Franse keuken: clafoutis aux cerises (kersenclafoutis)

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Recepten

Wat is een clafoutis?

Een clafoutis is een geliefd nagerecht in Frankrijk. Het gebak stamt oorspronkelijk uit de keuken van midden-Frankrijk en dan met name uit die van de Franse provincie Limousin. Een clafoutis is in origine een beslag, dat in een schaal over fruit (traditioneel zijn dit rijpe zwarte kersen) wordt gegoten en vervolgens in de oven wordt gebakken. Meestal wordt de clafoutis dan bestrooid met poedersuiker en warm geserveerd. Volgens culinaire puristen zouden de kersen niet van te voren mogen worden ontpit, omdat de kersenpitten de smaak van het gerecht zouden versterken. Maar om nu met elke hap een aantal kersenpitten in je mond te hebben? Tegenwoordig worden de kersen dan ook meestal van te voren ontpit of men gebruikt kant-en-klare ontpitte kersen.

e7403d96a107980098718380f813b8e1_medium.Waar komt de benaming, clafoutis, vandaan?

De benaming van dit gerecht stamt zeer waarschijnlijk uit het Occitaans, de oude taal die vroeger vooral in het midden en zuiden van Frankrijk werd gesproken en dus ook in de provincie Limousin (op foto rechts roodgekleurd). Het Occitaanse woord voor ‘vullen’ is namelijk clafir; een gevuld cakeachtig dessert zou dan uiteindelijk, als afgeleide daarvan, clafoutis zijn genoemd.

Clafoutis kent geen deeg, maar beslag

Voor de clafoutis wordt eerder een dun beslag gemaakt dan dat je van deeg kunt spreken. Dit komt, omdat er redelijk veel melk in gaat, waardoor het zelfs wel wat op pannenkoekenbeslag lijkt. Clafoutis is daarom eerder te vergelijken met een dikke, gevulde pannenkoek of zelfs een zoete, gevulde omelet dan met een cake of taart. Toch wordt een clafoutis altijd als desserttaart gegeten.

Over de clafoutis en de flaugnarde

2636becd10102604a519191c398a7658_medium.Wanneer de clafoutis precies is ontstaan is in de nevelen van de geschiedenis gehuld. Wel bekend is, dat de populariteit van het dessert in de 19e eeuw groeide. Chefs uit andere delen van Frankrijk en zelfs uit het buitenland ontdekten het simpele maar smaakvolle gerecht. Zij introduceerden het dessert in hun eigen restaurants en begonnen al snel hun eigen versies er van te maken. Het meest eenvoudige ingrediënt om te vervangen was dan natuurlijk de fruitvulling; al snel werden de zwarte kersen vervangen door appels, pruimen, peren, bramen, bosbessen en vijgen. Zelfs tropisch fruit als ananas en mango vonden hun weg in de clafoutis. Een bijzonder vullende versie overigens is die met gedroogde zuidvruchten (gedroogde appeltjes, abrikozen, peren, pruimen, vijgen, rozijnen, krenten e.d.) vanwege het voedzame karakter en het hoge suikergehalte van dit fruit.

Aanvankelijk werden al deze variaties eveneens clafoutis genoemd. Echter, opnieuw deden Franse culinaire puristen van zich horen. Uit respect voor het Franse culinaire erfgoed, waarin de clafoutis tot een traditioneel kersengerecht was verheven, mochten alle versies van clafoutisbeslag met een andere vulling dan zwarte kersen voortaan geen clafoutis meer heten. Zij kregen voortaan de betiteling flaugnarde toegevoegd.

Over hartige varianten van de clafoutis

Tegenwoordig worden er ook wel andere, hartige versies van de clafoutis gemaakt. Deze lijken dan wel veel meer op een quiche of een frittata, maar houden door het typische clafoutisbeslag toch hun eigen smaak. Voor de vulling kunnen diverse groenten, stukjes vlees, gevogelte of vis worden gebruikt. Vreemd genoeg heeft men in Frankrijk geen andere benaming voor deze hartige versies van de traditionele kersenclafoutis bedacht; men noemt deze gerechten simpelweg hartige clafoutis oftewel clafoutis salés.

Ingrediënten  

  • 500 5a23a416eb99f3ac7d0fa20d5a3514b9_medium.gram kersen (het liefst vers)
  • 3 eieren
  • 3 deciliter melk
  • 50 gram (riet-) suiker
  • 50 gram gezeefde bloem
  • 1 theelepel bakpoeder
  • Boter
  • Zout.

 

Garnering: poedersuiker.

Verder nodig: een mengkom, een grote zeef, een handmixer of staafmixer, een spatel, een bakvorm (bijvoorbeeld een taartpan of vlaaivorm) of een platte ovenschaal, een schone theedoek.

Bereiding

09a3c8214c00ec5b626886f8b7359a66_medium.Verwarm de oven voor op 180 °C

Zeef de bloem en het bakpoeder in de mengkom

Voeg er achtereenvolgens de eieren, de (riet-) suiker, de melk en het zout bij

Klop er met de handmixer of staafmixer een glad beslag van

Leg vervolgens de schone theedoek over de mengkom en laat het beslag 1 uur staan (laat het rusten)

Vet intussen de bakvorm of ovenschaal in met wat boter

5fadf3ba8f22b89af7264b00596a4163_medium.Was de kersen en haal de steeltjes eraf

Ontpit (zo nodig) de kersen

Leg de kersen onder in de bakvorm of ovenschaal

Roer het beslag met een spatel nog één keer door

Giet het beslag vervolgens over de kersen in de bakvorm of ovenschaal

Zet de schaal in de oven

c5a246b4d895a3562fbfc42b5f43ecd6_medium.Bak de clafoutis in ongeveer 40-50 minuten in de oven af op 180 °C (baktijd is afhankelijk van de grootte/hoogte van de ovenschaal.)

Dek de schaal af met aluminiumfolie, als de bovenkant te bruin dreigt te worden, terwijl de binnenkant nog niet gaar kan zijn.

Strooi er als garnering nog poedersuiker overheen.

Variatie

099117f8c058e51a9a81df79b086e517_medium.Vervang de kersen door een andere fruitsoort van het seizoen, zoals bijvoorbeeld abrikozen, perziken, (bos-) bessen, appels, peren, pompoen. We hebben dan natuurlijk geen clafoutis meer, maar een flaugnarde.

Vervang de kersen eens door gedroogd fruit, zoals tutti frutti (deze variatie maakt het gerecht wel een stuk zwaarder en voedzamer; snij de porties daarom kleiner).

Voor een muesli-variant

Vervang eventueel ¼ van de bloem door havermout. Vervang dan bijvoorbeeld ook de kersen door rozijnen en gemengde noten, zaden en pitten (bijvoorbeeld walnoot, hazelnoot, amandel, pistachenoten, pijnboompitten, pompoenpitten, zonnebloempitten lijnzaad, sesamzaad). Garneer met wat honing in plaats van met poedersuiker.

Voor een hartige versie

Vervang allereerst de suiker door (tarwe)bloem of volkorenmeel.

Vervang de kersen door bijvoorbeeld prei, geitenkaas en walnoten. Garneer met honing.

Vervang de kersen door bijvoorbeeld olijven, stukjes fetakaas en knoflook.

Vervang de kersen door bijvoorbeeld champignons, ui en spekblokjes.

Vervang de kersen door bijvoorbeeld cherrytomaatjes, blokjes ham en groene tuinkruiden. Garneer eventueel nog met geraspte kaas.

Serveren

Kersenclafoutis is niet een gerecht, dat je altijd in nette punten kunt snijden en serveren, zeker niet wanneer het nog warm is. Schep dan gewoon een portie uit de schaal op een bordje.

Serveer de kersenclafoutis het liefst warm, maar koud smaakt het ook prima (in koude clafoutis is de aanwezige eismaak wat neutraler).

Serveer de kersenclafoutis als tussendoortje, bij de koffie of de thee.

Serveer de kersenclafoutis als nagerecht.

Serveer de kersenclafoutis met bijvoorbeeld een toef slagroom of een bolletje roomijs.

Voor een hartige versie

125cd241ccc705ef28ac5592f027c792_medium.Serveer de clafoutis salé het liefst warm.

Serveer de clafoutis salé als brunch- of lunchgerecht.

Serveer de clafoutis salé als voorgerecht bij de avondmaaltijd.

Serveer de clafoutis salé als tussendoortje of als borrelhap.

Bon appétit!

 

ASMAY. 

© 2012 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

a65efe67cf07f3e279686294d26ca641_medium.Zie ook:

Amerikaanse-keuken-carrot-cake-(worteltaart)

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

27/01/2017 11:31

Reacties (3) 

1
27/01/2017 12:17
Lekker!
1
27/01/2017 12:10
Heerlijk, ik ben dol op kersen! Dit ga ik zeker eens proberen.
1
27/01/2017 12:09
Leuk, zo'n traditioneel recept. Lijkt me heerlijk.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert