Duitse keuken: Blechkuchen (plaatkoek) met appel en walnoot

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

88501eb51fcc9904ac9dcbd96b814e26_medium.De Duitse keuken kent vele soorten taarten en koeken, die op verschillende manieren worden gekookt, gestoomd, gebakken of zelfs gefrituurd. Deze plaatkoek of 'Blechkuchen' is er één van. Koek wordt meestal niet gezien als gebak (in de zin van een taart), maar is over het algemeen wel zoet van aard. Koek wordt veel bij de koffie of de thee, of als nagerecht gepresenteerd.

Wat is een Blechkuchen?

Bij het recept voor een Duitse plaatkoek of Blechkuchen wordt het deeg, in plaats van in een bakblik of -vorm, direct op een bakplaat ('Blech') gebakken. Het resultaat is meestal een platte, vierkante of rechthoekige koek, die met fruit, noten, zaden, suikerstrooisel, suikerglazuur, koekkruimels en dergelijke kan zijn belegd. De plaatkoek wordt dan, na het bakken, in rechthoekige of vierkante stukken gesneden en gepresenteerd.

Korte geschiedenis van de Blechkuchen

455f4b7c115d7eeb0c2eec5c16136f16_medium.De geschiedenis van plaatkoek als baksel gaat ver terug; zeer waarschijnlijk bakten onze verre voorouders zo’n 1000 jaar geleden al graan- of zaadachtige koeken op verhitte stenen boven een vuurtje. Door het gebruik van meestal nog grove granen en zaden en het ontbreken van de toen nog onbekende rijsmiddelen (zoals gist, bakpoeder of eieren), zal de koek op een harde plaat hebben geleken, die echter wel enige tijd houdbaar was. Toen men lange tijd later leerde om de granen eerst tot meel te vermalen en deze met water of melk te mengen, er eventueel eieren (indien voorradig) aan toe te voegen en honing, noten, zaden of fruit als garnering te gebruiken, ontstond er een nog steeds vaste, maar steeds smakelijker wordende koek, die graag bij bier of wijn werd gegeten. De Duitse keuken kent overigens een lange traditie voor wat betreft het bakken van koeken, die helemaal terug naar de tijd van de Germaanse stammen. Hiervan is bekend, dat er bijvoorbeeld in tijden van de seizoensfeesten (lente- en herfstequinox en zomer- en winterzonnewende) allerlei baksels werden gemaakt, waar iedereen aan het eind van het feestmaal dan naar hartenlust van kon snoepen. Van meel, melk of water, eieren, fruit of noten en vet werden dan koeken gebakken op verhitte stenen, gekookt in water of gefrituurd in verhit vet.

Germaanse oliebol?

4218e9ac82dd2318f9309bae22193c8f_medium.Zo zou, volgens bepaalde deskundigen, ook het concept van de Nederlandse oliebol in een Germaanse kookpot zijn ontstaan. Voor zover men uit archeologische vondsten heeft kunnen nagaan, was het Yule of winterzonnewendefeest (rond 21 december) zeer belangrijk voor de Germaanse volken en werd dit feest altijd rond een (heilige) eik gevierd. Naar alle waarschijnlijkheid werden alle restjes meel, melk, appels, noten, bessen enz., die de stam nog had, tot één beslag gemengd. Daarna zouden steeds bolletjes deeg in ketels met heet vet zijn gebakken. Aan het eind van het uitbundige Yulefeest, nadat het grote feestmaal was verorberd, had men dan altijd nog de gefrituurde bollen bij wijze van nagerecht of wellicht de volgende dag bij wijze van ontbijt. Misschien doen wij het nu, op Oudejaarsavond en Nieuwjaarsochtend, eigenlijk helemaal niet zoveel anders dan de Germanen het destijds met hun deegbollen op het Yulefeest deden.

Blechkuchen: van handwerk naar fabriek

De Blechkuchen was van oudsher eigenlijk altijd het domein van de ‘creatieve’ bakker; dat wil zeggen de ambachtslieden, die door middel van de mix van fijne ingrediënten of de versieringen erop ware kunstwerken plachtten te maken van hun plaatkoek, waardoor deze tot op koningtafels en al konden verschijnen. Daarom werd de Blechkuchen – zeker in de middeleeuwen – vooral veel gegeten door de welgestelden, als een wat luxere en smakelijker versie van het grove brood, dat in die tijd gebruikelijk was. Voor de gewone man en vrouw was dit product echter te duur.

22a7c01601ab107a1d2bada18f0281b0_medium.De plaatkoek in Duitsland begon echter aan een echte opmars in populariteit in de 18e en 19e eeuw. Dat was vooral te danken aan de Industriële Revolutie, ten tijde waarvan grote bakkerijen ontstonden met grote, gelijkmatig bakkende ovens. Hierdoor kon onder meer de Blechkuchen snel, in grote hoeveelheden, in allerlei grootten, dikten en maten, goedkoop worden geproduceerd, hetgeen de afzet ervan enorm deed stijgen. De Blechkuchen was nu bereikbaar en betaalbaar voor iedereen! Helaas ging deze ‘democratisering’ van het baksel bijna ten koste van de ambachtelijke bakkers, die hun veel arbeidsintensievere product nauwelijks nog konden slijten. Toch bleef de kunst van een handgebakken plaatkoek in kleine bakkerijen nog bewaard en werd deze van generatie op generatie doorgegeven. Sinds de beschikbaarheid van kleine en goede ovens voor iedereen, kunnen echter ook thuiskoks en keukenprinsessen hun kook- en bakkunsten vertonen door zelf, vaak volgens een eigen recept, een mooie Blechkuchen te bakken.

Dit recept is goed voor ongeveer 10-12 stukken koek.

Ingrediënten

5fadf3ba8f22b89af7264b00596a4163_medium.Voor de koekbodem:

  • 250 gram bloem
  • 150 gram suiker
  • 50 gram zachte roomboter
  • 2 eieren
  • 2 eetlepels melk
  • 1 zakje vanillesuiker
  • 1 theelepel bakpoeder
  • Snufje zout

7b49b0b20fdeb29d7acf210d92940d98_medium.Voor de garnering:

  • 2 appels
  • 50 gram walnoten
  • Citroensap (tegen verkleuring van de appels)
  • Honing
  • Kaneel.

Verder nodig: een mengkom, een kom of schaal, eventueel een handmixer met kneedhaken, een schone theedoek, eventueel een deegroller, een bakplaat en bakpapier.

Bereiding

78a09d07ebc7a77a457baf190953e86d_medium.Verwarm de oven voor op 175 ºC.

Meng de bloem, de suiker, de (zachte) boter, de eieren, de melk, de vanillesuiker, het bakpoeder en het zout in de mengkom door elkaar

Kneed het deeg (eventueel met de handmixer en kneedhaken) net zolang tot een deegbal ontstaat

Leg een schone theedoek over de mengkom met daarin de deegbal en zet hem 15-30 minuten op een koele plek, zodat het deeg kan rusten en kan opstijven

Schil de appels en verwijder de klokhuizen

5962d52d659d57a4c606a704bfd0b612_medium.Snij de appels in schijfjes en leg ze in een kom of schaal

Sprenkel er wat citroensap overheen tegen het verkleuren

Beleg de bakplaat met bakpapier

Vorm het deeg – met de hand of met een deegroller – tot een rechthoekige dunne lap, die kleiner is dan de te gebruiken bakplaat

Leg de deeglap op het bakpapier van de bakplaat

106809c30ae23ca5db79f2f48a322b1e_medium.Beleg het deeg rijkelijk met de appelschijfjes en de walnoten

Schenk de honing over de appelschijfjes en de walnoten

Bak de plaatkoek in de oven in 25-35 minuten op 175 ºC af

Bestrooi de gebakken (nog warme) plaatkoek met kaneel.

Variatie

Voeg nog (gewelde) rozijnen of krenten aan de appels toe.

Vervang de appels eventueel door ander seizoensfruit, zoals bijvoorbeeld peren, pruimen, perziken, kersen of (bos-) bessen.

64f5a74b8d33879f6a02ce8aa2779d5c_medium.Vervang de appels eens door gedroogde zuidvruchten, zoals bijvoorbeeld gedroogde abrikozen, pruimen, dadels, vijgen en/of rozijnen.

Vervang de walnoten eventueel door (een mix van) andere noten, zoals bijvoorbeeld amandelen, hazelnoten of pecannoten.

Vervang de honing desgewenst door een andere zoetmaker, zoals bijvoorbeeld (appel-) stroop, gewone stroop, ahornsiroop of gerstemoutsiroop.

Vervang de appels en walnoten eventueel door suikerstrooisel of een gladde suikerglazuur.

Serveren

9f5c9ecdc1fa26c1b0e48c0f545a3694_medium.Serveer de Blechkuchen warm of koud.

Serveer de Blechkuchen bij de koffie of de thee, of als tussendoortje.

Serveer als Blechkuchen eventueel als nagerecht (met een kopje koffie).

Serveer de Blechkuchen met een (warme) vanillesaus, appelmoes en/of een toefje slagroom.

Serveer de Blechkuchen (warm) met een bolletje ijs, zoals bijvoorbeeld roomijs, notenijs of kaneelijs.

Guten Appetit!

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

7cf22335368be52de9c6e5219a65f57b_medium.Zie ook:

Amerikaanse-keuken-pecan-pie-(pecannotentaart)

Nederlandse-keuken-amandelkoek

Nederlandse-keuken-boterkoek-met-walnoten

Nederlandse-keuken-stroopkoek-met-rozijnen

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
16/03/2017 09:22

Reacties (3) 

1
16/03/2017 10:06
Lijkt me erg lekker, deze plaatkoek.
1
16/03/2017 10:02
Leuk recept. Ook leuk om iets over de achtergrond van deze plaatkoek te weten te komen.
1
16/03/2017 10:00
Ziet er goed uit.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert