Spaanse keuken: tortilla de patatas (aardappelomelet)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Eigenlijk een eenvoudige aardappelomelet, de tortilla, maar van oudsher een klassieker uit de Spaanse keuken. Hoewel al vaak gegeten bij anderen, wilde ik toch een keer dit eenvoudige en rustieke gerecht zelf maken. Veel heb je er eigenlijk niet voor nodig: de basisingrediënten van dit traditionele recept bestaan altijd simpelweg uit 3 dingen: aardappelen, eieren en olijfolie, waaraan naar smaak peper en zout wordt toegevoegd. Niets meer, niets minder.

Achtergrond van de Spaanse tortilla

De oudste verwijzing naar een tortilla werd gevonden in de kronieken van de Spaanse conquistadors in Amerika. Al in 1519 werd een soortgelijk gerecht vermeld, dat werd bereid door de Azteken en op de markt te koop was. Mogelijk en zelfs waarschijnlijk is echter, dat deze tortilla werd bereid met eieren en maïsmeel; zoals dat nu nog in Midden-Amerika traditioneel het geval is. De aardappel leerden de Spanjaarden kennen bij de Inca's, waarna men de nieuwe 'groente' introduceerde in Spanje (en van daaruit in de rest van Europa).

359828b5cf4987194264ac91f0919b93_medium.Volgens een legende was de Carlistengeneraal Tomás Zumalacárregui (1788-1835) de uitvinder van de befaamde Spaanse tortilla. Hij zou de eenvoudige aardappelschotel hebben bedacht als een snelle en voedzame maaltijd voor zijn troepen tijdens het beleg van Bilbao in 1835, in de Eerste Carlistenoorlog. Of het verhaal klopt, weten we niet. Wel is duidelijk, dat de bekendheid en populariteit van de tortilla de patatas zich tijdens en na die Eerste Carlistenoorlog over Spanje begon te verspreiden.

Een ander verhaal vertelt, dat niet Zumalacárregui, maar een anonieme huisvrouw in Navarra het gerecht heeft bedacht. Toen de Carlistengeneraal op een dag met zijn gevolg bij haar binnenviel en een maaltijd eiste, had de vrouw niets anders in huis dan eieren, uien en aardappelen. Uit deze ingrediënten zou zij een eerste versie van de aardappelomelet hebben gemaakt. Het gerecht viel bijzonder in de smaak van Zumalacárregui en van die tijd af stond de tortilla de patatas regelmatig op het menu van zijn troepen.

Wetenschappers van het Centro de Ciencias Humanas y Sociales del CSIC in Madrid plaatsen de oorsprong van de Spaanse omelet echter in de Extremadurese stad Villanueva de la Serena (Badajoz) in de 18e eeuw. In een oud geschrift uit deze stad wordt namelijk al in 1798 over de tortilla van eieren en aardappelen gesproken. De uitvinding van het gerecht wordt daarin toegeschreven aan ene Joseph de Tena Godoy en de markies van Robledo.

Spaanse tortilla is een oud, rustiek boerengerecht

f7ccaa9660d32116d77b72fe1eb07965_medium.De eerste, voorlopig nog als enige officieel erkende verwijzing naar de tortilla in Spanje stamt uit 1817. In een (anoniem) document uit Navarra, gericht aan het Hof aldaar, werd verslag gedaan over de armoedige leefomstandigheden van de boerenbevolking in de hooglanden, in vergelijking met de bewoners van Pamplona of Ribera. Na het opsommen van de schaarse voedingsmiddelen, die door de boeren werden gegeten, wordt de tortilla vermeld als een kleine taart of dikke omelet. Meestal was deze bereid met een paar eieren en aardappelen, broodkruim of wat er maar voorhanden was om de tortilla stevig en voedzaam te maken, met zo min mogelijk gebruik van (schaarse en dure) eieren. De tortilla was volgens dit document van oorsprong een armeluismaaltijd van de boerenbevolking.

Spaanse tortilla tegenwoordig

Hoewel de tortilla nog veel traditioneel wordt bereid, zijn er tegenwoordig legio variaties bedacht. Van heet gepeperde Mexicaanse tot Italiaanse pizza-achtige versies, van simpele versies met ui of knoflook tot zeer luxe varianten met oesters of kreeft.

Je kunt er natuurlijk van alles wat je lekker vindt bij doen tijdens het bakken (bijvoorbeeld uien, knoflook, tomaat of olijf) of erbij serveren, zo gevarieerd en zo veel als je maar lekker vindt. Echter, de klassiek Spaanse tortilla de patatas is en blijft een eenvoudige, smakelijke kleine taart van eieren en aardappelen.

Ingrediënten

  • 150-250 gram aardappelen a83d54b922bbde08ce1bdd58a2e5be07_medium.
  • 5 eieren
  • Olijfolie
  • Eventueel wat chilivlokken
  • Peper
  • Zout.

Garnering:

  • Mayonaise
  • Yoghurt
  • Zwarte olijven.

035e84dcf81df2a73bdf55a1d3077201_medium.Verder nodig: een kom, een garde of eierklutser, een grote koekenpan, een deksel, een platte schaal of een groot bord.

Bereiding

Schil de aardappelen en kook ze beetgaar

Doe dit liefst enkele uren tot een dag van tevoren, zodat de aardappelen kunnen afkoelen

Breek de eieren in de kom en voeg peper en zout naar smaak toe

Roer de eieren los met een garde of eierklutser

b40073653b650367e7e2b7e8e5e14d13_medium.Snij de (afgekoelde) gekookte aardappelen in schijfjes

Meng de aardappelschijfjes door het eimengsel en laat dit 10-15 minuten staan

Giet olijfolie in de koekenpan en laat even warm worden

Giet het eimengsel met de aardappelen in de koekenpan

Laat de tortilla in 15-20 minuten op middellaag vuur langzaam gaar worden

Als de bovenkant zo goed als gestold is, leg schaal of bord op de koekenpan en keer deze om

dc4aa50963ed19856b5a07f0c0040922_medium.Laat vervolgens de omgekeerde tortilla weer in de koekenpan glijden om de onderkant te laten bakken

Leg een deksel op de pan en laat de tortilla nog 5-10 minuten garen

Gebruik voor het sausje een deel mayonaise en een deel yoghurt

Voeg eventueel zout, peper en/of andere specerijen toe

Meng alles goed door elkaar

Serveer het sausje en de zwarte olijven over de tortilla heen of apart erbij.

Variatie

824d80bff1539e06da289df23975b2cd_medium.Voeg een gesnipperde ui toe en meng deze door het eimengsel.

Voeg een paar gesnipperde knoflooktenen toe en meng deze door het eimengsel.

Bak chorizo of spekblokjes uit en bereid de tortilla in dit vet in plaats van in olijfolie.

Bestrooi de tortilla met (geraspte) kaas en laat deze meebakken of er overheen smelten.

Voeg een paar plakjes tomaat of een aantal kerstomaten, champignons, stukjes courgette en/of andere groente toe om mee te bakken of bak ze apart en gebruik ze om de tortilla mee te garneren.

Voeg eventueel naar smaak stukjes vlees, vis, kip of worst aan de tortilla toe.

58e1382d4acf1f3fb620b552dbf816fa_medium.Voor een tortilla paisana: voeg rode pepers en doperwten toe.

Voor een meer Catalaanse versie: voeg spinazie en aubergine toe.

Voor een meer Baskische versie: voeg vis (bijvoorbeeld kabeljauw) toe.

Voor een meer Castilliaanse versie: voeg doperwten, (rode) paprika en chorizo toe.

Voeg een aantal (groene of zwarte) olijven toe, om mee te bakken of om de tortilla mee te garneren.

Voor een iets romiger tortilla: voeg een deciliter melk of (kook-) room aan het eimengsel toe.

Garneer de tortilla met groene tuinkruiden, zoals bijvoorbeeld, peterselie, bieslook, basilicum, oregano of dragon.

Serveren

4d6c88d43b5813798f98facacdff411e_medium.Snij de tortilla in punten.

Serveer de tortilla warm of koud.

Serveer de tortilla bij brunch of lunch, bij de avondmaaltijd of als borrelhap.

Serveer de tortilla met (knoflook-) mayonaise, yogonaise of barbecuesaus.

Serveer de tortilla met (stok-) brood en een vlees-, worst- of kaasplank.

Serveer de tortilla met een frisse salade.

Serveer de tortilla als voorgerecht of als bijgerecht bij een groenteschotel of vlees-, vis- of kipgerecht.

Serveer de tortilla bij een barbecue of picknick.

¡Buen provecho! Oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY. 188846ae7e3293b2e55560d9b4b528fb_medium.

© 2014 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

Zie ook:

Engelse-keuken-flapjacks-havermoutrepen

Pittige-pindakaas-op-je-brood

Kwarkbolletjes-met-walnoten

Yoghurt-met-ontbijtkoek-en-noten

b510d7f4044542c89a7c26200d96d1e4_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

15/08/2017 11:57

Reacties (4) 

1
15/08/2017 13:05
Heerlijk met die zwarte olijven, maar ook met een stukje chorizo en een glas wijn.
15/08/2017 13:07
Lekker, ik krijg er trek van!
1
15/08/2017 13:03
Zo eenvoudig eigenlijk en toch zo lekker.
1
15/08/2017 13:02
Dat lust ik 's morgens, 's middags en 's avonds wel!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert