Vlinders in Nederland- De dagpauwoog

Door Yneke gepubliceerd in Dieren en natuur

 

De dagpauwoog (Aglais io) komt uit de familie Nymphalidae en de onderfamilie aurelia's. Het is een middelgrote vlinder. Het is een van de bekendste bontst gekleurde vlinders van Europa. De dagpauwoog is niet te verwarren met andere vlinders, door zijn grote oranjeachtige vleugels en de karakteristieke oogvlek op de bovenkant van alle vleugels. De onderkant is juist erg gecamoufleerd. Die hebben een donkerbruine kleur met donkere strepen.

Deze vlinder is erg goed onderzocht en men weet daardoor veel over de leefwijze van de dagpauwoog. Ook over de voortplanting en ontwikkeling is veel bekend. Het is één van de soorten die als volwassen overwintert en in de winter aangetroffen kan worden in huizen.

Binnen Europa komt de dagpauwoog algemeen voor. In gematigde zones, maar niet in het uiterste noorden en zuiden. In gematigde gebieden van Azië tot in Japan zijn deze vlinders te vinden. Het grote verspreidingsgebied valt te verklaren doordat de brandnetel hun voedselplant is. In Nederland en België is de dagpauwoog ook algemeen aanwezig. Binnen Europa heeft het zijn noordgrens in het zuiden van Scandenavië, omdat het noorden hiervan te koud is. Dit soort ontbreekt in het zuiden van Europa rond het Middellandse zeegebied.

In Groot-Brittannië is de dagpauwoog voornamelijk in het zuidelijke deel te vinden en wordt deze zeldzamer in het noordelijke gedeelte. In Ierland komt de dagpauwoog wel algemeen voor. Deze vlinder heeft geen voorkeur voor een vast leefgebied. Als het maar zonnig is en er bloemen zijn waar nectar uit te zuigen is. Het is ook daarom, dat deze vlinders vooral te vinden zijn in bloemrijke graslanden. Ook tuinen en dan vooral daar waar de vlinderstruik staat zijn ze veel te vinden.

De larven van de dagpauwoog bezitten over een ruim aanbod aan voedsel, omdat de brandnetels waarop ze leven vrij algemeen voorkomen. Hierdoor kan de vlinder zich ontwikkelen in 'slecht' onderhouden tuinen, slootkanten, industrieterreinen, braakliggende stukken grond, vuilstortplaatsen, spoordijken, bosranden, parken, wegbermen en nog vele andere plekken die door de mens ontstaan zijn.

De dagpauwoog kan zwerven tot tientallen kilometers. Hierbij worden ze vooral door de wind meegevoerd. Ze trekken niet gericht zoals bij de Atalanta. Soms komen er grote aantallen dagpauwogen meegevoerd door de wind voor, zoals in Nederland in 1955 het geval was.

Door de gunstige algemeen aanwezigheid, van hun waard- en voedselplant de brandnetel, kan de dagpauwoog goed in aantal toenemen. Er zijn dan drie generaties mogelijk. De vrouwtjes leggen tot wel 1000 eitjes.

In België en Nederland komt de dagpauwoog van de vroege lente tot in de herfst vrijwel overal voor. Ook in de hoger gelegen delen van de Ardennen. Ze komen ook voor op de waddeneilanden.  In de jaarlijkse vlindertelling van de vlinderstichting werd tussen 2 en 4 augustus in 2013; 38.883 keer de dagpauwoog waargenomen en was toen de meest getelde soort.

De dagpauwoog is een middelgrote vlinder, met een vleugelspanwijdte van 50 tot 60 millimeter bereikt. Net als bij andere vlinders, bestaat het lijf uit drie delen. Het heeft twee paar vleugels en drie paar poten. De kop van de dagpauwoog is relatief klein. Het heeft twee voorvleugels en twee achtervleugels. De dagpauwoog zet ongeveer 80 tot 100 eitjes af in groepjes van 50 tot enkele 100 exemplaren, meestal uitsluitend op brandnetels. Dit wordt gedaan aan de onderzijde van het blad, het ei is enkele millimeters lang en staan niet zoals bij andere insecten, keurig in een rij. Door de niet netjes in een rij gelegde eitjes, is bij een aanval van een eieretende roofinsect de kans groter dat er enkele eitjes overblijven.

De rups heeft een diepzwarte lichaamskleur. Deze steken duidelijk af tegen de planten waarop ze leven. Ook de rupsen die zich nog in een spinselnest bevinden, zijn met hun zwarte kleur en witte stippen, duidelijk te zien. Een ander kenmerk zijn de rij zwarte stekels, die naar voren gericht zijn en vertakt zijn in haartjes.

De eerste generatie leeft van mei tot juni. De tweede generatie leeft van juli tot september. Als de omstandigheden gunstig zijn, dan verpopt de rups zich binnen een maand, nadat hij uit het ei is gekropen. Het popstadium duurt ongeveer een week.

De planten waarvan de volwassen dagpauwogen voedsel (nectar) eten zijn onder andere:

  1. Betonie
  2. Distels
  3. Hyacint
  4. Pinksterbloem
  5. Paardenbloem
  6. Blauwe knoop
  7. Heelblaadjes
  8. Havikskruid
  9. Biggenkruid
  10. Koninginnenkruid
  11. Wilde marjolein
  12. Wilde liguster
  13. Jakobskruiskruid
  14. Grote kaardebol
  15. Watermunt
  16. Gewoon duizendblad
  17. Vlinderstruik
  18. Lavendel

De dagpauwoog is een schuwsoort dat zich niet gemakkelijk laat benaderen. In rust klappen zij de vleugels tegen elkaar. Dan lijkt de vlinder sprekend op en dor blad.

De taxonomische indeling:

Rijk; dieren

Stam; geleedpotigen

Klasse; insecten

Orde; vlinders

Familie; nymphalidae- vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders

Onderfamilie; nymphalinae

Geslacht; aglais

Soort; aglais io

 

Het is een prachtige vlinder.

Bedankt voor het lezen.

-Yneke-

http://ynskunst.wixsite.com/ynekebuls/lente-2017

(zelfgemaakte foto's)

11/06/2017 03:54

Reacties (25) 

1
20/06/2018 13:59
Al jaren en nog steeds mijn favoriete vlinder. Ik hou van vlinders, het heeft iets mysterieus, en ze zijn zo vrolijk elke keer als ze voorbij fladderen. Prachtig artikel.
21/06/2018 01:50
Dankjewel Mysticlady
1
07/07/2017 00:12
Prachtig vlindertje. Alleen heb ik er dit jaar nog maar weinig van gezien. Goed artikel!
Yneke tegen Harry
07/07/2017 09:37
Dankjewel Harry, deze ben ik in verhouding tot andere vlinders inderdaad ook maar weinig tegengekomen. Ze zijn ook wel wat schuw en in juli en september leeft de tweede generatie, misschien gaan we er dan meer zien.
1
16/06/2017 21:09
Knappe foto's :)
Yneke tegen Saida
17/06/2017 02:15
Dankjewel Saida ;-)
1
12/06/2017 16:04
Héél mooi artikel
Ik hoop weer snel de vlinders te zien op onze buddleja-struik :-)
1
17/06/2017 02:14
Ze zullen zekers genieten weer van jouw struik, dankjewel Chrisrik.
18/06/2017 10:39
Ik hoop het. Onze struik toont momenteel erg gekrulde blaadjes en ziet er niet heel gezond uit. Rik is aan het zoeken wat hij best doet om de struik weer gezond te maken :-)
2
11/06/2017 15:20
Schoonheden van de natuur
Yneke tegen Rob
11/06/2017 23:46
Precies, dankjewel Rob
1
11/06/2017 11:53
ik vond het heerlijk om zo`n mooie vlinder te bestuderen op een mooie zomerdag, ik genoot van zijn kleuren en de rust die het gaf.
Brandnetels weer ik uit mijn tuin, maar een mooie vlinderstruik staat er wel.
1
Yneke tegen Josh
11/06/2017 23:46
Dankjewel Josh, die vlinderstruik is zo mooi ook!
1
11/06/2017 11:36
Mooi geschreven. De dagpauwoog komt ook bij ons veel voor.
Dag, mooie pauw oog. Nog een fijne zonnige zondag.
1
11/06/2017 23:45
;-) Dankjewel Theun
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert