Tuinbonensalade met spekjes

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Tuinbonen, zo oud als de mensheid?

a6b7d8f27d191665a1b981665dfef895_medium.Tuinbonen maken al meer dan 6000 jaar deel uit van het menselijk menu. In archeologische opgravingen van oude nederzettingen uit Bijbelse tijden in Israël werden zelfs al versteende exemplaren van deze peulvruchten gevonden, zij het van een veel kleiner formaat dan die wij tegenwoordig kennen. Ook in de Oudheid stonden tuinbonen veelvuldig op het menu. Voor de oude Grieken en Romeinen waren tuinbonen misschien wel net zo'n belangrijk onderdeel van de dagelijkse maaltijd zoals pasta dat voor de hedendaagse Italianen is. In het kielzog van de Romeinse legers verspreidde de teelt van tuinbonen uiteindelijkover de rest van Europa.

Echter, ook in Azië (Iran, China, Maleisië, Thailand) en Midden- en Zuid-Amerika (Mexico, Guatemala, Colombia, Peru) waren tuinbonen van oudsher een bekend voedingsmiddel, dat wel als snack (gezouten en geroosterd), als onderdeel van een bonenschotel of als puree werd gegeten.

Voornaamste twee soorten tuinbonen

f05a61260e46a6e5c9dc577c8b824489.jpg

Er zijn twee hoofdrassen in de tuinbonenfamilie, die zeer geschikt zijn voor menselijke consumptie, namelijk:

  • de bontbloeiende tuinboonplanten; deze tuinbonen hebben een wat bittere smaak. De tuinbonen worden tijdens het koken bruin en maken het kookwater troebel. Ze zien er daardoor minder aantrekkelijk uit en worden minder geschikt geacht voor het inmaken of conserveren in potten.

  • De witbloeiende tuinboonplanten; deze tuinbonen missen de typische, bittere tuinbonensmaak. De tuinbonen blijven tijdens het koken (licht-) groen of wit en het kookwater blijft helder. Deze tuinbonen worden dus vooral gebruikt voor de inmaak in glazen potten. De schil is echter hard, waardoor ze weer niet zo geschikt zijn om (in zijn geheel) in te vriezen.

Tuinbonen en de ziekte favisme

08a05db8cea0e516ddee127272ac470e_medium.Hoewel tuinbonen zeker de benodigde goede stoffen bevatten, zoals vitaminen, mineralen en vezels, is er ook een schaduwzijde van deze peulvruchten te noemen. Tuinbonen bevatten namelijk een ruime hoeveelheid van de alkaloïden vicine en convicine. Deze zullen bij de meeste mensen normaal gesproken geen problemen opleveren. Behalve echter bij mensen met een bepaalde genetische afwijking, waardoor zij het enzym Glucose-6-fosfaatdehydrogenase (of G6PD) niet of niet goed kunnen aanmaken. De alkaloïden in tuinbonen veroorzaken bij deze mensen de zogenaamde 'bonenziekte' of favisme. Favisme is een conditie, waarbij de rode bloedlichaampjes versneld beschadigen en afbreken, uiteraard een zeer onwenselijke situatie. Een en ander kan bij deze mensen uiteindelijk leiden tot ernstige bloedarmoede.

Tuinbonen en bonenkruid

cccb4958b189db0dbdecd3c64325817f.jpgBonenkruid (Satureja) werd in Nederland van oudsher altijd gebruikt bij groentegerechten met tuinbonen, maar ook bij doperwten en andere peulvruchten. Daar was een reden voor: bonenkruid bestrijdt namelijk de gasvorming in de darmen, die vaak door peulvruchten wordt veroorzaakt.

Links: éénjarig bonenkruid.

Het gebruik van bonenkruid in de keuken is dan ook al eeuwenoud en gaat zelfs terug tot Romeinse tijden. Bonenkruid werd destijds vaak, in combinatie met azijn, als saus gebruikt bij vooral (vette) vleesgerechten en voedzame (koolhydraatrijke) gerechten met peulvruchten. Bonenkruid zorgde er dan voor, dat dit soort gerechten lichter verteerbaar werden voor de spijsvertering. Bonenkruid werd (en wordt), behalve als een belangrijk bestanddeel in soepen en sauzen, ook veel gebruikt bij de inmaak van tafelzuur, groenten en peulvruchten. Bij deze laatste groep was dat vooral om de typische inmaaksmaak, die vooral bij sperziebonen en snijbonen kan optreden, te neutraliseren. Meestal is bonenkruid verkrijgbaar in gedroogde vorm, als groen tuinkruid. Tegenwoordig zie je echter ook vaak bonenkruid in gemalen poedervorm; voor het gebruik en de werking ervan maakt het weinig uit.

Het recept is goed voor twee à drie personen.

Ingrediënten

  • 58f8af7f30ac7a832d78c8290283cf94_medium.350-400 gram (gare) tuinbonen
  • 350 gram rookspekblokjes
  • 300 gram kastanjechampignons
  • 2 uien
  • 200-300 gram rucola (slamix)
  • 1-2 eetlepel roomboter
  • 2 eetlepels balsamico-azijn
  • Bonenkruid (gedroogd)
  • Peper
  • Zout.

Verder nodig: een koekenpan of wok, een vergiet of een grote zeef, een bord of schaal, een grote schaal of slakom.

Bereiding

2484f18048646512770c6cd155d37421_medium.Bij gebruik van verse tuinbonen: dop de tuinbonen, kook ze gaar, dop de losgekomen schil nog een keer en laat ze vervolgens in een vergiet of zeef uitlekken

Bij gebruik van een pot of blik tuinbonen: laat de tuinbonen in een vergiet of zeef uitlekken en spoel ze zo nodig met koud water af om het zetmeelrijke kookvocht te verwijderen

Doe de rookspekblokjes in de koekenpan of wok en laat ze op niet te hoog vuur langzaam in het eigen vet uitbakken

a51445361bff35605cb6d9e2d53e780e_medium.Maak de uien schoon en snij ze in repen of blokjes

Borstel de kastanjechampignons schoon en snij ze in plakjes

Haal, als de rookspekblokjes zoveel mogelijk zijn uitgebakken, het spek uit de pan en leg de blokjes op een bord of in een schaal

Voeg de roomboter aan het spekvet toe

fecca0ec96604ec891ea4992a4371f45_medium.Fruit er de uien in tot ze glazig zijn

Voeg de kastanjechampignons en het bonenkruid aan de koekenpan of wok toe en laat ze even goed meebakken

Voeg de rookspekblokjes weer aan het uien-champignonmengsel toe

Voeg op het laatst de uitgelekte, gare tuinbonen aan de koekenpan of wok toe en laat deze even mee warmen

Voeg nog peper en zout naar smaak toe

2dec9c6d186ef45fc8e5fbe8b21bbcde_medium.Doe de rucola in de slakom

Schenk er de eetlepels balsamico-azijn overheen

Giet de mix van rookspekblokjes, tuinbonen, ui en kastanjechampignons over de rucola in de schaal

Meng desgewenst de rucola en de groenten even door elkaar.

Variatie

47ffbbeaaf4a6c559746c9b7d445c5d3_medium.Vervang de (gele) uien eens door rode uien, sjalotten, lenteuitjes of fijngesneden prei.

Vervang de kastanjechampignons eventueel door witte champignons of andere paddenstoelsoorten of een paddenstoelenmix.

Neem in plaats van de rookspekblokjes eens schijfjes of blokjes pittige worst (zoals bijvoorbeeld rookworst, gedroogde cervelaat, chorizo of salami).

Neem in plaats van de rucola een andere slasoorten of een slamix.

5b78474f289afbb031bd8e060f0d70e3_medium.Neem in plaats van de balsamico-azijn een andere azijnsoort (zoals bijvoorbeeld wijnazijn of appelazijn).

Vervang eventueel de tuinbonen door sperziebonen, snijbonen, witte bonen, linzen of doperwten.

Vervang eventueel het bonenkruid door een ander groen tuinkruid, zoals tijm, salie, bieslook of peterselie. De gasvorming tegengaande werking van het bonenkruid gaat dan echter verloren.

Serveren

fb70fb1c4d8c0c9e0bb5d27dd8a3ba80_medium.Serveer de tuinbonensalade als lunchgerecht.

Serveer de tuinbonensalade als bijgerecht bij de avondmaaltijd.

Serveer de tuinbonensalade als maaltijdsalade bij de avondmaaltijd.

Serveer de tuinbonensalade met patates frites, gebakken aardappelen of krieltjes.

Serveer de tuinbonensalade bij de barbecue.

 

ASMAY. 

© 2013 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

0fb95e74f12130c078345406b426d193_medium.Zie ook:

Appeltje-eitje-salade-sla

Venkelsalade-met-sinaasappel-en-kaas

Witlofsalade-met-peer-en-blauwe-schimmelkaas

Zwarte-bonensalade-met-rode-paprika-en-gele-mais

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

16/05/2017 07:00

Reacties (4) 

1
16/05/2017 09:41
Als ik maar niet zelf hoef te doppen ;)
1
16/05/2017 07:36
Lekker! Dat gaat er wel in.
1
16/05/2017 07:35
Goed idee, deze salade. Het ziet er heerlijk uit!
1
16/05/2017 07:27
Interessant, die achtergrondinformatie over tuinbonen en bonenkruid. Mooi recept.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert