Italiaanse keuken: panforte (vruchtenkoek)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Traditionele zoete koek uit Italië

Panforte is een eeuwenoude zoete lekkernij, die is ontstaan in de Italiaanse stad Siena.

Vroeger werd panforte vrijwel alleen geserveerd als dessert bij het kerstdiner, maar tegenwoordig is de koek het hele jaar door in Siena en omgeving verkrijgbaar. Panforte betekent letterlijk 'sterk brood'.

Panforte, de kruistochten en de specerijenhandel

Over het ontstaan van het originele recept voor panforte gaan vele verhalen de ronde. Het enige dat men zeker weet, is dat het honingbrood voor het eerst werd gebakken in een nonnenklooster in Siena. 1d05ffd2ef1827cd900cc5b119addffc_medium.Waarschijnlijk dateert het eerste recept al uit de 13e eeuw(!). In die tijd was vooral Noord-Europa in de ban van kruistochten en Italië lag op de route naar het Heilige Land. In het kielzog van de kruisridders reisden handelaren, die voor het eerst in aanraking kwamen met de onbekende Oosterse kruiden en specerijen en deze handelswaar mee terugnamen naar Italië. De bijzondere en kostbare ingrediënten waren in het begin uiteraard alleen maar beschikbaar voor de rijken. Echter, er waren veel handelaren, die specerijen offerden aan kerken en kloosters als dank voor een goed verlopen handelsreis of voor goed gedane zaken.

Panforte en de nonnen van Siena

5a0684f655821d10f9af237acfbf9c5d_medium.Nonnen in een klooster in Siena zouden ook op deze manier aan de kostbare specerijen zijn gekomen.

Omdat men geloofde, dat de kruidige aroma's van de specerijen duivels en demonen op afstand zouden houden, bakten de nonnen er dagelijks een honingbrood van. Het kruidige honingbrood werd eerst panpepato (peperbrood) genoemd, naar de scherpe peper die er in zat. Later kwam de naam panforte (sterk brood) in zwang. De nonnen verkochten het luxe brood soms ook aan de bevolking van Siena, waardoor panforte steeds populairder werd.

Panforte en de apotheek

Toen men op een gegeven moment de mogelijk medicinale werking van de specerijen ontdekte, werd het bakken van panforte uitsluitend voorbehouden aan apothekers! Deze konden echter de grote vraag naar panforte niet aan en al snel werd de productie verspreid over diverse panforte-bakkerijen in Siena en omgeving.

Ook werd er met het recept geëxperimenteerd en eventueel andere, beschikbare ingrediënten toegevoegd.

Panforte en koninklijk bezoek

11874a36718f398044f825a583bd934b.jpgIn 1879 ontwikkelden de bakkers van Siena het recept van panforte, dat het meest overeenkomt met de panforte van vandaag. Het speciale recept werd samengesteld ter ere van het bezoek van koningin Margherita (Margherita van Savoye, vrouw van koning Umberto I, die regeerde van 1878-1900). De panforte werd bestrooid met poedersuiker alsof het een taart was. Deze versie heet overigens nu nog steeds panforte Margherita.

(Volgens de overlevering zou deze koningin Margherita overigens ook 'verantwoordelijk' zijn geweest voor het ontstaan van de pizza Margherita in 1889, een vegetarische pizzaversie, die ter ere van deze koningin werd bedacht en die, met de rode tomaten, de groene basilicum en de witte kaas, de kleuren van de Italiaanse vlag weergaven.)

Ingrediënten

  • 150 gram  bloem 725722bec348019f7c79ba6faca104c0_medium.
  • 150 gram rietsuiker
  • 150 gram gedroogd en/of gekonfijt fruit (bijvoorbeeld rozijnen, cranberry's, abrikozen, appel, vijgen, dadels, peer)
  • 75 gram amandelen (blank en/of met schil)
  • 75 gram hazelnoten (blank en/of met schil)
  • 50 gram gekonfijte sinaasappelsnippers
  • 50 milliliter water
  • 2 eetlepels honing
  • 1 eetlepel specerijenmengsel (combinatie van gelijke hoeveelheden kaneel, korianderpoeder, kruidnagelpoeder, nootmuskaat, witte peper en anijspoeder)
  • Mespunt zout.

8dba8608db5b0076f198645e76f4e88b_medium.Garnering: geschaafde amandelen (wil je echter een traditionele panforte, garneer dan met poedersuiker).

Verder nodig: een hakmes of koksmes, een koekenpan, een grote steelpan, een (cake-) bakvorm, een invetkwastje, bakpapier.

Bereiding

Verwarm de oven voor op ongeveer 170 °C

Vet de bakvorm in met (gesmolten) boter en bekleed de vorm zoveel mogelijk met bakpapier

0176cac1b0b8a8717b18b99464582b61_medium.Rooster de noten en het amandelschaafsel kort in een koekenpan en laat ze afkoelen

Hak de noten in grove stukken

Snij de gedroogde en/of gekonfijte vruchten in kleine stukjes (ter grootte van de rozijnen)

Giet het water in de steelpan en voeg de suiker en de honing toe

Breng het mengsel aan de kook zodat de suiker helemaal oplost

c8f35332e3ec6a326a915356ae9a092a_medium.Verhit de suikersiroop tot ongeveer 120 °C – totdat de siroop stroperig wordt

Zet het vuur uit en voeg dan het gedroogde en/of gekonfijte fruit toe

Voeg ook de gekonfijte sinaasappelsnippers toe en roer tot alles in de suikerstroop is opgenomen

Voeg vervolgens de gehakte noten en het specerijenmengsel toe en roer alles goed door elkaar

Voeg tot slot de bloem toe en roer net zolang totdat ook dit geheel in het deeg is opgenomen

bd8149a0943f54fb6acffe5fcfedc641_medium.Giet het deegmengsel over in de bakvorm

Bestrooi de bovenkant van het deeg met 1-2 lepels bloem, om de eventueel bovenop liggende rozijnen en vruchtensnippers voor verbranden te behoeden

Bak de panforte in 25-30 minuten in de oven af op circa 170 °C

Haal de panforte uit de oven en laat deze eerst een kwartiertje afkoelen (en opstijven)

Stort de panforte dan uit de vorm, de bloem (nu op de onderkant) kan worden weggeveegd

a681deaf53e4c93180c9bdbd72a819ec_medium.Besmeer de bovenkant van de panforte met een beetje honing en bestrooi met amandelschaafsel.

Variatie

Vervang de rietsuiker eventueel door gewone kristalsuiker of door witte basterdsuiker.

Vervang het water eens door sinaasappelsap, druivensap of appelsap.

Vervang eventueel (de helft van) het water door amandellikeur of rum.

1d31f56e1dbe31c5d3e8e9befe4ca68e_medium.Gebruik voor het gedroogde fruit bijvoorbeeld fijngesneden tutti frutti en rozijnen.

Voor een tropische versie, voeg eens gedroogde snippers ananas, papaja, banaan en kokos toe.

Voeg eventueel – naar smaak – nog gembersnippers toe.

Voeg eventueel nog grofgehakte stukjes walnoot, pecannoot of macademianoot toe.

Vervang het specerijenmengsel eventueel door koekkruiden of speculaaskruiden.

Bestrooi de panforte – volgens de traditie – met poedersuiker, in plaats van met amandelschaafsel.

Serveren

3c6728236fb848eceb7d405fa3f45a10_medium.Laat de panforte goed afkoelen en opstijven, voordat je hem aansnijdt.

Laat de panforte het liefst so wie so – als je het zo lang kunt uithouden – 1-2 dagen staan voor het serveren ervan; de smaak zal er dieper en rijker van worden.

Serveer de panforte bij een luxe ontbijt, een brunch of een lunch.

Serveer de panforte als traktatie bij de koffie of de thee.

4aa5e006b1672492ea1f50020fac37a5_medium.Serveer de panforte als lekker tussendoortje.

Serveer de panforte eventueel als nagerecht, met honing en/of yoghurt, een toef slagroom en/of een bolletje (noten-) ijs.

Buon appetito, oftewel eet smakelijk!

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

8a14c0aa5834093d2e7a8dd55177ecfb_medium.Zie ook:

Amerikaanse-keuken-basic-banana-bread-bananenbrood

Finse-keuken-maustekakku-kruidkoek

Nederlandse-keuken-ontbijtkoek

Zoete-muffins-met-appel-krenten-en-rozijnen

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

23/06/2017 07:49

Reacties (3) 

1
23/06/2017 08:36
Mooi stukje ontbijtkoek!
1
23/06/2017 08:25
Lijkt me heerlijk bij het ontbijt of bij de koffie, deze zoete koek.
1
23/06/2017 08:20
Leuk, dit recept met historische context.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert