman or degrading treatment or punishment. In de Nederlandse vertaling betekent dat:  Niemand mag worden onderworpen aan folteringen of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen.

Waar het hier om gaat is het verbod van 'onmenselijke bestraffingen'. Daartoe rekent het Hof tegenwoordig ook levenslange gevangenisstraffen e.d. waarin de veroordeelde geen uitzicht op behandeling en uiteindelijk op een leven NA de detentie geboden wordt.  Dat geldt ook voor de zogenaamde Longstay afdeling binnen de TBS. Zonder de hoop op een einde van de vrijheidsbeneming (de beroemde 'tweede kans') wordt de gedetineerde 'onmenselijk gestraft'. Dat is de richting waarin zich de rechtspraak van het Hof in de laatste jaren ontwikkeld heeft.

http://rechtennieuws.nl/47160/nederland-schuldig-aan-schending-verbod-marteling-dan-wel-inhumane-vernederende-behandeling/

Nederland heeft dus de resocialisatiegedachte hoog in het vaandel staan, niet alleen als het om gewone gedetineerden, maar ook als het om TBS-gestelden gaat. Strafdoelen als afschrikking en wraak zijn helemaal op de achtergrond geraakt: de 'maakbare' samenleving en de 'verbetering' van de delinquent zijn de uitgangspunten. De resocialisatie is het hoogste doel en mag niet ondergeschikt gemaakt worden aan de beveiliging van de samenleving.

Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden   Artikel 2

    1 De tenuitvoerlegging van een vrijheidsbenemende straf of maatregel in een inrichting voor verpleging van ter beschikking gestelden wordt zoveel mogelijk dienstbaar gemaakt aan de behandeling van de veroordeelde en de voorbereiding op diens terugkeer in de maatschappij, met inachtneming van het karakter van die vrijheidsbenemende straf of maatregel. Bij het verlenen van vrijheden aan ter beschikking gestelden wordt rekening gehouden met de veiligheid van de samenleving en de belangen van slachtoffers en nabestaanden.

Men houdt daarmee natuurlijk wat slagen om de arm, maar ik zal uitleggen waarom deze verplichting om de noodzaak van verdere vrijheidsbeneming te toetsen steeds weer met het leven en de lichamelijke integriteit van onschuldige slachtoffers betaald wordt.

De Longstay-TBS

In simpele woorden uitgedrukt komt het er op neer dat Justitie bij TBS'ers gedwongen is om voortdurend na te gaan of de behandeling van de TBS-gestelde vorderingen maakt. In de gewone TBS is dat om de twee jaar: dan moet de rechter bepalen of de TBS mét vrijheidsbeneming nog wel noodzakelijk is. 

Middels de Longstay-TBS (die gevestigd is in de Pompe-Kliniek in Nijmegen) heeft men geprobeerd om e.e.a. te omzeilen: men wilde een aparte categorie 'onbehandelbare' delinkwenten die duidelijk geen vorderingen maakten of elke behandeling consequent weigerden uit deze periodieke rapportage en beoordeling halen: het was immers toch een steeds terugkerend ritueel dat op hetzelfde neerkwam, namelijk vast blijven zitten omdat het gevaar nog steeds aanwezig was.

De Longstay was bedoeld om de rechtspraak te ontlasten en om op geldverslindende behandelingen, rapportages en rechtzittingen te besparen. Wat haalde het uit dat je een onwillige TBS-gestelde steeds weer voor de rechtbank moest slepen, terwijl je van te voren wist hoe dat zou aflopen? De behandelende psychiater moest ook verschijnen en uitleggen waarom er geen schot in de behandeling zat. De advocaten, die eveneens uit de staatskas bekostigd moeten worden, maakten zich er meestal vanaf door gewoon voor clementie te pleiten.

Men probeerde op deze manier de hele rompslomp kort te sluiten, maar had wél buiten het Hof in Straatsburg gerekend.  De resocialisatiepogingen en de periodieke toetsing moeten blijven bestaan, terwille van het principe dat men ook de gevaarlijkste gek niet mag opgeven en niet blijvend mag opsluiten. De 'sleutel weggooien' is er niet bij. Bij levenslang veroordeelden net zo min als bij TBS'ers. Vooral die laatste moet je blijven behandelen, hoe dan ook.

https://www.rsj.nl/Over-de-Raad/Goedebejegening/

Het dodelijke dilemma

Nu sta je als behandelaar wél voor een behoorlijk dilemma. Om te zien of een behandeling aanslaat en of er geen sprake van een schijnaanpassing is (veel gestoorde criminelen, en dan vooral de sociopaten onder hen, beheersen het kunstje van de schijnaanpassing perfekt) heb je geen ander middel dan begeleid, en op den duur onbegeleid (proef)verlof. Je kijkt de patiënt immers alleen maar vóór de kop en niet er in: er moet dus een mogelijkheid zijn om te testen of iemand inderdaad 'verbeterd' en daardoor minder gevaarlijk is.

Dat kun je alleen maar in de praktijk toetsen, en daar komen al die 'ongelukken' van - als de inschatting fout geweest is. Psychiaters zijn ook geen helderzienden, maar als ze te lichtvaardig tot vrijheden besluiten of zelfs nog een bepaalde band met een gedetineerde ontwikkelen die het oordeel vertroebelt kunnen er slachtoffers vallen. En dat gebeurt steeds weer.

Men vindt, zowel in Straatsburg als ook in Nederland, bij velen de overtuiging dat 'de maatschappij dat risico dan maar moet dragen', omdat er ook zoveel ex-tbs'ers zijn die niet weer in de fout gaan. Het funeste van deze opvatting is (ik vind het een redenering van niks, eerlijk gezegd) dat het nooit 'de maatschappij' is die het risico draagt, maar altijd weer een bepaald individu dat op het verkeerde tijdstip op die bepaalde plaats aanwezig is. Dat krijgt de volle laag, helemaal in z'n eentje. De gevolgen zogenaamd collectiveren, terwijl de miskleunen van de behandelaars één onschuldig slachtoffer treffen? Ik vind het puur cynisme.

De ene psychiater of psycholoog is de andere niet: zoals in elke beroepsgroep heb je ze in soorten. Maar je hebt er ook nonchalante nitwits bij die veel te roekeloos met de risico's voor de levens van willekeurige slachtoffers omgaan, en dan een houding aannemen die heel dicht in de buurt komt van "Wir haben es nicht gewusst''. Deze roekeloosheid en zelfoverschatting heb ik nooit kunnen begrijpen.

Wie een indruk wil hebben van hoe er in Den Dolder met bloedlinke patiënten omgegaan is moet maar hier lezen wat de moeder van een jongeman (die in dezelfde afdeling als Michael P. zat) daar al enkele jaren geleden over schreef:

Dat ik er aan onderdoor gaat doet ze ook niks! waneer ik in wanhoop bel om eea te melden dan word de hoorn erop gegooid en word ik niet eens te woord gestaan. Mijn zoon heb alle vrijheid en kan gewoon door gaan met duistere praktijken. Snachts niet daar slapen en weg lopen is voor hen geen probleem, maar waar hangt me zoon dan uit? begrijp me goed dit mannetje is zo beinvloedbaar en daar profiteren al jaren lang de foute figuren van. ik ben op en vreselijk boos op deze instantie! ga een gerechtelijk zaak startte want ik trek dit niet langer.

https://www.zorgkaartnederland.nl/zorginstelling/ggz-altrecht-aventurijn-wier-den-dolder-den-dolder-3046460/waardering/zeer-terleurgesteld-in-deze-d8a4bebe5708356ca30f663e8704be97

Nu is dat geen echte TBS-kliniek, maar dezelfde praktijken vind je overal waar de beslissing over wél of niet toestaan van vrijheden in de hand van te goedgelovige of onverschillige behandelaars ligt. Dus ook in TBS-instellingen, zoals in Groningen en elders. Dat kost steeds weer levens.

Maar men ramt zich op de borst dat wij hier zo humaan zijn dat wij ook gestoorde moordenaars en verkrachters een 'tweede kans' niet willen onthouden.

Wie geïnteresseerd is in de complete juridische achtergrond van de resocialisatiegedachte en artikel 3 EVRM kan het nalezen in de doctoraalscriptie van een jonge advocaat (Universiteit van Tilburg, 2008) die, wat de jurisprudentie van het Hof betreft, inmiddels gedateerd is. In de laatste jaren is het Hof nog veel verder gegaan, zie de link verder boven.

http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=94946page=41&zoom=100,-176,801

 

 

20/10/2017 15:03

Reacties (9) 

2
23/10/2017 15:06
Mooi voorbeeld over die grommende wolven. Het zal je kind maar zijn dat slachtoffer is. Nabestaanden hebben levenslang en zulk soort mensen zijn voor een tijd onder de pannen, hebben alle aandacht en begeleiding, de slimmere onder hun volgen nog wat studies, de kennis die ze vergaren wordt dan weer gebruikt om de boel te draineren, hebben ook nog gespaard en krijgen bij vrijlating ook nog eens alle begeleiding en medewerking, wat wil je nog meer, kortom misdaad loont !
1
21/10/2017 10:07
Die gasten in Straatsburg zijn doorgeslagen.. Doch ze bepalen het wel daar; te bizar toch?
Je hebt helemaal gelijk. Met TBS kun je geen moorden voorkomen. Op den duur komt toch het proefverlof. Een verlof dat in sommige gevallen betekent dat een individu het met zijn leven zal moeten bekopen. Dat dragen we wel even collectief? Hoe krom kan het zijn..

Proefverlof in een soort Utopia dan... Afgeschermd van de wereld?

In je vorige artikel stipte je iets aan waar ik koud van werd en wat me niet heeft losgelaten. Even werd ik ruim 30 jaar terug gesmeten in de tijd...
21/10/2017 10:57
Ja, die ken ik. Die vet grijnzende, kauwgom kauwende, hondsbrutale verkrachters, geweldplegers en moordenaars. Die je alleen maar met fluwelen handschoenen aan mag pakken, met een door de overheid betaalde, soms even brutale advocaat naast zich, die al protesteert als je zijn cliënt niet met 'meneer' aanspreekt. Als je té duidelijk laat merken dat je een hekel aan zijn cliënt hebt maakt die bezwaar: je bent dan kennelijk bevooroordeeld.
Als je met een minderjarige te maken hebt zit er meestal ook nog een pisnijdige moeder of een agressieve vader naast, die vinden dat hun misbaksel zo...
1
20/10/2017 21:06
Het is bekend en toch worden er geen stappen ondernemen om een wet erdoor te krijgen dat zulke typen/ moordenaars gedwongen TBS krijgen. Is toch van de gekke dat als een moordenaar niet meewerkt aan het psychiatrisch onderzoek geen TBS krijgt.
3
20/10/2017 22:31
Ja, maar ik leg nu juist uit dat dat weinig verschil maakt. Ook al hebben ze TBS, dan nog ben je verplicht ze te behandelen en regelmatig te testen of de behandeling aanslaat. Dat kan alleen maar in het kader van een (al dan niet begeleid) proefverlof. De meeste herhalingsdelicten worden gepleegd door TBS'ers die vrij rond mogen lopen, maar ze ontsnappen ook geregeld aan hun begeleider.
Het probleem blijft hetzelfde: of het nu 'detentiefasering' heet of 'proefverlof'. De verplichte resocialisatie van gevaarlijke criminelen is en blijft de crux. De aard van de recidive is meestal te ernst...
1
20/10/2017 20:43
Heldere uiteenzetting, op dit gebied gaat er voorlopig dus weinig of niets veranderen en is het gewoon wachten op het volgende slachtoffer van zo'n gevaarlijke gek met teveel vrijheden.
1
20/10/2017 21:18
Nee, dat vrees ik ook.
Nu worden beslissingen over 'vrijheden' en vooral over officiële verloven meestal in de groep (vergadering) genomen, waar ook verplegend personeel en collega's aan deelnemen, maar ook daar geeft de cultuur op een bepaalde afdeling vaak de doorslag. Bij sommige instellingen is men gewoon te goedgelovig, om niet te zeggen 'laks' . Bovendien speelt soms ook een soort professionele nieuwsgierigheid een rol: zou mijn prognose in een onbeveiligde zetting stand houden?
Ik zal nooit vergeten dat een aantal jaren geleden in de Van Mesdag-kliniek in Groningen een vro...
2
20/10/2017 20:01
Ik vind niets beschaafd aan doorgeschoten 'mensenrechten' - 'Men vindt, zowel in Straatsburg als ook in Nederland, bij velen de overtuiging dat 'de maatschappij dat risico dan maar moet dragen' - dat kan ik ook maar moeilijk onder beschaafdheid klasseren...
1
20/10/2017 19:09
Je haalt hele interessante punten aan. Bedankt voor de link naar de afstudeerscriptie. Ik kan wel wat leesmateriaal op niveau gebruiken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert