Over metselen en metselspecie:

Door Candice gepubliceerd in Werken in de bouw

Over metselen en metselspecie:

9f2cf6400f421b84e4b52670d41b3b73_medium.

'Metselspecie maken dat kan iedereen, absoluut. Metselspecie is metselspecie dus sorry Canny, dit artikel kun je afdoen in een paar regels. 1 deel cement, 3 delen zand en water toevoegen.'

En daarom kom ik met een artikel over metselen en metselspecie, want ik neem even aan dat wanneer u metselspecie nodig hebt dat datgene dat u wilt gaan metselen wel langere tijd mee moet kunnen en als het even kan zonder scheuren.

En wanneer u er gewoon van uitgaat van dat metselspecie, gewoon metselspecie is dan heeft u het mis.

81485299f3c92b0e4105da3c1611bfcd_medium.

https://tallsay.com/page/4294982600/beton-storten-hechten-en-afwerken

https://tallsay.com/page/4294982634/het-repareren-van-beton

Ik pik deze even uit mijn reeks bouwartikelen, omdat beton en specie niet heel erg ver van elkaar af liggen ... al zit er wel een fundamenteel verschil in. Als u 's middags een vloer of een wand stort met beton, dan is die de volgende dag al hard genoeg om de wandbekisting te verwijderen of als het om een vloer gaat er overheen te kunnen lopen. En dat lukt u niet met metselspecie. Maar ja daar staat dan weer tegenover dat metselaars heel wat minder stenen per dag zouden wegleggen als ze het moesten doen met beton en niet met metselspecie. Overigens kan een knappe metselaar per dag rond de 1100 stenen wegleggen (metselen). Uitgaande van een eenvoudige stenen muur en dan gaat hij niet hoger dan een meter. Niet? Nee. Waarom niet? Omdat de specie niet is uitgehard en de druk van de lagen die hij metselt dan te groot wordt op de - met name - onderste laag.

Zelf haalde ik overigens niet de 1000 per dag, maar kwam ik niet verder dan 865 als record.

Ik was nu eenmaal iemand die in de bouw alles wilde kennen en ik kan dus naast al het meet-, uitzet-, tekeningen- en timmerwerk ook nog  lassen, CNC draaien en fresen, snijbranden, tegelen, metselen, stucwerk aanbrengen, vlechten, schilderen, voegen, binnenhuis- en buitenhuisarchitectuur, beton repareren, een bouw voorbereiden en calculeren. Sommige (half)blonde doosjes kunnen meer dan enkel wat theeleuten en geld uitgeven. Ben al wel een jaar of acht uit het werk (het zelf werken in de bouw) en ik mag dan fysiek zwakker zijn geworden, maar ik ben ervan overtuigd dat ik het allemaal nog steeds ken.

Over metselen:

Een metselaar werkt eigenlijk altijd in een team of met minimaal iemand die oppert. En dat is echt noodzakelijk, want een metselaar moet meters maken ... moet zoveel mogelijk stenen wegleggen en werkt ook lang niet altijd acht uur per dag, want het gaat puur om het aantal weggelegde stenen en dat wordt dan meestal per bouw en per metselwerk bepaald. Metselaars hebben soms ook een lager basisloon wat echter leuk wordt aangevuld met een leuke bonus voor het aantal weggelegde stenen. Maar normaal ligt het salaris van een metselaar tussen de 1600 en 2600 euro per maand. En dat is dan van een metselaar in loondienst en wordt bepaald aan de hand van leeftijd en ervaring en dan vooral dat laatste. Een metselaar moet uiteraard snel en strak kunnen metselen. En netjes, wanneer het om schoon metselwerk gaat. Schoon metselwerk is als er geen stuclaag meer overheen komt. Vuil metselwerk wordt nog bekleed of krijgt nog een stuclaag. Maar ook dat vuile metselwerk moet recht en waterpas zijn, want anders loop je de kans dat je het opnieuw kunt doen ..... en het moet er (ook bij vuil metselwerk) altijd knap uitzien.

Wilt u metselaar worden?

Dat kan, er is altijd werk voor een metselaar en de opleiding is te doen, al zou ik het gewoon in de praktijk van een oude sacherijnige rot vent leren, daar je het dan echt veel beter en sneller leert. Maar goed er is ook een opleiding. En die duurt twee tot vier jaar.

Even voor het gemak door mij gekopieerd:

Tijdens de opleiding gaat de leerling - doorgaans - één dag per week naar school voor theorieles en werkt de overige vier dagen bij een metselbedrijf of aannemer. Tijdens de opleiding leert de leerling netjes metselen in alle verbanden die voorkomen tijdens het metselen. Het zelfstandig netjes kunnen metselen kost doorgaans ook nog aardig wat tijd. Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan bijzondere metselwerken, zoals het metselen van een toog of siermetselwerk.

Tijdens de opleiding staat de metselaar steeds samen met zijn leermeester, en zal de stagebegeleider de metselaar regelmatig bezoeken om zijn voortgang te bespreken.

41ebcb5243c800a028a6a9221d32148b_medium.

Geschiedenis van het metselen:

Wie denkt dat het beroep van metselaar maar zo zo werk is - vies en hard werken en noem alles wat maar aan vooroordelen te bedenken zijn op - die begaat daarmee een blunder van groot formaat. Het beroep metselaar is sowieso al heel erg oud en daarmee bedoel ik dus ook echt oud. Volgens mij mogen we een beroep dat inmiddels een jaartje of 12.000 oud is best wel een oud beroep noemen. En hoe oud bakstenen precies zijn is niet bekend, maar iets van 8.000 jaar geleden is het keramische proces ontdekt. En dus was de technologische kennis om stenen te bakken toen al bekend. Maar pas rond een jaartje of 5500 geleden verscheen de eerste gebakken steen (baksteen) in Mesopotamië.

Maar nog even over de oervorm van metselen.

Het primitieve metselen bestond uit het verdelen van de klei of leem in gelijke porties. Deze werden met de hand gevormd tot een rechthoekige vorm. Veelal werd de leem daarna ook nog wat gemengd met stro of mest. De gevormde stenen werden gedroogd in de zon en daarna dus op elkaar gelegd. Bij het metselen smeerde men tussen de stenen het nodige vochtige klei (oervoeg) om deze bij elkaar te houden. Het nadeel was dat deze modder heel erg gemakkelijk wegspoelde door water en weinig hechtkracht bezat. En dus moest je van tijd tot tijd van voren af aan weer een nieuwe muur metselen.

Maar niet alleen de geschiedenis maakt metselen tot een prachtambacht, ook de hedendaagse tijd laat zien wat voor moois mogelijk is met metselen.

8f4a6894abe970b502bc978fab1c003f_medium.cebb3d918ba5f342ad543bfb5c7e18fa_medium.

Het beroep metselaar moet gezien worden als een echt mooi ambacht, omdat het netjes en goed metselen om een echte goede vakman of vakvrouw vraagt. Voor knoeiers is geen plaats.

Wat moet een metselaar zoal kennen?

Een metselaar kan doorgaans alle verschillende soorten metselwerk maken. Zo staat de metselaar de ene dag een nieuwbouwhuis te metselen met simpele rechte muren en moet hij de andere keer een toog metselen. Dit is dan over het algemeen schoon metselwerk. Het is dus belangrijk dat de stenen netjes gelegd worden en niet onder de specie komen te zitten. En na het metselen krabt de metselaar de voegen uit met een voegspijker zodat deze later gevoegd kunnen worden door een voeger.

Een metselaar is gespecialiseerd in metselwerk, dat bestaat uit verschillende soorten metselwerken en metselverbanden. Er bestaan ook verschillende soorten metselverbanden, die allemaal bekend moeten zijn bij de metselaar. Als metselaar werk je over het algemeen met metselstenen, maar dit hoeft niet altijd het geval te zijn, want een metselaar moet soms ook met natuursteen werken.

Naast het metselen kan een metselaar meestal ook metselprofielen stellen, alhoewel deze over het algemeen geplaatst worden door de timmerman.

Steens- en halfsteensmuur:

Die eerste komt niet zoveel meer voor, maar ik leg het evengoed wel uit, want het bestaat nog wel en een metselaar moet het zeker kunnen. Ze komen minder voor doordat ze een lage isolatiewaarde hebben, veel lager dan een spouwmuur. Oude huizen hebben doorgaans nog een steensmuur en die moeten vaak vanwege het leefklimaat en persoonlijke energiekosten dus geïsoleerd worden.

ddec49773d51d0f24f373f79a567d636_medium.

Dit is een vorm van isoleren.

De beste manier voor het isoleren van een steensmuur is gewoon door het metselen van een nieuwe buitenmuur met isolatie. Helaas is dit niet altijd mogelijk omdat het vaak om monumentale panden gaat of ze de status hebben van een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht. En bij dit soort panden kan je dan alleen aan de binnenkant van de steensmuren gaan isoleren. Dit wordt vaak gedaan door het plaatsen van voorzetwanden. Het is belangrijk om dit op een goede manier te doen zodat er later geen vochtproblemen ontstaan. En als het mogelijk is en vooral mag dan kan impregneren van de gevel ook een prima optie zijn.

94ed21b2c8fc671328091b2cbf308083_medium.

Halfsteensmuren worden in Nederland heel erg veel gebruikt vanwege de goede isolatiewaarde. Deze buitenmuur is met spouwankers verbonden aan de binnenmuur. Deze spouwankers houden de isolatie vast die tegen de binnenmuur zit en zorgt er daardoor tevens voor dat de binnenmuur en buitenmuur onderling niet kunnen verschuiven.

d029dee3f9b47e467317b54ef8c43a66_medium.

Metselstenen:

Iets wat veel mensen en met name de doe-het-zelf klussers niet weten is dat metselstenen niet droog mogen zijn tijdens het metselen, want dan hechten ze minder goed. En te nat mogen ze ook niet zijn, want dan kun je druipers krijgen. ;-)

Dan loopt de specie dus over de muren heen en dat geeft cementaanslag en bovendien zakt de voeg daardoor in. Het is dan ook doorgaans de taak van een opperman om te zorgen dat de stenen niet te nat en niet te droog zijn.

Het voegen van metselwerk gebeurd pas na een week of twee als de specie voldoende is uitgehard.

Kleine anekdote:

Ik herinner me een bouw in Amersfoort en daar liep een vreselijke etter van een metselaar rond en die had een deel muur gemetseld en ik had daar meteen kritiek op, want het was gewoon niet netjes (vond ik) en vanaf een veilige afstand leverde ik met mijn grote bekkie commentaar op die muur. Wat ik even vergat was het feit dat het stukje muur ruwer gemetseld moest worden, het moest een beetje een antieke look hebben en toen hij ging eten ..... begon ik de muur keurig af te breken, want ik vond het er niet uitzien en na een minuut of vijftien - want ik had natuurlijk niet al te lang de tijd - stopte ik met afbreken en legde er een briefje bij:

'De rest kun je zelf wel afbreken ... of ben je zelfs daar nog te stom voor?'

Herinner me dat ik een klein kwartiertje later mijn keet in ben gevlucht, want er was om de één of andere reden iemand heel erg kwaad op mij ... en hij niet alleen. Zijn collega's ook en de uitvoerder ook en ze hadden hem het bewust laten metselen omdat hij dat als geen ander kon (wat ik niet wist). Moest voor straf alles wat ik had afgebroken (vier lagen) zelf weer metselen ..... maar met hem als degene die mij zou vertellen hoe het moest. Ben best vaak uitgefoeterd geweest in mijn leven, maar zoals hij mij kleineerde en het mij tot drie keer over liet doen liet bij mij de tranen over de wangen stromen van ellende. Hij had een nog veel ruimere vocabulaire qua beledigingen en scheldwoorden dan mij. En ik had destijds een hele beste op dat gebied. En daarna wordt je er dagenlang, nee zelfs tot enkele weken later aan herinnerd. Niet alleen aan je blunder, maar ook aan je janken. Nee meer anekdotes ga ik nu niet vertellen en dus ook niet dat ik op dezelfde bouw iedereen op haring moest tracteren (en zelf moest halen) omdat ik gewed had dat de ruwbouwploeg (en wat ik knoeiers vond) nooit voor de gestelde termijn klaar zou zijn. En als ik zou winnen dan zouden ze allemaal voor mij midden in Emiclaer dit lied gaan zingen.

 

Maar dan dus met Canny waar Heintje Mama zingt. Maar ik verloor en moest dus haring halen. Ach, maar 60 stuks en kon ze een week daarvoor bestellen.

Dit kennen de meesten wel. Uitslag op metselwerk. Daar doe je echt niet veel tegen. Hoe deze uitslag ontstaat? Simpel.

Bij nieuwbouw geldt dat in eerste instantie droging aan het oppervlak plaats vindt. Indien zich in de muur oplosbare zouten bevinden dan worden die door het water meegevoerd naar de oppervlakte en na het verdampen van het water wordt het daar afgezet. Er is weliswaar altijd wel enig oplosbaar materiaal aanwezig, maar de voor oppervlakkige verdamping vereiste verzadiging doet zich praktisch alleen voor direct na het metselen. Latere regen trekt namelijk van buitenaf in de muur en zal dan de oplosbare materialen verder naar binnen spoelen. En daardoor is de kans op echte blijvende uitslag redelijk beperkt. Het beste is om gewoon af te wachten, want dan trekt het vanzelf weg. Maar als dat niet gebeurd dan is het altijd mogelijk om de aannemer even te contacteren. Het kan best zijn dat ze ondertussen al iets hebben waarmee je het kunt verwijderen.

50b3518ec50843b037b6edb8ecc68829_medium.

Even wat lenen van een site want dat is makkelijker dan het zelf uitleggen:

CEMENT

Er zijn verschillende soorten cement die tijdens het metselen gebruikt kunnen worden. De eisen die gesteld worden aan cement zijn wel het zelfde, namelijk het kunnen binden aan de stenen.

PORTLANDCEMENT

Portlandcement bestaat uit minimaal 90% portlandklinker, 5% gips en 5% uit andere grondstoffen. Dit soort cement is voor het eerst gefabriceerd in Engeland in het begin van de 19e eeuw. Een van de voordelen van portlandcement is dat het in het begin snel uithardt. Bij koud weer kan men beter hoogovencement gebruiken.

HOOGOVENCEMENT

Hoogovencement werkt trager dan portlandcement en bij hoge temperaturen juist sneller dan portlandcement. Hoogovencement is milieuvriendelijker dan portlandcement en wint mede hierom steeds meer terrein op portlandcement. Hoogovencement dankt zijn naam aan het feit dat hier restproducten uit de hoogovens in verwerkt zijn.

2bc76f7fd681ebcebb9530de35434501_medium.

Metselspecie:

Ik begon met deze zin.

'Metselspecie maken dat kan iedereen, absoluut. Metselspecie is metselspecie dus sorry Canny, dit artikel kun je afdoen in een paar regels. 1 deel cement, 3 delen zand en water toevoegen.'

Metselspecie maken is ook niet moeilijk, maar wat wel van belang is ... is de hardheid van de steen die u gaar gebruiken te kennen. Dat wetende kunt u de precieze verhoudingen bepalen. Hoe beter u dat doet, hoe langer uw metselwerk de tijd kan doorstaan.

Metselspecie verwerken:

Hoe meer water toegevoegd wordt, hoe makkelijker de metselspecie te verwerken zal zijn. Echter betekend het toevoegen van meer water ook dat de sterkte van de metselspecie dan snel afneemt. Daarbij speel niet alleen het toegevoegde water, maar ook de samenstelling van het cement een rol. Om de juiste hoeveelheid water te kunnen bepalen dient gekeken te worden naar de hardheid van de gekozen stenen. En door te kijken naar de stenen en de hoeveelheid water daar vervolgens goed op af te stemmen kunnen krimpscheuren voorkomen worden.

Samenstelling metselspecie:

In principe geldt een standaard verhouding van 1 deel metselcement met 3 delen zand. Er zal echter vooral op gevoel afgegaan moeten worden en op de steensoort. Voelen en soms roeren en dat gaat u vast wel lukken als u het goed doet.

Deze laatste leen ik weer even.

Voor het aanmaken van metselspecie kan onderstaand schema aangehouden worden:

Voor het metselen van buitenmuren met gevelklinkers

 

1 deel cement

 

3,5 delen zand

 

¼ deel kalk

 

Voor het metselen van buitenmuren met een zachtere steensoort

 

1 deel cement

 

5 delen zand

 

1 deel kalk

 

Voor het metselen van buitenmuren met kalkzandsteen

 

1 deel cement

 

9 delen zand

 

2 delen kalk

 

Voor het metselen van binnenmuren met kalkzandsteen

 

1 deel cement

 

8 delen zand

 

2 delen kalk

 

*Candice*

Het nut van het Pielemannetje,Trek en draagkracht van BetonBouwongelukken door stommiteitenRepareren van BetonBeton, storten, hechten en afwerkenBouwen met PrefabBouwen in het centrum van een stad, Persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwAls uitvoerders het niet meer weten zeggen ze Vorstverlet in de bouwEen dagje op de bouw, Ik ben timmerman, want ik kan een hamer vasthoudenMechanische ventilatie in de vloerenEen pracht bouw om te doenBouwen tijdens diverse weersomstandighedenWat feiten en anekdotes over de bouwBouwen met stalen wandbekistingBetonijzer de botten van een bouwMijn laatste klusje voor ik mijn bedrijf begonEen huisje bouwenOntkrachten van BouwvooroordelenDe bouw er gaat wel eens wat mis deel 1De bouw er gaat wel eens iets mis deel 2Nodeloze kosten in de bouwTunnelbekistingenGoede aanwijzingen zijn van heel groot belangMiscommunicatie op de bouwplaatsEen bouw moet je voelen, kunnen uitlezenMaatvoeren en uitzetten deel 3Maatvoeren en uitzetten deel 2Maatvoeren en uitzetten deel 1.

22/06/2017 14:32

Reacties (8) 

1
23/06/2017 22:21
Hier heb ik dus ouderwets van genoten.
Ik herinner me weer de lente van 2002, toen ik met twee buurmannen aan drie stenen schuren heb gewerkt. Zij metselden, ik maakte specie.
De muren staan nog steeds, zonder scheuren. Blijkbaar heb ik het niet al te fout gedaan.

Alleen de voegen zijn niet meer mooi. Voegcement maken komt blijkbaar ook verrekte nauw.

Omdat we maar met zijn drietjes werkten, had het geen zin om de specie machinaal te mengen. Ik heb alles met de hand gedaan. Ik had binnen de kortste tijd aardige onderarmspieren. ☻☻

Wat vi...
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
23/06/2017 22:35
Eerst dat laatste ... bij niet zo slim gebruik kan het uitslag geven en bij teveel ,,. geeft het valse lucht in de specie. Het kan wel, maar ik ben er niet dol op.

En nu het begin:

Merci. Blijf het ook leuk vinden om ze te maken.
Dat heb je dan netjes gedaan. Voegcement dat is ook wel een vak apart, zoals voegen ook ... komt ook heel veel op gevoel aan en op ervaring.
Het is zwaar werk om zelf te maken, zonder meer.
1
23/06/2017 10:16
Prachtig artikel! En inderdaad, metselen is een mooi ambacht dat best wel wat meer aandacht verdient.
23/06/2017 15:38
Merci en inderdaad.
1
22/06/2017 21:24
Goed en interessant artikel. Graag gelezen!
1
Candice tegen ----
22/06/2017 21:58
1
22/06/2017 15:41
Mooi artikel.
1
22/06/2017 15:49
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert