Macrobiotisch eten: bonen, erwten en linzen

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Macrobiotiek

fae2e66741da90b7822408ee85028d77_medium.Een belangrijk deel van het macrobiotisch dagmenu bestaat uit peulvruchten, te weten bonen, erwten en linzen (ruim 10%). Toch is er wel enig onderscheid; welke bonen gebruik je bij voorkeur en welke slechts sporadisch of misschien zelfs helemaal niet?

Gezondheid en peulvruchten

In de macrobiotiek gaat men er vanuit dat voedingsmiddelen in hoge mate bijdragen aan de gezondheid (of het gebrek er aan) van de mens. De Griekse arts Hippocrates, aartsvader van onze moderne geneeskunde, zei het al: "Laat voedsel uw medicijn zijn".

Ook weten wij inmiddels, dat we door bepaalde voedingsmiddelen uiteindelijk kwalen ontwikkelen en ziek worden; bijvoorbeeld: verzadigde vetten verhogen de cholesterolspiegel en versnellen het dichtslibben van onze slagaderen, hoge consumptie van suiker en wit meel bevattende producten (de zogenaamde snelle suikers) kunnen het ontstaan van diabetes 2 bevorderen, overmatig gebruik van (rood) vlees en zoete zuivel kan de kans op kanker vergroten, misbruik van alcohol leidt tot ernstige leverkwalen.

ff5bddb08cac01149aba68f09b853724_medium.Dat bepaalde, dagelijkse voedingsmiddelen onze gezondheid ook juist kunnen bevorderen, zijn wij echter een beetje vergeten. Deze geneeskracht is nu precies hetgeen, waar men in de macrobiotiek op voortborduurt. Peulvruchten, met hun mix van eiwitten en langzaam verterende koolhydraten, zijn zeker een onderdeel van deze voedingswijze, met als uitgangspunt een lang en gezond leven.

Welke bonen bij voorkeur in de macrobiotische keuken?

Bonen bevatten naast koolhydraten dus ook veel plantaardige eiwitten en hebben een hoge voedingswaarde. Er bestaan veel verschillende bonensoorten, maar in de macrobiotiek worden ze niet allemaal als even waardevol beschouwd.

De voorkeur gaat hierbij duidelijk uit naar:

  • adukibonen (rode sojabonen)
  • gele sojabonen
  • zwarte sojabonen
  • kikkererwten
  • linzen.
9196acdebbb857e0bb06ff2f5d1cc270_medium.Andere peulvruchten, zoals bruine en witte bonen, (split)erwten en kapucijners (velderwten) worden niet aangeraden voor regelmatig gebruik; de teelt van deze bonen en erwten wordt al jaren ondersteund met (kunst)mest op vaak uitgeputte grond, waardoor niet alleen de natuurlijke voedingswaarde, maar ook de oorspronkelijke genezingskracht inmiddels voor een groot deel verloren zijn gegaan. Zo af en toe kun je deze peulvruchten in een macrobiotisch menu natuurlijk wel gebruiken, maar niet te vaak en zeker niet dagelijks.

De hierboven genoemde, bij voorkeur te gebruiken peulvruchten zijn veelal verkrijgbaar in reformwinkels, biologische, biologisch-dynamische en macrobiotische supermarkten of in gespecialiseerde webwinkels.

Adukibonen

4f2bc5411b70b4f0bcd51f2856a68d47_medium.Adukibonen zijn in feite rode sojabonen. Adukibonen bevatten veel vitaminen, mineralen (vitamine B-complex, ijzer, mangaan, zink) en voedingsvezels. Ze bezitten een hoge voedingswaarde, weinig calorieën en een vochtafdrijvende en genezende werking op vooral de nieren (verdrijven niergruis en nierstenen) en de blaas. Deze bonen komen oorspronkelijk uit Azië (China, Korea en Japan), waar ze dan ook veel worden gegeten. De meeste van de biologisch geteelde adukibonen komen uit China en Japan, maar gelukkig worden ze tegenwoordig ook steeds meer in Europa verbouwd. De smaak van adukibonen is wat zoeter dan die van andere peulvruchten. De adukiboon kan dan ook worden gebruikt in zowel hartige als zoete gerechten. Kook adukibonen liever niet in een snelkookpan, omdat ze dan een bittere smaak kunnen krijgen.

Gele sojabonen

Gele sojabonen bevatten de meeste eiwitten van deze bonensoort: ongeveer 24-26%. Ze worden daarom vooral gebruikt voor het maken van sojamelk, tofoe (sojakaas), miso (gefermenteerde sojapasta), shoyu en tamari (verschillende soorten Japanse sojasaus). Alle sojabonen bevatten overigens een behoorlijk percentage eiwitten, ijzer en vitamine B. Sojabonen bevatten geen gluten. De smaak van gele sojabonen is neutraal, vergelijkbaar met de neutraliteit van tofoe; gebruik van smaakmakers, zoals kruiden, miso, shoyu of gomashio (fijngemalen mix van geroosterd sesamzaad en zeezout), naast eventuele andere groenten is wel nodig.

Zwarte sojabonen  d1445e82e0bdb3c7c21dfbb0cd7ba1e6.jpg

Evenals adukibonen hebben ook zwarte sojabonen een gunstige invloed op de nieren. Ook worden zij aanbevolen bij menstruatiestoornissen en overgangsklachten. Dit komt vooral door het hoge gehalte aan isoflavonen, dat in deze sojabonen aanwezig is. Het eten van zwarte sojabonen zou eveneens het vet- en cholesterolgehalte verlagen. Dit zijn twee belangrijke risicofactoren bij (het ontstaan van) diabetes 2; in Zuid-Korea worden zwarte sojabonen bijvoorbeeld al standaard als menuadvies opgegeven bij de preventie en behandeling van diabetes 2. Zwarte sojabonen zijn niervormige, vaste bonen, die, eenmaal gekookt, een beetje smaken als champignons.

Kikkererwten

Kikkererwten zijn eetbare peulvruchten. Alle peulvruchten stammen overigens af van de vlinderbloemigen, de grootste plantenfamilie op aarde. Behalve de ons bekende bonen, erwten, tuinbonen en pinda's behoren onder andere ook lathyrus (in het Engels 'sweet pea'), lupine, klaver en het kruidje-roer-mij-niet tot deze zelfde plantengroep.

b2184e465a452e9666942f34637d51b5_medium.Kikkererwten bevatten ongeveer 20% aan eiwit en 15% aan voedingsvezels. Daarnaast zijn ze een goede bron voor ijzer, zink en vitamine B. Oorspronkelijk komen kikkererwten uit Zuidoost-Azië, maar tegenwoordig zijn ze overal ter wereld wel verkrijgbaar. Naast de macrobiotische keuken worden kikkererwten vooral in de Arabische, Indiase, Pakistaanse en Surinaams-Hindoestaanse keuken veel gebruikt. Gekookte kikkererwten kunnen worden vermalen tot meel; in Suriname worden er dan wel roti’s van gebakken.

Linzen

Linzen zijn kleine, halfronde zaden, die veel lijken op spliterwten. Echter, linzen blijven tijdens het koken heel; ze koken niet kapot. Voor het koken moeten ze altijd wel goed worden gewassen en gecontroleerd op kleine steentjes. In India worden gekookte linzen vaak tot meel vermalen, waarna er pannenkoekjes (chapati's) van worden gebakken.

d84358e61ca058393d9eba083d37c936_medium.Er zijn veel verschillende soorten linzen: groene, grauwe, blonde (zie foto rechts), rode, oranje, zwarte of berglinzen of de (Franse) lentilles de Puy. Linzen bevatten het hoogste eiwitpercentage alle peulvruchten: circa 26-30%. Daarnaast bevatten ze ijzer, fosfor, magnesium en vitamine B. Linzen zijn ook zeer vezelrijk; zo bevatten ze ongeveer viermaal zoveel vezels als eenzelfde portie zilvervliesrijst. Linzen werden al ver voor onze jaartelling door onze voorouders verwerkt en gegeten. Ze hebben over het algemeen een fijne en subtiele smaak en kunnen worden gegeten in soepen en salades, bij groente- en visgerechten.

Algemene bereidingswijze van bonen, erwten en linzen

Bonen en kikkererwten dienen dienen vrijwel allemaal voor het gebruik te worden gewassen en lange tijd (6-10 of soms zelfs 12 uur) te worden voorgeweekt. Alleen linzen kunnen direct na het wassen worden gekookt. Zie voor verdere kookaanwijzingen en relevante productinformatie altijd op de betreffende verpakking.

290b32c5341960ac36050addc312cdf0_medium.Zet de bonen of kikkererwten, in een pan en onder water, op de laagste stand van de kookpit (liefst op een vlamverdeler) en laat ze 1 tot 1 ½ uur zachtjes koken. Hou voor linzen een kortere kooktijd aan, meestal 30-45 minuten. Behalve adukibonen, kunnen de peulvruchten ook goed in een snelkookpan worden bereid om de kooktijd te verkorten.

Macrobiotische tips voor het koken van peulvruchten

Toevoegen van een stukje kombu (zeewier) aan het kookwater van de bonen, zal de garing versnellen en de kooktijd met zo'n 15-30 minuten bekorten. Kook de bonen zonder zout: door zout trekken ze samen, waardoor ze hard blijven en niet meer goed gaar zullen worden. Voeg na het afgieten bijvoorbeeld een scheutje shoyusaus (Japanse zoute sojasaus) als smaakmaker aan de bonen toe in plaats van zout.

Tot slot

Genoemde peulvruchten zijn niet alleen gezond, maar ook voedzaam en erg lekker. Ze vormen een uitstekende aanvulling op een gezonde maaltijd. In de macrobiotische keuken staat dan ook dagelijks een portie van de aanbevolen peulvruchten op het menu.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

3494a0e583715c2cfd583ce7e242295f_medium.Zie ook:

Macrobiotisch-eten-wat-is-dat-precies?

Macrobiotisch-eten-hoe-doe-je-dat?

Macrobiotisch-eten-granen-en-rijst

Macrobiotisch-eten-zeewier

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

 

10/02/2017 08:58

Reacties (3) 

1
10/02/2017 09:23
Ik hou wel van peulvruchten. In een maaltijd zorgen ze voor een stevige bodem in je maag.
1
10/02/2017 09:21
Goede informatie. Peulvruchten vormen duidelijk één van de pijlers van de macrobiotische keuken.
1
10/02/2017 09:19
Mooi en uitgebreid artikel. Goed om te weten.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert