Courtisanes van Parijs in de Belle Epoque (2) bekendheid en invloed

Door ZiaRia gepubliceerd in Geschiedenis

69fb5a5186c909e2bb4c15d66e6f8438_medium.De courtisanes van Parijs waren echter meer dan alleen een hebberige, wrede of kille groep mooie vrouwen, zoals men wellicht uit het eerste deel over Status en Aanzien zou opmaken. Op een aantal maatschappelijke gebieden hebben deze ‘cocottes’, zoals ze ook wel werden genoemd, een wezenlijk stempel gezet. Zij waren in feite de trendsetters van hun tijd, op het gebied van onder meer naamsbekendheid, publiciteit, reclame en zelfs van de lichamelijke hygiëne.

Courtisanes en de pers

Journalistiek en fotografie waren in de Belle Epoque de ‘marketing-middelen’ waarmee de courtisanes zich op de kaart konden zetten en dat deden zij op een schaal, zoals nog niemand dat had bedacht. Elk mogelijk interessant nieuwtje van en over deze bijzondere vrouwen werd (toen ook al) graag gebruikt om de kranten mee te vullen en lezers aan te trekken. Meer dan hun voorgangsters hadden vooral Liane de Pougy en La Belle Otero tijdens de Belle Epoque met de pers te maken, een en ander ongetwijfeld het gevolg van de onderlinge rivaliteit tussen de twee waar de buitenwereld van smulde. Om te zorgen, dat de relaties met de pers goed bleven en er alleen de door hen zelf gewenste nieuwtjes c.q. reclame in print verschenen, hadden beide courtisanes een feilloos middel: zij boden de journalisten gratis hun diensten aan. Deze werkwijze had Liane wellicht al geleerd van Valtesse de la Bigne, de courtisane die haar opleidde in het vak.

93f445cc99f708c0ffbaa64b10921397_medium.Valtesse de la Bigne had de reputatie in te gaan op de meest schandelijke fantasieën van mannen, maar ook van vrouwen. Als experte in de verleidingskunst leerde Valtesse haar protégés altijd, dat “wanneer een vrouw een man wil behouden, ze het slechtste in hem moet aanspreken”. Het was een principe, dat zij zelf elke dag toepaste. Zo open, ongezouten en taboeloos als zij als courtisane was, zo duidelijk was zij ook in het bijhouden van haar klantenboek. Voor sommige namen had zij namelijk een R gezet; dit waren vrijwel altijd namen van journalisten, met wie ze gratis sliep en waarbij de R ontegenzeggelijk stond voor Reclame.

In haar kielzog zou Liane later dezelfde marketingstrategie toepassen en La Belle Otero volgde ongetwijfeld weer haar voorbeeld. Geen journalist zei nee tegen het genereuze aanbod en alras verschenen de gewenste berichten van en over de courtisanes in Le Figaro, Le Gaulois of in Gil Blas. Het magazine Gil Blas leek wel in dienst te staan van Liane de Pougy, want geen nummer verscheen zonder een nieuwtje of een foto van de elegante courtisane. Vanuit de rivaliteit, die Liane had met La Belle Otero, gebruikte zij de pers voor haar eigen kleine drama’s – vooral als zij naar haar mening te lang buiten het algemene nieuws was gebleven. f23f01295a12d0651ec8ab64100ae8be_medium.Liane pleegde namelijk een tiental keren ‘zelfmoord’, uit behoefte aan aandacht en/of uit romantische ideeën. Maar ze was slim genoeg om niet meer tabletten te slikken dan nodig was om een artikel in de krant te krijgen, zodat men over haar praatte. La Belle Otero was nooit onder de indruk. “Zij heeft zich weer ontlast. Zo belangrijk is het niet”, gaf ze dan als haar commentaar.

Soms haalden de Parijse courtisanes de serieuze pers, zoals Le Petit Journal, van die tijd. Het was La Belle Otero, die deze slag wist te winnen. In 1894 wijdde Le Petit Journal haar eerste geïllustreerde bijlage geheel aan de flamboyante courtisane van Spaanse origine. Deze bijlage werd overigens in een oplage van een miljoen (!) exemplaren gedrukt en bezorgde La Belle Otero enorm veel faam en fans.

Courtisanes op aanzichtkaarten

Om hun bekendheid verder kracht bij te zetten, besloten veel cocottes het nieuwe algemene medium van die tijd, de fotografie, volledig te gebruiken. Zij poseerden vervolgens in verschillende gewaden en tenues en lieten daar een aantal fotografieën van maken; enerzijds voor het vereeuwigen van hun schoonheid, anderzijds om deze te verzilveren via publicatie ervan op aanzichtkaarten. In de toptijd van de post was dit een ideaal promotiemiddel.

95b194f21e78c7146c2d6e892fbec92f_medium.

Boven: populaire aanzichtkaarten van (v.l.n.r.) La Belle Otero, Émilienne d'Alençon en Liane de Pougy.

Een kaart was namelijk overal verkrijgbaar, het sturen ervan kostte vrijwel niets, maar verspreiding ervan kon de hele wereld bestrijken. (Deze praktijk werd overigens in meer landen door de plaatselijke schonen doorgevoerd. Waren het in Frankrijk de knappe courtisanes, in Japan waren het de mooie geisha’s en in de Verenigde Staten de aankomende filmsterren, die zich van dit slimme reclamemiddel bedienden.)

Courtisanes en hygiëne

De courtisanes waren hun tijd ook ver vooruit op het gebied van de lichamelijke hygiëne. Waar badkamers in de meeste huizen (ook die van de rijken) nog een grote zeldzaamheid waren, was deze voor hen - samen met de slaapkamer - de belangrijkste ruimte in huis. In een tijd waarin regelmatig baden nog ongewoon was (hoogstens 1x per week en dan wel, volgens de katholieke leer, deugdelijk met het hemd aan), waren de courtisanes ware fanatici op het gebied van lichamelijk hygiëne.

c3c957478912dace6ab2a48c0d22765b_medium.Markiezin La Païva had daarin zeker een voortrekkersrol. Niet alleen had zij voor zichzelf een schitterend paleisje laten bouwen aan de Champs-Elyssées, waar zij haar gasten en cliënten ontving, zij had er ook een forse badkamer in laten aanleggen. Deze was oosters van stijl en uitermate luxueus afgewerkt.

Links: deel van de grote badkamer van La Païva.

Het grote bad was bezet met onyx en had maar liefst 3 kranen: één voor koud water, één voor warm water en (naar zeggen) één voor champagne! Of dit laatste waar is? Het waarde in die tijd in ieder geval als een legende door Parijs. In het grote bad van La Païva konden met gemak een aantal mensen tegelijk in. Volgens de overlevering gebruikte zij het bad vaak als voorspel voor de liefdesdaad of voor een liefdesorgie, waarbij zij er dan zeker van kon zijn, dat elke liefdespartner hierdoor in ieder geval schoongewassen was.

fc551f6b5eae6c1faeb54ea2483c9ada_medium.Ook les Grandes Horizontales van de Belle Epoque letten hier scherp op. Menig minnaar moest zich vooraf wassen of ging samen met hen in bad (en dan beslist zonder een betamelijk hemd!).

Links: een andere badkamer van La Païva.

Over het verschil tussen de hygiëne van de courtisanes ten opzichte van de mondaine vrouwen sprak Liane de Pougy zich eens als volgt uit: “Het verschil tussen mondaine en demi-mondaine vrouwen is, dat wij ons tussen de benen wassen.”

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2017) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Rechts: journalistieke fotografie rond 1900.

78f8df15df20e59a64a4210269aee069_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Courtisanes-van-de-Belle-Epoque-Liane-de-Pougy-(1)

Courtisanes-van-de-Belle-Epoque-Liane-de-Pougy-(2)

Courtisanes-van-Parijs-Markiezin-La-Païva-(1)

Courtisanes-van-Parijs-Markiezin-La-Païva-(2)

Courtisanes-van-Parijs-Markiezin-La-Païva-(3)

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

01/08/2017 07:57

Reacties (11) 

1
14/08/2017 16:01
Mooi weer !
1
01/08/2017 23:46
Ook deze weer graag gelezen. Echt gewiekste zakenvrouwen, deze dames. Komt er nog een deel?
02/08/2017 07:20
Ja, er komen er nog een paar aan.
1
01/08/2017 20:52
Geweldige tijd, veel schitterende prenten.
Hoffelijkheid .
Of ik ben in de verkeerde tijd geboren, of gereïncarneerd :))
1
ZiaRia tegen Josh
02/08/2017 07:20
Wie weet? ik vind de Belle Epoque ook een intrigerende tijd.
1
01/08/2017 12:58
Mooi artikel, graag gelezen!
1
01/08/2017 10:22
Leuk om te lezen en om te weten. Daar had ik nog nooit bij stilgestaan, maar het hoorde er natuurlijk wel bij.
Mooie badkamers trouwens.
1
01/08/2017 09:32
Dus ongegeneerd badderen danken we misschien wel weer aan deze niet-preutse dames? Na een puriteinse/Victoriaanse tijd was dit op zich zeker een verademing.
1
01/08/2017 09:35
In de klassieke oudheid deed men niet zo moeilijk over naaktheid en baden, maar later is dat o.a. door de katholieke kerk en de burgerlijke conventies stevig onderdrukt - met alle gevolgen van dien. Wanneer er geen (lichamelijke) hygiëne is, steken ziekten immers makkelijker de kop op.
1
01/08/2017 09:24
Zo bekend, befaamd en ongetwijfeld ook verguisd zoals popidolen, filmsterren en tv-iconen in onze tijd. Wonderlijke tijd, maar wel bijzonder interessant!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert