Aromatherapie: citroen en citronella

Door Oxalis gepubliceerd in Natuurlijke geneeswijzen

CITROEN

384913de4f6ad3017ad562837e0e9fbc_medium.De citroenboom (Citrus limonum) behoort botanisch gezien tot de plantenfamilie van de Rutaceae en komt van oorsprong uit Aziië. In de loop der eeuwen is deze boom echter door de mens over de hele wereld verspreid, waar ze maar wilde groeien. We vinden citroenbomen nu in feite overal in de subtropische klimaatzone. De boom heeft heldergroene bladeren en een witte bloesem. De boom blijft het hele jaar groen en kan wel tot ongeveer 6 meter hoog worden. Citroen en citroenolie is enorm veelzijdig. In veel landen rond de Middellandse Zee geloofden mensen lange tijd, dat citroen van alles kon genezen en dan vooral infecties. Ook dacht men, dat het haar lichter en glanzender werd als je het met citroensap waste. In de zeevaart werd de vitaminerijke citroen vroeger erg populair in rum; het was op lange en verre reizen het dagelijkse drankje om scheurbuik (gebrek aan vitamine C) te voorkomen. Een andere oude toepassing: eeuwenlang hebben vrouwen in citroensap gedrenkte sponzen gebruikt als anticonceptiemiddel. Ook in de cosmetica- en parfumindustrie is citroenolie al vele eeuwen bekend. Citroen zuivert en wordt daarom vaak in zeep en schoonmaakmiddelen gebruikt. Daarnaast is het een hoofdtoonolie, die zware aroma’s luchtiger en verfrissender kan maken.

Citroenolie algemeen

dfdd30d489349a7dbe6cc74141a93cc7_medium.Citroenolie wordt gewonnen door uitpersing van de verse schil van de citroen. Citroenolie is vaak een bijproduct van de voedselindustrie, maar de etherische olie, die op ambachtelijke wijze uit de schil wordt geperst is vele malen beter van kwaliteit. Je hebt overigens maar liefst 200 kilo citroenschillen nodig om 1 liter citroenolie te verkrijgen. Daarbij geldt nog, dat groene vruchten een hoger (olie-) rendement afgeven dan rijpe, gele vruchten.

Citroenolie is stimulerend, verfrissend en desinfecterend. Daarnaast denkt men, dat het één van de beste oliën is bij verkoudheid en griep door de antibacteriële en antivirale eigenschappen. Het is door deze positieve werkingen dan ook een belangrijke essentiële olie, die op vele terreinen kan worden ingezet. Zo versterkt citroenolie het immuunsysteem, stimuleert het de bloedsomloop en verlaagt het de bloeddruk. Ook kan de ontgiftende werking ervan de spijsvertering bevorderen en het maagzuur verminderen. Citroenolie is echter niet lang houdbaar; koop daarom steeds kleine hoeveelheden en gebruik deze binnen drie maanden op.

Actieve bestanddelen van citroenolie

Monoterpenen

39d050b28e938ca3a59051d0aa4bed73_medium.Monoterpenen zorgen voor de ontsmettende, stimulerende, slijmoplossende en ontstoppende werking van citroenolie. De belangrijkste daarbij is limoneen (ongeveer 70%).

Aldehydes

Citroenolie dankt de frisse en scherpe geur aan bepaalde aldehydes (zoals bijvoorbeeld citral en garanial). Citral heeft over het algemeen echter een irriterende werking, maar wordt in citroenolie gelukkig geneutraliseerd door limoneen.

Furocoumarines

Citroenolie bevat kleine, maar zeer effectieve hoeveelheden furocoumarines. Deze kunnen overgevoeligheid voor zonlicht veroorzaken. Gebruik daarom NOOIT citroenolie vòòr of tijdens het zonnebaden.

Citroenolie gebruiken, enkele voorbeelden

Bloedsomloop

882d7de78b732b6cfcdf30e7f2d49a95_medium.Citroenolie is een ideaal middel om hartpatiënten mee te masseren, omdat het de bloedsomloop stimuleert.

  • Maak een massagemengsel van enkele druppels citroenolie en 30 milliliter druivenpitolie, en voeg er nog enkele druppels duizendbladolie aan toe. Dit massagemengsel verdunt het bloed.
  • Voeg aan bovengenoemd mengsel vervolgens nog enkele druppels lavendelolie of kamilleolie toe, zodat het mengsel een extra ontspannende geur verspreidt.

Ademhalingsproblemen

Citroenolie bevat veel werkzame bestanddelen tegen verkoudheid en infecties. Veel geneesmiddelen hiervoor smaken dan ook naar citroen. Om te helpen verkoudheidsinfecties te voorkomen:

  • Bad: voeg enkele druppels van citroenolie, grapefruitolie, pijnboomolie en eucalyptusolie aan het badwater toe.
  • Stomen: voeg aan een kom heet water 2 druppels citroenolie en 2 druppels kaneelolie toe en adem de stoom in.
  • Op een zakdoek: sprenkel 2 druppels citroenolie, 2 druppels rozemarijnolie en 4 druppels eucalyptusolie op een zakdoek en ruik hier regelmatig aan.

Lichaamsverzorging

  • Frisse f6762b00e7a15fe01b7db8d0cb967bd5_medium.bodyspray: meng 2 druppels citroenolie, 2 druppels lavendelolie, 2 druppels bergamotolie, 2 druppels geraniumolie met 50 milliliter water. Doe dit in een verstuiver en verstuif het mengsel over het lichaam.
  • Gezichtstonic voor een vette huid: meng 2 druppels citroenolie, 2 druppels sandelhoutolie, 2 druppels pepermuntolie, 2 druppels cipresolie met 30 milliliter water en dep daar steeds enige malen de gezichtshuid mee.

CITRONELLA

65948428d04e742dfdb78aabed12e13a_medium.Citronella wordt gewonnen uit twee soorten citronellagras (Cymbopogon nardus en Cymbopogon winterianus), die behoren tot de plantenfamilie van het citroengras. Citronellagrassen zijn vooral te vinden in het verre oosten (o.a. in China, Vietnam, Thailand, Indonesië, Sri Lanka), op Haïti en in Midden-Amerika. Het zijn vaste planten, die pollen gras vormen van soms wel 2 meter hoog (en 2 meter breed). De basis van de grasstengels is meest rood tot roodpaars gekleurd, de grasstengels zelf zijn lang en spits. Er is nog een andere plant, die in de volksmond als citronellaplant door het leven gaat, namelijk de Pelargonium citrosum (ook wel ‘citrosa’ genoemd - zie foto rechtsonder). Dit is een geraniumachtige kruising tussen een citronellagras en de Afrikaanse geranium.

eb1273d00c26879dfe9e7fbdde45b408_medium.Het belangrijkste kenmerk van citronellaolie is de geur: zoetig en citroenachtig. Van oudsher was het een uitstekend middel om insecten te weren. Toch heeft het geen zin om daarom één van de citronellagrassen langs het terras aan te planten. De planten geven namelijk op zich maar weinig geur af; het is de geconcentreerde etherische olie die werkt. De geraniumachtige citrosa geeft wel een sterke citronellageur af, maar of insecten zich laten stoppen, wanneer deze plant op het terras staat, is nog maar de vraag. Beter is misschien, om de geur van de bladeren over de huid te wrijven, maar dit kan bij sommige mensen weer allergische reacties oproepen. Citronellaolie als muggenverdrijver is vooral bekend in de vorm van geurkaarsen, wierook en antimuggencrèmes. Het wordt echter ook wel, om zijn zuiverende werking, gebruikt in zeep en schoonmaakmiddelen.

Citronellaolie algemeen

a13af45fed0285331cc914f272c5e84c_medium.De etherische olie van citronella wordt door middel van destillatie aan het citronellagras onttrokken. Deze geurolie is bij uitstek geschikt voor aromatherapie. Ze werkt verkwikkend en ontspannend. Overigens, ook in kattenkruid (Nepeta cataria) komen kleine hoeveelheden citronellal en campheen voor. Het ontspannende en soms euforische gevoel, dat katten van kattenkruid kunnen krijgen, zou je kunnen vergelijken met het behaaglijke, oppeppende gevoel dat de geur van citronella aan mensen geeft.

Actieve bestanddelen van citronellaolie

Citronella

ce31c28729b8784ec9ff3e8e3cb6a8fb_medium.Citronellaolie bestaat uit drie hoofdcomponenten, namelijk geraniol, citronellal en citronellol. Bij de citronellagrassen is dat:

  • Cymbopogon nardus: tot 20% geraniol, 15% citronellal en 8% citronellol.
  • Cymbopogon winterianus: tot 24% geraniol, maar liefst 45% citronellal en15% citronellol.

De geraniumachtige citrosa doet het op dit gebied een stuk minder goed: tot 35% geraniol, geen citronellal en ongeveer 10% citronellol. Deze plant wordt, door het ontbreken van citronellal, niet voor de destillatie van etherische citronellaolie gebruikt.

Campheen

De citronellagrassen bevatten een gedeelte campheen. Dit verzacht pijn, doodt bacteriën en helpt overtollig slijm op te lossen.

Citronellaolie gebruiken, enkele voorbeelden

Citronella is een natuurlijk middel, dat insecten weert. Ook in het westen wordt het al sinds de 19e eeuw gebruikt als antimuggenmiddel. Echter, LET OP! Sommig citroengeuren kunnen de huid vatbaarder maken voor zonverbranding. Citronella is op zich wel veilig, maar om zeker te zijn: gebruik het NIET net vòòr of tijdens het zonnebaden.

Antimuggenspray of -lotion

  • Bad: v810ecf17e99505f10c55d15b493b31d0_medium.oeg enkele druppels citronellaolie toe aan het badwater.
  • Douchegel of lotion: meng 5 druppels citronellaoliemet 25 milliliter basisolie, douchegel of bodylotion en gebruik dit op het lichaam.
  • Antimuggenspray: verdun enkele druppels citronellaolie met bodyspray of parfum of alcoholbasis. Houd de spray tijdens de vakantie bij de hand om regelmatig aan te brengen (niet in de zon!).
  • Versterk de insectenwerende eigenschappen van citronellaolie door deze te mengen met enkele druppels geraniumolie, eucalyptusolie of lavendelolie.

Huisdieren

Citronella is ideaal om te gebruiken als vlooienspray bij je huisdieren: meng 5 druppels citronellaolie met 500 milliliter water. Laat de halsband van je huisdier er een nachtje in weken. Laat de halsband daarna weer drogen en doe hem weer om.

3e46fb0cbbcb818e792c16e403f1d1cc_medium.Verkwikkend voor de geest

Vooral het bestanddeel geraniol heeft een verkwikkend effect op de geest en kan hoofdpijn verlichten en depressies tegengaan.

Bij een herstelperiode na een ziekte: brand een citronellakaars of wat citronellaolie en water in een aromalampje. De verkwikkende bestanddelen stimuleren de spijsvertering van de zieke en zuiveren tegelijkertijd de ruimte in de ziekenkamer.

 

Oxalis.

e7a4461558189832a23d8685fad861c4_medium.© 2017, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Aromatherapie-mirre-en-sandelhout

Aromatherapie-kajapoet-en-benzoe

Aromatherapie-jeneverbes-en-tea-tree

Aromatherapie-basilicum-en-laurier

Aromatherapie-bergamot-en-citroenmelisse

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

16/02/2017 11:50

Reacties (9) 

1
16/02/2017 19:12
Weer eentje om op te slaan
heel interessant dat muggenmiddel met citronella-olie
1
16/02/2017 16:03
Ik hou hiervan, prachtig artikel, vanmiddag nog net de keukenvloer gedweild ook met citronella
1
16/02/2017 13:30
Ik gebruik ze allebei regelmatig in de keuken. Citronella ken ik als 'citroengras' trouwens. dat kun je hier ook vers kopen.
De citroengeranium heb ik in de zomer altijd in potten op het terras staan om muggen te verdrijven, met redelijk succes.
1
16/02/2017 14:25
Het citroengras (of sereh), wat je als kruid kunt gebruiken, is een andere variant dan de citronellagrassen; de keukenkruidversie is namelijk de Cymbopogon citratus. Overigens zijn ze wel allemaal leden van dezelfde citroengrasfamilie.
1
16/02/2017 14:55
Klopt. De sereh is wat steviger en aromatischer dan de andere familieleden.
Even een tip voor een nét wat andere bouillon:
1/3 liter water
1 bouillonblokje (Maggi of Knorr o.i.d.)
1/2 stengel citroengras (sereh), in de lengte gesplitst
1 vlak gestreken theelepel sambal oelek of 1/4 rode peper uit de knoflookpers
8-10 druppels limoensap
Indien voorradig nog 1 shii-take of een kleine champignon in plakjes
Alles in een vuurvast glas tot net over de kook verhitten in de magnetron (ca. 4 minuten op de hoogste stand)
Een hartverwarmend en vitami...
1
17/02/2017 08:02
Lekkere tip!
1
16/02/2017 12:51
Leerzaam artikel weer. Die spiraalvormige antimuggen-wierook vind je in de tropen werkelijk overal.
1
16/02/2017 12:50
Mooie uitleg. In de tropen ontkom je volgens mij niet aan de (chemische) antimuggenmiddelen als Deet, maar voor onze streken werkt citronella heel goed.
1
16/02/2017 12:46
Goed artikel. Nu weet ik precies het verschil tussen de twee.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert