Franse keuken: la Cousina (kastanjesoep)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

3cf4e87b4067b958d0756486e6c111c6_medium.La Cousina of soupe de châtaignes is een populair gerecht in de Franse keuken in vooral de streek rond de Ardèche en de Cévennes, maar is tegenwoordig in meer plaatsen in Frankrijk op de menukaart verschenen. De oorsprong van deze soep is vanzelfsprekend. Aan de ene kant staan in deze streken volop kastanjebomen en zijn kastanjes in de herfst veelvuldig te vinden. Dus waarom niet gebruiken? Aan de andere kant zijn bereide kastanjes in soep of andere gerechten gewoon erg lekker.

Achtergrond van de naam kastanje

De kastanje, van de plantenfamilie Castanea, is een loofboom, die oorspronkelijk niet in onze omgeving voorkwam, maar inmiddels al eeuwenlang is ingeburgerd. De oorsprong van de kastanjeboom ligt waarschijnlijk rond de Middellandse Zee. In Thessalië, midden Griekenland, ligt een plaatsje genaamd Kastania; zijn de bomen echter naar deze plaats genoemd of is de plaats naar de rondom veel voorkomende kastanjebomen genoemd? Niemand die het nog precies weet.

ec67f69d2e320b6157c603046b13bb14_medium.De bomen floreerden echter en breidden zich gestaag uit in de bossen van de rest van Europa. Eén van de eerste of oudste verwijzingen naar kastanjebomen in Europa was in Frankrijk, waar boom en vrucht chastain werden genoemd. In het moderne Frans werd dit châtaigne, waarvan wellicht weer onder andere het Nederlandse kastanje, het Duitse Kastanien, het Deense kastanje, het Noorse kastanjer, het Zweedse kastanj en het Finse kastanjat zijn afgeleid.

Eetbare (tamme) kastanjes

De vruchten van de tamme kastanje (Castanea sativa) zijn eetbaar. Dit is niet het geval met alle vruchten van bomen, die wij kastanjes noemen. De vruchten van de paardenkastanje – soms wilde kastanje genoemd – zijn bijvoorbeeld giftig voor ons. De paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) behoort dan ook eigenlijk – in weerwil van de benaming in de volksmond, maar duidelijk volgens de Latijnse soortbenaming - tot een totaal andere plantenfamilie.

9c2e2945f98b769dca7309330ac31311_medium.Tamme kastanjes worden al van oudsher gegeten en zijn bijvoorbeeld voedingsrijker dan graan. Gepoft, gekookt, gerookt, tot meel gemalen en gebakken of gepureerd zijn zij heerlijk om uit het vuistje te eten of (als extra groente of eventueel in plaats van aardappelen) bij de warme maaltijd te gebruiken. Gedroogd kunnen zij het hele jaar door worden bewaard. Het vruchtvlees van een gare kastanje is zacht en droog, de smaak is lichtzoet. Een gouden combinatie wordt overigens gevormd door spruiten en kastanjes; het is een combinatie die, met of zonder appelmoes, vooral met kerstmis bij vele mensen traditioneel op tafel komt.

Eenvoudig maar lekker Frans recept

3af0271dc14887688864454f38f8a599_medium.Van oudsher was deze soep, die van oorsprong wordt bereid met gedroogde kastanjes (en niet met kastanjemeel zoals op Corsica de gewoonte is), een  vast gegeven op het wintermenu in het midden van Frankrijk. In de Cévennes heette de soep ook wel la Bajana, Bajanac of Badjana , maar in de Ardèche kent men de kastanjesoep alleen onder de naam La Cousina.

Nu is er – zoals dat gaat met populaire recepten – eigenlijk geen sprake meer van één origineel recept. Iedere kok en kokkin in de Ardèche, maar ook in de rest van Frankrijk, zal intussen een eigen versie hebben, die hij of zij de beste en de lekkerste vindt. Dit recept is één van die vele variaties, één die ik zelf ooit heb gegeten in een klein eethuisje in een plaatsje in de Cévennes en waar ik zowaar het recept van de eigenaar heb meegekregen.

Verse tamme kastanjes?

b3d1979a9d9500d2835778307ed2d870_medium.Voor dit recept heb ik gebruik gemaakt van gepelde en gedroogde, maar verder nog niet gaar gekookte kastanjes (in het kastanjeseizoen meestal verkrijgbaar bij biowinkels en (groente-) speciaalzaken). Mocht je verse kastanjes kunnen verkrijgen, gebruik dan een kilo tamme kastanjes voor deze soep. Leg deze in gedeelten in kokend water, kook ze 4 minuten en haal dan de pan van het vuur. Pel de kastanjes het liefst zo heet mogelijk om de schilletjes er goed af te krijgen. Kook dan de volgende portie; anders koelen de laatste al te snel af, terwijl je de eerste nog aan het pellen bent en krijg je de schilletjes er niet goed meer af.

Ingrediënten

  • 500 92062575145c71d78091a85b23f26365_medium.gram (gepelde) gedroogde kastanjes
  • 2-3 dunne preien
  • 2,5 deciliter crème fraîche
  • 3 bouillonblokjes (kip-, groente- of kruidenbouillon)
  • 1,5-2 liter water
  • 1 laurierblad
  • 1 eetlepel kruidenboter
  • Olijfolie
  • a494223a40ede08a10969f671302e9bb_medium.Salie (gedroogd)
  • Nootmuskaat
  • Zwarte peper
  • Zout.

Verder nodig: een soeppan, een koekenpan of wok, eventueel twee grote schalen en een grote zeef, een staafmixer (of blender).

Bereiding

Een dag van tevoren

f679c2b19e17860d12b28d180f886c67_medium.Giet het water in de soeppan en voeg de gepelde kastanjes toe

Laat de kastanjes minstens 8 uur weken.

Bereiding soep

Zet de pan met kastanjes en welwater op het vuur

Voeg bouillonblokjes en laurierblad toe

Zet, wanneer de soep kookt, het vuur laag

Laat de kastanjesoep ongeveer een half uur zachtjes koken tot de kastanjes gaar zijn (roer regelmatig, want kastanjes hebben de neiging snel aan de bodem te koken)

Verwijder het laurierblad

a5440f20c0a9b01cbe8df6226f00da49_medium.Was de preien schoon en snij ze in hele of halve ringen

Giet een scheutje olijfolie in de koekenpan of wok en voeg de kruidenboter toe

Bak de gesneden prei hierin aan

Wanneer je er niet helemaal in bent geslaagd de schilletjes van de kastanjes af te pellen, zullen ze er nu door het koken wel af zijn gegaan en zich in de bouillon bevinden:

Haal de kastanjes dan met een schuimspaan uit de soeppan en leg ze in een schaal

Giet de bouillon door een grote zeef in de andere schaal; de schilfers zullen in de zeef achterblijven

Giet de bouillon weer terug in de soeppan

a9cf46de271445f70b81eb1e53d7d90d_medium.Voeg de kastanjes weer toe, maar houd er een tiental achter ter garnering (hou je echter niet van herkenbare stukjes kastanje in de soep, pureer dan alle kastanjes)

Pureer de kastanjes met de staafmixer in de soep fijn

Voeg de crème fraîche toe en roer deze door de kastanjesoep heen

Voeg nootmuskaat, zwarte peper en eventueel nog zout naar smaak toe

Blijf de soep steeds goed doorroeren om aanbranden te voorkomen

Voeg de gebakken prei toe

bb0292efd5c25d0d416afc7b8a21c8b3_medium.Snij de overgebleven kastanjes doormidden of in vieren en voeg ze aan de kastanjesoep toe

Laat de kastanjesoep nog een paar minuten op laag vuur warmen

Blijf de soep steeds goed doorroeren om aanbranden te voorkomen

Garneer met (gedroogde) salie.

Variatie

Gebruik in plaats van prei eens een andere groente, zoals bijvoorbeeld een paar stengels bleekselderij, (kastanje-) champignons, venkel, pastinaak, winterpeen of een paar uien.

Voeg eventueel nog een eetlepel suiker voor een zoetere smaak aan de kastanjesoep toe.

Voeg een paar gesnipperde teentjes knoflook toe.

155f4a240f38c2e54542937ce4e93984_medium.Gebruik in plaats van kruidenboter eventueel gewone boter of bak- en braadmargarine.

Vervang de crème fraîche door room, (minder calorierijke) kookroom of demi crème fraîche.

Strooi (belegen of oude) geraspte kaas over de kastanjesoep.

Hoewel deze kastanjesoep van origine zonder vlees wordt geserveerd, kunnen vleesliefhebbers er natuurlijk altijd desgewenst (gare) stukjes vlees, wild of gevogelte aan toevoegen. Lekker in de kastanjesoep zijn bijvoorbeeld uitgebakken stukjes spek, ham of bacon, maar ook gebakken plakjes (pittige of gedroogde knoflook-) worst.

Serveren

808f32118b90ddad782e62387ccf223f_medium.Serveer de Franse kastanjesoep bij een warme lunch.

Serveer de Franse kastanjesoep als voorgerecht bij de warme avondmaaltijd.

Serveer de Franse kanstanjesoep als maaltijdsoep bij de warme avondmaaltijd.

Serveer de Franse kastanjesoep met (stok-) brood, belegde broodjes of hartige muffins.

Serveer de Franse kastanjesoep met roggebrood en kaas (bijvoorbeeld Leerdammer of Emmentaler).

Bon appétit oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2015 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

097dab7d7746bb4a6727123f0c2817d2_medium.Zie ook:

Chinese-keuken-bohe-dan-tang-(munt-en-eisoep)

Italiaanse-keuken-minestrone-Milanese-(tomatengroentesoep)

Mexicaanse-keuken-pittige-bonensoep

Spaanse-keuken-sopa-de-garbanzos-(kikkererwtensoep)-met-chorizo

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

13/09/2017 02:21

Reacties (4) 

1
13/09/2017 08:35
Heerlijk lijkt me dit. Zo'n oud en beproefd recept van vooral natuurlijke voedingsmiddelen, typisch voor die natte, koude herfst- of winterdagen.
1
13/09/2017 08:27
Goed voedzaam soepje. Toch maar eens een boswandeling maken en kastanjes rapen binnenkort.
1
13/09/2017 08:39
Dat is een goed plan!
1
13/09/2017 08:22
Dat lijkt me nu een lekkere traditionele soep. Zonder al te veel poespas, maar met eerlijke ingrediënten, die in moeder Natuur in de herfst voor het oprapen liggen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert