Aromatherapie: bergamot en citroenmelisse

Door Oxalis gepubliceerd in Natuurlijke geneeswijzen

BERGAMOT

Bergamot (Citrus bergamia) is een citrusboom, die naar alle waarschijnlijk een spontane kruising is geweest tussen de Citrus limetta (een soort limoen) en de Citrus aurantium (de zure sinaasappel). Bergamot komt van oudsher veelvuldig voor in Zuid-Europa (vooral Italië) en hier en daar in Noord-Afrika. Vanaf de 15e eeuw werd de plant ook ontdekt in het zuiden van Noord-Amerika. De plant en haar goede eigenschappen werd voor het eerst omschreven in de 17e eeuw, waarna deze haar definitieve naam kreeg. De naam ‘bergamot’ zou – zo werd vroeger aangenomen – oorspronkelijk afkomstig zijn van de plaats Bergamo in Italië. Waarschijnlijker is echter, dat de betiteling ‘bergamot’ is afgeleid van het oude Turkse ‘beg-armudi’, hetgeen ‘peer van de prins’ betekent. Dit zou verwijzen naar de peervormige vruchten van de bergamot. Het oude Italiaanse woord ‘bergamotta’ lijkt daar weer van te zijn afgeleid, want hiermee verwees men vroeger naar een perensoort, die destijds uit Turkije werd ingevoerd.

Bergamot werd veel gebruikt in de volksgeneeskunde, met name tegen koorts en tegen darmwormen. Ook stond het van oudsher bekend als hèt middel tegen infecties van de mond, de huid, de luchtwegen en de urinewegen. Amerikaanse Indianen gebruikten delen van de plant in hun rituele zweethutten, omdat ze er beter van gingen zweten. Van de blaadjes van de bergamot werd vroeger thee getrokken; deze was vooral werkzaam tegen koorts, indigestie en slapeloosheid.

Bergamotolie algemeen

c59f25f5bb128e061812802c3d7ef534_medium.De vrucht van de bergamot wordt niet als fruit gegeten, maar hoofdzakelijk gebruikt voor de winning van de etherische olie uit de schil ervan. De geur en veelzijdigheid van bergamot maken het een onmisbare etherische olie; de fruitige citrusgeur met een houtige ondertoon worden zeer gewaardeerd. De vaak als ‘het groene goud’ aangeduide bergamotolie speelt bijvoorbeeld niet alleen een grote rol in de parfumindustrie, maar wordt ook gebruikt voor het aromatiseren van bijvoorbeeld thee. De specifieke geur en smaak van Earl Grey-thee is bijvoorbeeld afkomstig van de schil van de bergamotvrucht.

c09f4be22ed51b25c5eae67315a1233a_medium.Als etherische olie werkt het vooral verfrissend en oppeppend. Bergamot beïnvloedt het centrale zenuwstelsel en werkt daardoor bijzonder goed tegen de moderne kwalen van stress, (over-) bezorgdheid, angsten en spanningen. Het is een versterkend middel, maar is niet overheersend. In de natuurgeneeskunde en aromatherapie wordt bergamot veel gebruikt om zijn krampverminderende en kalmerende eigenschappen. Ook kan het (via buikmassages met de olie) worden gebruikt om de eetlust op te wekken en/of spijsverteringsproblemen te verlichten. Omdat bergamot ook ontsmettend en verkoelend werkt, is het een probaat middel tegen vele soorten infecties. Het is bijvoorbeeld uitermate effectief bij de behandeling van stressgerelateerde huidproblemen.

Actieve bestanddelen van bergamotolie

ff66e2d7ab1ec09f3eded4eae4e07e85_medium.Bergamotolie bestaat uit ongeveer 300 bestanddelen, waaronder de hiernagenoemde.

Esters

De vrij hoge concentratie esters zorgt voor de zoete citrusgeur. Het belangrijkste component daarbij is lynalylacetaat, dat een verdovende werking heeft op pijn en spasmen en zwellingen kan helpen voorkomen.

Monoterpenen

Terpenen zijn verwarmend en pijnstillend van aard, maar tegelijkertijd ook verkwikkend. De aanwezigheid van zowel esters als monoterpenen maakt, dat bergamot zowel stimulerend als kalmerend kan werken.

Bergamotolie gebruiken, enkele voorbeelden

Voor de huid

  • Tegen 3434a9616a999069337964d61ef15498_medium.puistjes: verdun 5 druppels bergamotolie en 5 druppels tijmolie in een eetlepel druivenpitolie en breng dit mengsel dagelijks aan op de huid.

  • Tegen vette huid: meng 5 druppels bergamotolie, 5 druppels geraniumolie, 3 druppels sandelhoutolie met 15 milliliter glycerine en 75 milliliter gedestilleerd water. Was er de huid mee.

  • Voor verkoeling: meng 5 druppels bergamotolie, 5 druppels citroenolie, 3 druppels neroli-olie, 1 druppel rozemarijnolie en 50 milliliter amandelolie en verkoel en verkwik er de huid mee.

Betere concentratie

  • Bergamotolie verhoogt de concentratie en zorgt voor een heldere geest.

  • Bij examens: druppel een mengsel van 1-2 druppels van bergamotolie, lavendelolie en grapefruitolie op een zakdoek en ruik hier regelmatig aan. Draag de zakdoek eventueel in een borstzakje.

  • Bijf6c276177cb88ff03918378ced43836f_medium. lange autoritten om wakker te blijven in het verkeer: besprenkel watten of tissues met bergamotolie en leg deze op de ventilatieroosters in de auto.

Vakantie

  • Reisziekte: maak een (koud water) kompres en druppel er wat bergamotolie op. Houd het kompress tegen het voorhoofd om reisziekte en misselijkheid te weren.

  • Tegen muggen: druppel wat bergamotolie op enkele lange linten en hang deze ‘s nacht bij het raam of rond het bed om muggen te weren.

CITROENMELISSE

7843ab3c777fa766b8f676db0c32abde_medium.Citroenmelisse (Melissa officinalis) is een vaste plant, die botanisch gezien tot de plantenfamilie van de lipbloemigen behoort. Kenmerkend is, dat het blad ruikt naar citroen. Oorspronkelijk groeide deze plant vooral in Zuid-Europa. Echter, ook in de meer gematigde streken van West-Europa doet deze dankbare plant het eveneens goed. Citroenmelisse sterft in de winter bovengronds af, maar vermeerdert zich onder de grond door middel van wortelstokken, zodat zij in het voorjaar weer opnieuw in de tuin te vinden is. Verder kan ze ook eenvoudig worden gezaaid, gestekt of gescheurd. Citroenmelisse wordt ongeveer 50 centimeter hoog en bloeit meestal met kleine witte bloemen. Citroenmelisse wordt al eeuwenlang door de mens gebruikt als een effectief antimuggenmiddel; de citroengeur van de plant verstoort de receptoren van steekmuggen, waardoor zij de geur van hun prooi (de mens) niet meer kunnen vinden. De plant wordt van oudsher ook zeer gewaardeerd door c8a3d08288c0afa2405f47524d3f946e_medium.imkers, omdat hun bijen er heerlijke honing van maken.

Daarnaast kunnen de verse blaadjes van de citroenmelisse (net als munt) uitstekend worden gebruikt om thee van te zetten. De Welshe prins Llywelyn van Glarmorgan (ook wel Llywelyn the Great genoemd) zwoor destijds al bij citroenmelissethee; hij dronk het elke dag. In de volksmond zou hij daardoor maar liefst 108 jaar zijn geworden; in werkelijkheid stierf hij op 67-jarige leeftijd, hetgeen in de 13e eeuw natuurlijk zeker een hoge leeftijd was.

Citroenmelisseolie algemeen

Melisse of (beter bekend als) citroenmelisse wordt in de aromatherapie vaak gebruikt als kalmerende lotion. Citroenmelisse vermindert onder meer depressies, angsten en spanningen. De olie heeft een zoete, frisse, citroenachtige geur met bloemige basistonen.

733ca91a6113067ed04111d4b81614cd_medium.Echte citroenmelisseolie is erg prijzig, omdat er door het destilleren steeds slechts een kleine hoeveelheid etherische olie uit de bloemen, blaadjes en stengels van de plant kan worden gewonnen. Het is daarom zaak deze olie bij een goede en betrouwbare leverancier te kopen. Goedkope ‘citroenmelisseolie’ is namelijk vaak aangelengd met citroenolie en/of citroengrasolie en werkt daardoor veel minder effectief. Echte citroenmelisseolie is een krachtige etherische olie, waarvan je per keer vaak maar 1-2 druppels hoeft te gebruiken. Vooral in combinatie met verzachtende kamilleolie kan citroenmelisse huidontstekingen genezen, de spijsvertering reguleren en menstruatiekrampen doen verminderen.

Actieve bestanddelen van citroenmelisseolie

Aldehyden

b6fb4dad9cd9c02f4ecea0f4130b3f22_medium.Citroenmelisse bestaat voor ongeveer 92% uit aldehyden, zoals citronella, citral en geraniol. Deze stoffen hebben een kalmerende werking en kunnen zelfs een snelle hartslag vertragen. Daarnaast hebben ze ontstekingsremmende eigenschappen.

Esters en ketonen

Esters werken kalmerend, verkoelend en krampwerend. Ketonen kunnen de nachtrust bevorderen. Ze kunnen echter giftig zijn, dus opgepast! Gebruik altijd slechts een kleine hoeveelheid van deze olie.

Citroenmelisseolie gebruiken, enkele voorbeelden

Rustgevend voor de geest

  • Tegen geprikkeldheid: maak een mengsel van 3 druppels citroenmelisseolie, 8 druppels ylang ylangolie, 5 druppels kamilleolie en wat water en laat dit verdampen in een aromalampje.

  • Tegen angsten: neem een warm bad en voeg daaraan toe een mengsel van 2 druppels citroenmelisseolie, 7 druppels frankincenseolie en 4 druppels ylang ylangolie.

  • Tegen geestelijke vermoeidheid: maak een massagemengsel van 3 druppels citroenmelisseolie, 2 druppels basilicumolie, 8 druppels lavendelolie en 50 milliliter druivenpitolie en masseer daar nek en schouders mee in.

Ontspannend voor het lichaam

  • Bij slapeloosheid: neem voor het slapen gaan een warm bad en voeg er 3 druppels citroenmelisseolie, 4 druppels neroli-olie en 4 druppels lavendelolie aan toe.

  • Bij buikpijn of maagpijn, veroorzaakt door stress: druppel 1 druppel citroenmelisseolie en 2 druppels gemberolie op een zakdoek en ruik daar regelmatig aan.

  • Bij een koortslip: bij de eerste verschjnselen ervan, vermeng 1 druppel citroenmelisseolie, 3 druppels tea treeolie en 5 milliliter appelazijn en dep dit op de koortslip in aanleg. LET OP: de huid mag nog niet kapot zijn.

Verkoelend bij allergie

  • Bij 7c535144e390850aac721fe759563de7_medium.allergische huiduitslag: maak een mengsel van 1 druppel citroenmelisseolie, 5 druppels kamilleolie, 2 druppels tea treeolie en 15 milliliter water. Doe het mengsel in een verstuiver en sproei het op de huiduitslag.

  • Bij hooikoorts: meng bij de eerste symptomen 3 druppels citroenmelisseolie, 6 druppels rozenolie en 4 druppels lavendelolie met wat water en verdamp deze in een aromalampje. Inhaleer de damp.

Menstruatieklachten

  • Bij PMS: brand de dagen voor de menstruatie een mengsel van 2 druppels citroenmelisseolie, 4 druppels jasmijnolie en 4 druppels geraniumolie met wat water in een aromalampje en inhaleer de damp.

  • Bij een onregelmatige cyclus: masseer buik en onderrug met een mengsel van 2 druppels citroenmelisseolie, 4 druppels rozenolie, 6 druppels geraniumolie en 40 milliliter amandelolie.

 

Oxalis.

9eea3cd638771acd0df7caf2be1cb6ce_medium.© 2017, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Aromatherapie-mirre-en-sandelhout

Aromatherapie-kajapoet-en-benzoe

Aromatherapie-jeneverbes-en-tea-tree

Aromatherapie-basilicum-en-laurier

Aromatherapie-marjolein-en-rozemarijn

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

07/02/2017 15:45

Reacties (8) 

1
08/02/2017 13:08
Hier wordt vaak Earl Grey thee gedronken.
De tip om muggen op afstand te houden is graag meegenomen !

Ik heb sinds eergisteren een koortslip !! Volgende keer zal ik weten wattedoen :-)
dank voor de vele tips
1
08/02/2017 15:11
Graag gedaan! Ik hoop dat het de (onverhoopte) volgende keer helpt een koortslip te voorkomen.
1
08/02/2017 01:39
Wat een mooi leerzaam artikel. Gaat bij mijn favorieten.
1
07/02/2017 17:02
Interessant! Weer wat wijzer geworden vandaag.
1
07/02/2017 16:51
Citroenmelisse groeit overal in mijn tuin, net onkruid.
Maar voor zo'n bergamotboom zou ik haast een moord plegen.
1
07/02/2017 16:40
Mooi artikel, leuk om hier iets meer van af te weten.
1
07/02/2017 16:40
Goed artikel. Interessante info.
1
07/02/2017 16:39
Vreemde vruchten draagt die bergamotboom! Het aroma ervan is wel weer erg lekker. Citroenmelissethee mag ik zomers graag drinken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert