Oostenrijkse keuken: Kaiserschmarrn (gevulde pannenkoekstukjes)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Een zeer bekend gerecht uit de Oostenrijkse keuken is Kaiserschmarrn, dat ongetwijfeld ook bekend en favoriet zal zijn bij vele buitenlandse vakantievierders in dit land.

Het is een soort luchtige pannenkoek, die - naar het lijkt - wordt gebakken als een roerei, dat wil zeggen in stukjes. Schmarrn betekent namelijk 'rommeltje' of 'troep'. Het geheel wordt dan bedekt met een laagje poedersuiker, hetgeen weer associaties met sneeuw en wintersport  oproept.

Kortom: een typisch Oostenrijks pannenkoekgerecht, dat meestal wordt gegeten als nagerecht met een schep appelmoes of pruimencompote, maar zich ook goed leent voor een (uitgebreid) ontbijt, een stevig tussendoortje of een warme lunch.

Geschiedenis van de Kaiserschmarrn

592116caa50a8794604baad0fa0fae7d.jpgDit gerecht is niet voor niets keizerlijk genoemd.  Volgens één van de overleveringen over de herkomst van  het gerecht kreeg keizer Franz Joseph II van Oostenrijk (1830-1916) - jawel, de echtgenoot van de beroemde Sissi - het gerecht een keer voorgeschoteld tijdens een jachtpartij in Salzkammergut.

Links: keizer Franz Joseph II van Oostenrijk (in 1898).

Oorspronkelijk heette het plaatselijk populaire gerecht toen nog Holzfällerschmarrn (houthakkerschmarrn) en werd bereid uit meel en vet. Of de keizer dit niet lekker vond of dat de kok deze ingrediënten te grof achtte voor een keizer, weten we niet. Feit is wel dat de Schmarrn voor de keizer werd bereid met luxe ingrediënten als melk, bloem, eieren en suiker. De pannenkoek werd vervolgens gebakken in roomboter in plaats van vet of olie.

175ff6df616be3d091cc339687a48c5e.jpgEen andere versie is, dat de koks aan het keizerlijke hof het gerecht hadden bedacht voor de jonge keizerin Elisabeth (Sissi) en het ter ere van haar Kaiserinschmarrn hadden genoemd. Deze zich zeer van haar (mooie) uiterlijk en slanke lijn bewuste dame vond het nagerecht echter veel te rijk, te zwaar en te machtig en wilde haar portie terugsturen naar de keuken. Keizer Franz Joseph vond de Schmarrn echter heerlijk en at toen - naast zijn eigen portie - ook die van zijn vrouw op. Sindsdien zou deze versie Kaiserschmarrn heten.

Links: keizerin Elisabeth van Oostenrijk (in 1867).

Volgens een derde versie heetten de pannenkoekstukjes oorspronkelijk Kaserschmarrn, naar het vaak gegeten gerecht van de herders (of Käser), die in de zomer bij hun koeien in de bergen leefden. De keizer zou ooit op een jachttrip zo'n Kaser in zijn hut hebben bezocht en toen een bord Kaserschmarrn voorgeschoteld hebben gekregen. Omdat hij het zo lekker vond, zou de naam toen van Kaser- in Kaiserschmarrn zijn veranderd.

Hoe het ook zij, de ietwat rommelige, eenvoudig te breiden en smakelijke pannenkoek verwierf een grote populariteit in het voormalige keizerlijke rijk, dat toen nog bestond uit Oostenrijk en Hongarije. Die populariteit is sindsdien gebleven. In Hongarije staat het gerecht nog steeds bekend als Császármorzsa.

Andere soorten Schmarrn

Hoewel de Kaiserschmarrn ongetwijfeld de beroemdste versie is, zijn er nog een paar andere populaire vormen, zoals de Topfenschmarrn en de Semmelnschmarrn. In de Topfenschmarrn wordt de melk vervangen door (een iets grotere hoeveelheid) kwark, in de Semmelnschmarrn wordt meel of bloem vervangen door (droge, in de melk geweekte) broodjes. Semmelnschmarrn doet wellicht een beetje denken aan Nederlandse wentelteefjes of Belgisch verloren brood.

Dit recept is goed voor 4 porties.

Ingrediënten

  • 3f0eea996370e28f7a01435b2ad13a8b_medium.5 eieren
  • 125 gram bloem
  • 125 milliliter melk
  • 60 gram suiker
  • 60 gram rozijnen of krenten
  • 2 eetlepels rum
  • 2 eetlepels heet water
  • Snufje zout
  • Roomboter
  • Poedersuiker.

Garnering: (zelfgemaakte) appelmoes of appelcompote.

8046831758c8873ddc6d7b5a73536ace_medium.Verder nodig: twee mengkommen, een hand- of staafmixer met garde, een (grote) koekenpan, een flinke sauslepel of soeplepel, twee vorken.

Bereiding

Giet de rum en het hete water in een bakje en wel er de rozijnen of krenten in

Splits de eieren

Doe de eiwitten in een mengkom en voeg er het zout aan toe

Klop de eiwitten met een mixer tot er lobbige punten te zien zijn

b1297e1d78ce23b89e61a227af974766_medium.Doe de eidooiers in de andere mengkom, voeg er de suiker aan toe en klop ze met een mixer of met de hand los

Voeg er de melk en bloem aan toe en roer tot een glad beslag

Schep nu de stijfgeslagen eiwitten voorzichtig door het beslag

Smelt een klontje roomboter in de koekenpan

Schenk een flinke schep van het lobbige beslag in de pan en strooi er een deel van de gewelde rozijnen of krenten overheen

5a87344ad1705a856b8e07c8480850a5_medium.Bak de pannenkoek of halfhoog vuur aan beide kanten goudbruin (voeg eventueel nog wat boter toe als de pan te droog wordt)

Neem dan de twee vorken en trek de pannenkoek stuk

Bak de losse stukjes dan nog een minuutje rondom goudbruin

Bak ook de rest  van het beslag op deze manier op

Schep de Kaiserschmarrn op een bord en bestrooi rijkelijk met poedersuiker.

Variaties

6c56add0a63ca7665a37e883e10c83d1_medium.Voeg vanillesuiker of vanille-extract aan het beslag toe.

Bestrooi het gerecht eventueel met kaneel, honing, (appel-) stroop of maple syrup.

Vervang de rum eventueel door een niet-alcoholische drank als appelsap of gewoon water.

Vervang de rozijnen of krenten door vers fruit (appel, peer, perzik, banaan, ananas,druiven, kersen, bessen enz.), dat wel of niet kan worden meegebakken.

Voeg (gehakte) noten aan de Kaiserschmarrn toe.

Voor een hartige versie van de Kaiserschmarrn

a91980be9a8a55e8d87c196a0a863bfa_medium.Vervang de melk eventueel door bouillon en laat suiker, rum, rozijnen of krenten en poedersuiker achterwege.

Gebruik als vulling fijngesneden groene kruiden, zoals bijvoorbeeld peterselie, basilicum, munt, salie, tijm, rozemarijn, marjolein of bosui, en voeg eventueel specerijen toe.

Een hartige Kaiserschmarrn kan worden gegeten in plaats van aardappelen, pasta of spätzle.

Garneer een hartige Kaiserschmarrn eventueel met geraspte kaas, stukjes gebakken ui, champignons, tomaat, olijf of paprika. Serveer er desgewenst vlees, kip, ham, worst of spek bij.

Serveren

eb152d86a45e139da95e21e7b79cccd6_medium.Traditioneel wordt de Kaiserschmarrn rijk bestrooid met poedersuiker en geserveerd als nagerecht met een schep  (zelfgemaakte) appel- of pruimencompote of appelmoes. Ook andere soorten vruchtenmoes (van bijvoorbeeld rabarber, bosvruchten, veenbessen) of een gemengde compote (appel/abrikozen, appel/peer, appel/rabarber enz.) passen uitstekend bij dit gerecht.

Serveer de Kaiserschmarrn het liefst warm.

Serveer de Kaiserschmarrn als luxe ontbijt, als lunchgerecht of als dessert.

253ba85bbf3209835b1d258abdb10c78_medium.Serveer de Kaiserschmarrn met een toef slagroom of een bolletje ijs.

Serveer een hartige Kaiserschmarrn als lunchgerecht of als borrelhap.

Serveer een hartige Kaiserschmarrn als hoofdgerecht en geef er een frisse salade bij.

Guten Appetit oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2014 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

d7553611a5daaa03bbf1ad5e95451228_medium.Zie ook:

Amerikaanse-keuken-pancakes-bij-het-ontbijt

Finse-keuken-pannu-kakku-(ovenpannenkoek)

Drie-in-de-pan-met-banaan-en-sinaasappel

Pannenkoeken-bereid-met-yoghurt

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

 

04/07/2017 07:31

Reacties (3) 

1
04/07/2017 08:08
Lekker!
1
04/07/2017 08:04
Mooi en historisch recept voor een pannenkoek. Die combinatie met appelmoes of appelcompote zou ik zelf niet hebben bedacht, maar lekker zal dat zeker zijn.
1
04/07/2017 08:02
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Ik ken deze pannenkoek inderdaad van Oostenrijkse vakanties, maar de achtergrond was mij onbekend. Leuk om te weten.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert