'Gezwam' over zwammen

Door Yneke gepubliceerd in Mens en Natuur

Zwammen (schimmels) die in de wetenschap funghi genoemd worden of Myceteae, zijn micro-organismen. Tot schimmels behoren zowel meercellige als eencellige organismen. Meercelligen zijn paddenstoelen en eencelligen zijn onderanderen gisten. Net als bij dieren vormen schimmels een eigen rijk in de taxonomie (ordening of schikking). Het wetenschappelijk onderzoek naar schimmels wordt mycologie genoemd en onderzoekers heten mycologen. De schimmels planten zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk voort. Geslachtelijke voortplanting gebeurd doormiddel van sporen. De ongeslachtelijke voortplanting (vegatieve wijze) gebeurd doormiddel van schimmeldraden en zwamvlokken. Schimmels zijn afbrekers en spelen een belangrijke rol in het ecologische proces. Zoals bij afbraak van plantaardig materiaal. Je ziet vaak zwammen op boomstammen.

f04ad10e7c7c8c6c1bd49c84d1532c38_medium.

Er is een samenlevingsvorm van schimmels met planten. Schimmels absorberen bijvoorbeeld voor bomen mineralen om in ruil daarvoor suikers terug te krijgen voor hun eigen voeding. Hierdoor verhogen de schimmels hun biodiversiteit (verscheidenheid). Dit komt doordat ze bomen en planten helpen op die manier om in moeilijke omstandigheden te overleven. De schimmel heeft hierdoor zelf meer mogelijkheden om zich uit te breiden en kunnen zich daardoor in verscheidenheid ontwikkelen.

986a6ff8f12e4ea002f2ea173f09b989_medium.

Meercellige schimmels waaronder paddenstoelen leven op bodems en op zowel levende als dode boomsoorten. Schimmels hebben een thallus (meercellig lichaam), deze bestaat uit een ondergrond groeiende schimmeldraden. Is er een verschil tussen paddenstoelen en zwammen? Er bestaan hogere en lagere zwammen. De hogere zwammen met steel en hoed noemen we paddenstoel. Als je paddenstoel zwam noemt is eigenlijk logischer dan als je zwam paddenstoel noemt. Toch wordt in Nederland vaak zowel zwammen als paddenstoelen in één benaming; paddenstoel genoemd in de volksmond.

Er hangt om de paddenstoelen en zwammen altijd iets van mysterie of sprookjesachtige sfeer heen. Dit is terug te vinden in benamingen die eraan gegeven zijn zoals; elfenbankje, satansboleet, heksenboleet, grote stinkzam, dodenmansvinger. Deze laatste dodenmansvinger lijkt op verkoolt hout en wordt ook wel houtknotszwam genoemd. Het heeft een lengte van 3 tot 8 centimeter. Het ziet er inderdaad uit als een wijzende vinger.

2feef5db17ec8632d4390c5668d15870_medium.

Hetgeen wij zien van de zwam is het vruchtenlichaam. Dit is maar een kleingedeelte van het geheel. Het vruchtenlicaam zorgt voor de oplsag van sporen, wanneer het lichaam rijp is laat het de sporen los. De sporen worden meestal door de wind verspreid. Uit die sporen ontstaan weer nieuwe zwammen (paddenstoelen), dat begint met een soort netwerk van draden, dit kost energie en heeft voedsel nodig. Dat voedsel wordt uit hout van bomen, plantenresten en zelfs uit dierenlichamen van gestorven dieren gehaald en ook uit mest. De bekendste vorm is die met steel en hoed wat we paddenstoel noemen. Deze paddenstoelen hebben verschillende onderkanten, de één met gaatjes en de ander met plaatjes. Die met gaatjes noemen we dan boleten waaronder eekhoorntjesbrood. De plaatjes zwam is bijvoorbeeld die op steel met rode hoed en witte stippen. Maar er zijn nog veel meer soorten die plaatjes hebben. Als je op een makkelijke manier de onderkant van de hoed van een paddenstoel wil zien, is het handig om een spiegeltje mee te nemen als je het bos in gaat (vooral in de herfst dan zijn er de meeste zwammen). Af en toe tonen ze trots zelf hun onderkant.

d237f2b91abb4fea709ec7d50ce4d14a_medium.

Het zijn een prachtige schimmels en vele soorten zijn eetbaar. Wees altijd goed op de hoogte van welke wel of niet eetbaar zijn, voordat je ze eet. Er zijn er namelijk genoeg die giftig zijn. Raak ze daarom niet aan, als je het niet zeker weet. Soms hebben ze de kleuren van dorre bladeren en moet je goed kijken om ze te vinden. Het aantal en soorten zijn enorm. Opnieuw een boeiend natuurlijk gegeven, waar ik met plezier over geschreven heb en waar nog veel meer over te vertellen valt. Deze week zag ik nog een prachtige grote zwam in broekpolder in Vlaardingen, deze zal ik hieronder als laatste foto plaatsen. Dus niet alleen in de herfst zijn ze te zien, ook nu kun je af en toe nog een zwam tegenkomen.

f26ceaf6a8dfaa6d918e92539ad47a5a_medium.

Bedankt voor het lezen.

-Yneke-

http://ynskunst.wixsite.com/ynekebuls/natuur-nederland

(zelfgemaakte foto's)

29/04/2017 03:03

Reacties (21) 

1
01/05/2017 19:41
Een bos zou geen bos zijn zonder zwammen en padenstoelen :)
Yneke tegen Saida
01/05/2017 23:07
Dat heb je goed gezegd, helemaal mee eens! ;-)
1
29/04/2017 22:36
Leerzaam artikel, mag ze tijdens het wandelen ook graag bestuderen. Weet ook wel iets over de eetbare soorten, maar als ik deze al zie staan dan laat ik ze waar ze zijn, er zijn genoeg - voor consumptie - gekweekte exemplaren in de winkel te koop.
30/04/2017 01:40
Daar heb je gelijk in en wat goed dat je daarover nadenkt. Zo hebben de dieren en planten weer genoeg paddenstoelen, mooi deze reactie dankjewel Willemijntje
1
29/04/2017 20:59
weer zo'n interessant artikel.
Ik ken(de) er niet veel van
Prachtige foto's ook!!
1
30/04/2017 01:38
Dankjewel Chrisrik ;-)
2
29/04/2017 14:22
Dit is zeker geen gezwam in de (bos) ruimte, maar een zeer verhelderend artikel waar een schimmel erg blij van wordt. En nu de pad toch even weg is, even uitrusten op zijn paddenstoel om de mooie foto's te bekijken.
2
Yneke tegen Theun50
30/04/2017 01:38
Wat een prachtige reactie Theun. De paddenstoel krakte niet hoop ik, zodat je genoeg tijd heb gehad om te kunnen genieten. Dankjewel daarvoor.
1
29/04/2017 11:40
Mooi geschreven, en mooie foto`s. Ga binnenkort een cursus doen over de zwammen en paddenstoelen hoe ik ze moet telen.
29/04/2017 12:26
Wat is dat mooi dat jij die cursus doet, kunnen wij mee genieten in artikelen van je daarover? Dat lijkt me fantastisch. Dankjewel Zeewoldenaar
2
29/04/2017 10:25
Wéér zo'n mooi artikel.
Van paddenstoelen weet ik het nodige af: als kind heb ik al geleerd welke eetbaar zijn en welke niet. Nu nog weet ik ze te vinden en heb zo mijn favorieten, maar ik behandel ze altijd met het nodige respect.
De grootste paddenstoeleneters zijn trouwens niet eens de padden, maar de slakken.
1
29/04/2017 12:25
Dat is een goed weetje, mooi dat jij dat als kind al leerde. Denk dat jij in je tuin ook weleens paddenstoelen hebt, gezien je liefde voor de 'wildere' tuin. Dankjewel Zevenblad
1
29/04/2017 12:40
Ja, inderdaad. Hier groeit het een en ander. Zelfs (bos)champignons af en toe, op en naast de composthoop.
De mooiste 'uitbarsting' was een jaar of 6 geleden: toen had ik op een dode stam ineens kilo's oesterzwammen, zomaar. Helaas was het een éénmalige vertoning die zich nooit weer herhaald heeft.
Op dit moment groeien er ook weer paddenstoelen in het gazon, maar helaas is het de (giftige) satijnzwam.
1
29/04/2017 09:32
Mooi gedoseerd weer: prachtige foto's en interessante weetjes!
1
Yneke tegen Ktje
29/04/2017 12:23
Dankjewel Ktje je zal ze ook vast wel in je tuin tegen zijn gekomen vermoed ik
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert