Koning Arthur, product van een legende of een sage

Door Leonardo gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

 

            957d37324d1539a54f26ff3228d694c4_medium.

Koning Arthur, product van een sage of van een legende.

 

Er zijn maar weinig helden uit de ridderhistorie die zo blijvend tot de verbeelding van jong en oud blijken te spelen als de verhalen over de vermeende Koning Arthur.  Ik zeg duidelijk vermeende, omdat nog immer  moet worden bewezen of dat deze vermeende historische figuur echt heeft bestaan en indien dat het wel het geval was, of hij ook echt een koning was. Uw schrijver heeft, als amateur geschiedkundige, in de loop der vele jaren menige bron voor wat betreft oude gegevens met betrekking tot die vermeende koning Arthur, mogen bestuderen.  Doch het heeft me niet geholpen mijn mening ontrent die mysterieuze vroegere Britse volksheld te doen veranderen.  In mijn visie, gevormd op basis van het doornemen van vele oude documenten, die ik uit intense nieuwsgierigheid zowel in Frankrijk als in Engeland heb mogen bestuderen,  ( voor wat dat waard was )  kom ik nog steeds tot maar een conclusie: Koning Arthur is het product van een interessante en mooie sage…

Maar ondanks dat, blijven die verhalen over die vermeende Koning Arthur me nog altijd boeien. Nog altijd gaan mijn haren recht overeind staan als ik via de media verneem dat er weer ergens een heel klein stukje onbekend nieuws met betrekking tot deze vermeende ,Arthuriaanse geschiedenis, boven water schijnt te zijn gekomen.  Maar  helaas; tot en met heden lijken de opsporingen naar goede en exacte bronnen over die weinig bekende periode in de vroeg middeleeuwse Britse geschiedenis te verzanden in dode sporen, verzinsels en fabels. Alsmede in suggesties zonder enig spoor van bewijs.

Wat weten we tot dusver nu eigenlijk van die persoon Arthur die zich ooit in die vijfde eeuw als een Britse held kon manifesteren.  Eigenlijk niet zo erg veel, is de algemene conclusie van wetenschappers die zich al jarenlang over deze sagen buigen.  Wel weten we inmiddels dat enkele verhalen over die zogenaamde ridders van de ronde tafel ontsproten zijn aan de dichterlijke talenten van de Franse middeleeuwse hofdichter Cretiën de Troyes en de Vlaamse dichter Jacob Van Maerland.  Doch de vraag die een ieder zich telkenmale stelt is deze: Wie was nu eigenlijk die zogenaamde Koning Arthur…

Om tot enkele van de weinige bekende historische feiten te komen, zal de geïnteresseerde lezer de gedachten en blikken moeten richten op het Wales van de vijfde eeuw. De tijd van de ineenstorting van het Romeinse rijk en de invallen van de Germanen in Brittannië. Wat we weten uit die tijd is dat de naam Arthur voor het eerst duidelijk is vermeld in de het gedicht ,,Y Gododdin,, van een Welshe dichter met de naam Aneirin, alsmede in de ,,Historia Brittonum,,  Een werk dat door een schrijver met de naam Nennius of misschien was het Nynniaw, deels in het oude Engels is geschreven.  Volgens wetenschappers is dit werk omstreeks het eind van de achtste eeuw – begin negende eeuw ontstaan.  Het werk kan het beste in twee delen worden gesplitst. Althans, dat is de mening van de door uw schrijver geraadpleegde wetenschappers.  Ten eerste een semihistorisch deel waarin de schrijver een vluchtige schets geeft van de geschiedenis van Brittannië tot en met het einde der achtste eeuw, alsmede een tweede deel dat van meer van romantische aard is.

De rang die de persoon met de naam Arthur in dit werk bekleedde, was niet die van een koning, doch van een zogenaamde ,,dux bellorum,,  Een militaire titel welke vermoedelijk afkomstig is uit de tijd van de Romeinen die toen Brittannië overheersten.  Als zogenaamde ,,dux bellorum,, schijnt de man die men Arthur noemt in de 5e eeuw ten minste een twaalftal grote veldslagen hebben gevoerd tegen de invallende Germaanse Saksen.  Twee van die veldslagen zijn inderdaad door meerdere schrijvers omschreven en beroemd  geworden in de loop der eeuwen. Dat zijn de veldslag bij het slot Guinnion, waar die persoon Arthur het beeld van de heilige maagd op zijn schouders droeg, alsmede de slag bij de berg Badon.  ( Mons Badonis in het latijn )  De schrijver Nennius, zoals ik hem maar verder noem, schrijft in zijn werk dat Arthur in de veldslag bij Mons Badonis,  meer dan negenhonderd vijanden persoonlijk wist te verslaan.  Uiteraard een wat overdreven voorstelling van zaken lijkt mij, maar het staat zo werkelijk beschreven heeft men mij verteld.  Uit het verslag van die verder onbekende schrijver Nennius is dus op te maken dat die man die men Arthur noemt, eigenlijk een legeraanvoerder was en beslist geen koning in de betekenis die wij als moderne mensen aan die titel geven…

Dat de man met de naam Arthur, die in het werk van Nennius wordt geroemd om zijn militaire slagkracht, later in die duistere vroegemiddeleeuwen vanwege zijn kennelijk bovenmenselijke moed  als leider c.q. koning van een volk wordt gezien, is op zich best wel te begrijpen al zwijgt de geschiedenis wel verder over deze aanstelling.  Het tweede deel van het verhaal van Nennius is een compilatie van pure lichtzinnigheid, romantiek en fictie. Het vormde in de loop der eeuwen waarschijnlijk aanleiding tot nog meer gefantaseerde verhalen ontrent  Arthurs verdere leven. Maar er is nog een bijzonderheid die niet onvermeld dient te blijven. Tot verbazing van vrijwel elke Arthur onderzoeker, komt diens naam  niet in het oudste werk over de Britse geschiedenis, de,, Excidio et Conquetu Brittaniae,, voor. Dit werk is ooit in de zesde eeuw geschreven door een monnik met de naam Gildas.  Wel maakt die monnik Gildas melding van de slag bij Mons Badonis doch over de naam der aanvoerder van de Britten wordt niet in zijn werk gesproken…  Het kan natuurlijk zijn dat die Gildas een weinig objectieve aard had en zich schaarde onder de aanhangers der Romeinen, doch dat is slechts hardop denken zonder dat daarvoor enig bewijs is te leveren.

In een andere zeer oude kroniek, de ,,Annales Cambriae,,  eveneens uit de zesde eeuw, wordt wel melding gemaakt van de naam Arthur. Maar dan met betrekking tot enkele veldslagen waarin hij, al dan niet als legeraanvoerder, schijnt te hebben meegevochten.  In deze kroniek wordt onder andere de slag bij Mons Badonis in het jaar 516 vermeld, evenals de slag bij Camlan die volgens de analen in de geschiedenis in het jaar 537 zou hebben plaatsgevonden .  Die laatste datum is interessant want die slaat tevens op de beroemde veldslag uit de Arthur kronieken. De veldslag waarin Arthur in zijn gevecht om de macht met Modred, ernstig gewond raakte.  Verdere aannemelijke geschiedkundige details ontbreken in deze  ,,Annales Cambriae,,

De meeste verhalen over het leven van Arthur, over zijn ridders, alsmede over de zogenaamde ridderlijke strijd die men meende te moeten leveren tegen de invallen van de Germanen, lijken allemaal verzinsels te zijn uit een latere middeleeuwse tijd waarin landje pik en strijd voor het bestaan dagelijks hoogtij vierde.  Ook speelde de eerste kruistochten een rol in het bedenken van goede ridderverhalen waaraan vooral veel Franse dichters zich schuldig hebben gemaakt. De goedgelovigheid van hen die op kruistocht gingen maakten de verhalen en dichten van mensen als Cretiën de Troyes populair onder ridders, graven en vorsten.  Later werden de verhalen over Koning Arthur opnieuw in de belangstelling gebracht bij hen die het lezen reeds meester waren door het beroemde boek  ,, Morte dˈArthur,,  van Sir Thomas Malory.  Dit werk is omstreeks het midden der 15e eeuw geschreven. Het boek bevat vele Arthur verhalen afkomstig vanuit verschillende, doch vooral, Franse bronnen.

Al met al is en blijven de sagen over  Koning Arthur veel mensen tot in de 21e eeuw boeien en  bezighouden. Je kunt je dan ook afvragen welk hedendaags fictieverhaal uit onze tijd over een goede duizend jaar ook nog zal worden herinnerd of worden bestudeerd. Ik zou er echter geen een weten op te noemen…

 

 

©  Leonardo, 14 februari 2017

 

14/02/2017 03:35

Reacties (18) 

1
01/03/2017 15:57
Mooi artikel!
1
14/02/2017 22:48
Geweldig artikel. Was altijd verliefd op Lancelot ... Arthur en Ivanhoe en zo die vond ik maar niks.
1
14/02/2017 22:46
Mooi artikel, ik hou van geschiedenis en graven in het verleden.

Wel een beetje een 'koude douche' op deze Valentijnsdag; er is dus geen mooie Guinevere uit het land Leonesse, die de bruid wordt van Koning Arthur van Camelot en op haar reis daarheen verliefd wordt op de knappe ridder Lancelot, die haar begeleid en heldhaftig beschermd tegen de slechte en rebelse Malagant....zucht...jammer
3
14/02/2017 19:14
Wij bewonderen gebouwen die duizenden jaren oud zijn.
Wij bouwen maar zullen niets nalaten.
Eigenlijk is het erg... dat zelfs:
Een hedendaags fictieverhaal de duizend jaar niet zal halen.

De Arthurlegende zal zeker over 1000 jaar ook nog aangehaald worden
Het is dan ook een magisch verhaal en dat betovert...
1
14/02/2017 21:29
Ben ik met je eens!
1
14/02/2017 23:02
Alles wat wij nu bouwen kan binnen 20 jaar worden gerenoveerd en dat is eenmalig en daarna gaat het plat en er worden wel mooie gebouwen gebouwd, maar zoals ze destijds bouwden en er de tijd voor hadden en hun best erop mochten doen ... zonde dat dat nu niet meer kan.
1
15/02/2017 06:16
Dan is het de hoogste tijd voor een ander soort WK...
Alles wordt wegwerp tegenwoordig...

1 x in de 10 jaar of 20 jaar een wereld die verplicht is en met vereende krachten van alle deelnemende landen een gebouw neerzet wat een millenium houdbaar is
1
15/02/2017 06:56
Sluit ik me bij aan.
1
14/02/2017 14:34
Er zal wel een kern van waarheid in zitten voor de rest zou ik het niet zo serieus nemen, mits dat het opgeschreven is.
1
14/02/2017 12:54
Prachtig artikel
Ik was weer even in Frankrijk, Bretagne (vorig jaar)- nl. in het toverbos van Broceliande;

https://tallsay.com/page/4294980782/bretagne-het-toverbos-van-broceliande
1
14/02/2017 12:59
Dat ken ik. Daar zijn wij zo een vijf jaar geleden ook geweest. Evenals in dat kasteel bij die vijver alsmede bij de kleine vijver in het bos waar de boze fee Viviane haar gestolen kind, Lancelot opvoedde. Althans: Zo staat het in dat Arthur verhaal geschreven. Grappig vond ik eveneens dat vermeende graf van tovenaar Merlijn...
2
14/02/2017 12:15
Blijkbaar hebben we een gelijke interesse. Ik kende de Arthur-verhalen voornamelijk uit de spektakelfilms uit mijn jeugd, en uit de stripverhalen over Prins Valiant van Hal Foster. Oh, en uit een in mijn ogen realistische tv-serie van begin jaren zeventig.
Begin jaren tachtig las ik Marion Bradley's 'The Mists of Avalon', waar ze de Arthur-verhalen herschreef vanuit het oogpunt van de vrouwen aan het hof en waarbij het voornamelijk draaide om het conflict tussen de oude Keltische religie en het opkomende christendom. Fictie, maar zeker interessant en goed geschreven.

Ik den...
14/02/2017 12:31
Ik denk dat mijn interesse met betrekking tot die Koning Arthur verhalen met name werd en wordt gedreven door de geheimzinnigheid en de mystiek die zulke verhalen omgeven. Misschien post ik nog eens zo'n verhaal, maar dan geschreven in een hedendaagse schrijfstijl. Misschien in het Frans of anders in het Nederlands. Ik zal daar eens over nadenken...
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert