Ethiek (reflectie op moraal), ethisch leren reflecteren

Door Yneke gepubliceerd in MENS EN MAATSCHAPPIJ

Dit zijn woorden, vaardigheden die van belang zijn. Laat ik beginnen bij ethiek, een klein woord van grote betekenis. Het wordt omschreven als praktische wijsbegeerte die handelt over wat goed en kwaad is. Dit wijst naar onze gedragingen en leert ons handelen vanuit een discipline. Deze discipline, normen en waarden die wij leren wordt ons meegegeven door middel van een stelsel. De 'levensvragen en 'fatsoen' 'worden ons van hieruit bijgebracht. Nu vind ik dat over het algemeen, de normen en waarden, (ethiek als praktische wijsbegeerte), sterk beïnvloed is door religie. Daar bedoel ik mee dat de meeste normen en waarden die wij als mens meekrijgen (die gewoon menswaardig zijn) ineens een regel blijken te zijn opgelegd door een religie. Het moraal wordt vaak gereflecteerd vanuit een religie. Vrijheid van Godsdienst is belangrijk, hierbij zal ik gelijk de betekenis van moraal uitleggen.

Moraal; het moraal geeft gedragingen en handelingen aan die in een maatschappelijk context als wenselijk wordt gezien. Wat is een wenselijk moraal? Als het moraal gedomineerd wordt door een religie dan kunnen de normen en waarden van die religie een universeel moraal worden en dus altijd en overal gelden. Dit moraal hoe goed het ook bedoeld is kan schadelijk zijn. Omdat opgelegde normen en waarden vanuit een religie de vrijheid van de mens kan beperken tot zelfs het afnemen daarvan. Als enkel de ethiek die een religie als waarden ziet de mens zou bepalen dan zouden er vele waardeloze mensen rondlopen. In mijn ogen is de grens tussen goed en kwaad niet per definitie de wet van de godsdienst. Persoonlijk vind ik dat daar teveel vanuit gegaan wordt. 'Ik mag dat niet van mijn geloof', 'Ik moet dat van mijn geloof'. Zinnen die duidelijk een reflectie tonen van een opgelegde waarde, anders zou het denk ik niet eens te sprake komen, omdat men iets vanuit vrije wil als een normale handeling zou verrichten zonder het te benoemen. Dan heb je geen last van obstakels in de weg die jij zelf wil gaan. Of je bent instaat een oplossing te vinden voor de obstakels door reflectie op het moraal.

                                       6c6caef82c328a7051de7206dbcc6f1e_medium.

Als de maatschappelijke context onder de normen en waarden van een religie vallen, dan mag je blij zijn als deze religie de ethiek beheerst die voor elk mens telt, net als godsdienst gebruikt maakt van de vrijheid in keus van hun waarden. Dan hoop je toch dat zij die de ander gunnen die geen religie aanhangen. Godsdienst is geen wijsbegeerte of toch wel? Het wordt wel vaak zo beschouwd. Je kunt onmogelijk godsdienstig zijn zonder ethiek. De godsdienst heeft de ethiek helemaal in zich op genomen. Dat wordt gezegd en vaak gedacht.

Dan kom ik hier bij de titel van mijn artikel.

Ik hoop oprecht dat ik dit tot een juist bewoording weet te brengen. Godsdienst is een verering of aanbidding van een God met alle bijbehorende handelingen die dat met zich meebrengt. Godsdienst is dat een keus? In vele gevallen is het een vrijheid, de keus die een mens maakt om zich te richten naar een God waarin men heilig geloofd om een beter leven te gaan leiden en daarna een goede plek te verwerven in een hiernamaals. Niets mis mee. Iemand is geheel vrij om daarvoor te kiezen.

Door de context van het geloof zijn wij als maatschappij door de eeuwen heen al op een ethische manier opgegroeid. Daar bedoel ik mee dat de regels van een religie door de eeuwen heen ons een moraal hebben meegegeven. Vele wetten zijn gekleurd met de teksten uit een boek van een religie. Godsdienst is tot wet verheven? Het hebben van een vrijheid om te kiezen voor een geloof en je daarover te uiten of een overtuiging daarin te hebben, behoort tot de kern van mensenrechten. Maar valt niet onder niet-opschortbare rechten.

Daar zit een heel belangrijke ethiek in verwerkt.  Niet-opschortbare rechten. Daarmee kom ik op een mening die ik heb en die ik durf te uiten. De tolerantie die wij als mensen naar elkaar hebben en naar hen die godsdienstig zijn is een groot goed. Moraal, op een wenselijke manier met elkaar omgaan. Is het misbruik maken van een Godsdienst en daarmee de vrijheid van je medemens ontnemen ethisch verantwoord? Ik vind dat niet en daar zit in mijn beleving de kern van de vele dilemma`s die zijn ontstaan rond 'religie', wetten en mensenrechten. Daar waar godsdienst van deze vrijheid geniet, zal de godsdienst de medemens zijn vrijheid niet mogen ontnemen. Echte oprechte gelovigen zullen dit ook niet doen. Die belijden hun geloof voor hun eigen gemoedsrust. Genieten van die reflectie op het moraal en doen daar hun voordeel mee.

                                 63d55cf6c4fe7917dd993657efb2a928_medium.

Zogauw vanuit een godsdienstelijke overweging een mensenrecht geschaadt wordt zou je deze reflectie van moraal, op ethische wijze moeten oplossen. Hier komt een moraal van de één nogal vaak in conflict met een moraal van de ander. Daarom is het van belang dat mensenrechten niet de dupe mag worden van een godsdienst. De wetten die aangepast zijn vanuit godsdienstige overtuigingen kloppen niet vind ik, omdat de vrijheid van een mens die niet gelooft ontnomen wordt. Dat is geen goede manier van met elkaar in vrijheid omgaan. Opglegde keuzes die leiden tot mensonterende verhoudingen komen in vele lagen voor, er zou voor elke overtreding op dat vlak gelijke straf moeten staan. Dan ontneem je de mogelijkheid om te schuilen achter de term dat je dat vanuit een religie (geloofsovertuiging) moest doen en daardoor onschendbaar bent al behoorlijk weg, lijkt mij. Dan bedoel ik de daden die tot algemeenheid onder de norm van misdaad vallen. Zoals, moord, aanranding, verkrachting, ontvoering, mishandeling. Dit zou in alle gevallen behandeld moeten worden en bestraft. Het vanuit een geloofsovertuigende kastijding of moraal te noemen of te beschouwen binnen het context van een groepering zou nooit mogen leiden tot het schaden van een mensenrecht. En ook niet afgedaan mogen worden als een wil van een God. Dat is mijn mening.

Ethiek is een reflectie op moraal, opvattingen, beslissingen en handelingen waarmee mensen uitdrukken wat zij goed of behoorlijk vinden. Gevaarlijke combinatie als misdaad zich schuilt achter een religie, een godsdienst veinzen als reden om hun slechte daden te verdoezelen. Onopgemerkt te blijven voor de maatschappij omdat ze vrijheid van handelen genieten binnen de context van de gemeenschap die een religie beheerst. Vaak vanuit een vertrouwen ontstaan. De welbekende wolf in schaapskleren. Iets zomaar aannemen als normen en waarden lijkt goed, toch ben ik erg voor ethisch leren reflecteren. Normatieve ethiek, bij een oordeelsvorming de vraag stellen van 'mogen','moeten'en 'behoren.'

'Niemand kan voor een ander beslissen.' Deze zin toont veel vrijheid. Wel kan men elkaar steunen en helpen door ethische benaderingen.

Mensenrechten en ethiek. Reflectie is; op een gestructueerde manier ervaringen te leren begrijpen, te analyseren en er betekenis aan te geven. Ervaringen omzetten in betekenis. Mijn ervaringen, mijn ethiek en mijn reflectie op moraal bepaald mijn menselijke waarde. Dit kan ik een ander niet opleggen. Er valt nog zoveel te leren. De dunne grenzen te zien en te onthouden. Keuzes welke grens wel of niet te overschrijden, welke ethiek te handhaven. Of alles aan je laars lappen met alle gevolgen vandien. Leven is een keus.

-Victor Hugo

'Vrijheid begint waar onverschilligheid stopt.'

 

-Yneke-

(zelfgemaakte foto,s)

11/02/2017 06:21

Reacties (11) 

1
11/02/2017 13:26
Ik krijg allergische aanvallen bij het horen van 'ik mag dit niet van mijn geloof, of ik moet dat'.

Alweer een mooi stukje van je.

1
Yneke tegen Ktje
11/02/2017 16:50
Dank je Ktje. Ik begrijp dat wel die allergische aanvallen, terwijl ik de andere kant jaren lang zelf heb moeten zeggen. Opgelegd vanuit daar waar ik uitgestapt ben. Je laat of doet iets omdat je erzelf achter staat, dat is beter toch. Het was ook erg vervelend verplicht uit te moeten dragen dat je het voor God of van God moest doen, tenminste voor mij was dat erg moeilijk doordat ik zo anders denk en dacht, dan het moraal wat ze mij meegaven.
1
11/02/2017 10:38
Ethiek wordt over het algemeen iets ruimer gezien dan moraal, en moraal weer iets ruimer dan een bepaald godsdienstig stelsel van leefregels. Alles is afhankelijk van een bepaalde cultuur in een bepaalde tijd.
Wat wij tegenwoordig ethiek noemen (met als voornaamste uiting onze opvattingen over de mensenrechten) zal in een toekomst met minder welvaart en leefruimte met de omstandigheden mee verschuiven.
Nood breekt niet alleen wet, maar verandert ook de moraal en de ethiek.
Sinds kort weet men uit archeologische opgravingen dat in een van de eerste Britse nederzettingen in ...
2
11/02/2017 10:57
Ethiek is inderdaad een reflectie op het moraal en je beschrijft de verschuiving van deze ethiek perfect! Het beseffen van die verschuivingen kent flexibiliteit en kunde van het ethisch leren reflecteren. Dank voor je uitgebreide en waardevolle toevoeging
1
11/02/2017 09:42
Vind het een uitstekend artikel van je.
Ik ga nog even niet verder reageren ... daar wacht ik nog even mee.

En nu ga ik eerst iemand uit bed sleuren, want bij mij thuis wordt echt niet gedaan aan uitslapen.
En het sneeuwt helaas, dus kan ik niet naar buiten toe.
1
Yneke tegen Candice
11/02/2017 09:47
Dank je Candice
1
11/02/2017 09:20
Grotendeels ben ik het eens met je betoog.
Zeker met je constatering dat juist religie 'ethiek' heeft gebracht.

Toch heb je over de hele wereld heen ook te maken met 's lands wetten.
Bepaalde zaken die toegestaan zijn in de 'ethiek' van een religie kunnen daarom botsen met geldende wetten in een land.
Ethiek en religie; zijn die tijdens de verlichting niet ook een soort van los gekoppeld geraakt?De verlichting heeft de Trias Politica zorgt ervoor dat de ethiek klinken mag maar er immer een onafhankelijk rechtelijk oordeel geveld kan worden.
1
11/02/2017 09:36
Dat is waar dat lands wetten over de hele wereld er zijn en verschillen. Cultuur enz. daar stuit het ene moraal nog weleens met het andere moraal. Dat de ethiek klinken mag maar immer een onafhankelijk rechtelijk oordeel geveld kan worden is wat in mijn ogen dus ook correct is. Daarom is een reflectie van moraal ook van belang omdat elke benadering en handeling goed overzien kan worden, voordat met een oordeel trekt. Dat geldende wetten botsen met religie klopt. Daarom worden er vaak zaken binnen de muren van de religie zelf opgelost is ook mijn ervaring. Dan komen er geen onafhankelijke rech...
2
11/02/2017 09:48
Strikt genomen zijn de oordelen genomen binnen de deuren van de kerken onwettig als in een land de trias politica geldt.
In NL zijn dergelijke besluiten dan ook niet rechtsgeldig, maar toch wordt het oordeel van binnenshuis veelal opgevolgd. Hoe dit opgelost zou kunnen worden, weet ik eerlijk gezegd ook niet.. Maar toch zien we dan een samenleving binnen een samenleving met zelfs een eigen 'rechtsstructuur' allemaal in het kader de (veelal ouderwetse) ethiek hoog te houden? Hoe eng is dat?
1
11/02/2017 09:56
Heel eng, daarom kom ik ook op het feit dat ik dit artikel schrijf. Ik kende jaren lang de wetten enkel vanuit die religie. Ik leefde in zo een samenleving binnen een samenleving De Lands wetten stonden ver buiten hun beleven en regels. Ik hoop ook dat mensen binnen zo een samenleving en daar de dupe van zijn dit lezen en beseffen dat het niet rechtsgeldige wetten zijn die hen 'straffen.' En naar buiten durven te treden wanneer ze merken dat het schadelijk en onmenselijk is.
2
11/02/2017 10:06
En zo is het precies, Yneke..
Tegenover mij woont een monddood gemaakte vrouw.. Ze woont 6 jaar tegenover ons. Is nog nooit op straat geweest. Af en toe zie ik haar als (heel soms) de gordijnen opzij geschoven worden.
Het gaat om veel meer mensen dan jij en ik zouden kunnen bevroeden.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert