Naaien voor beginners (17) smokken

Door Asmay gepubliceerd in Handwerken en naaien

Wat is smokken?

c53ffc39c9328dfff104fabf05671a31_medium.Vroeger was smokwerk nog regelmatig terug te vinden in kinderkleding, maar ook wel als decoratie bij dameskleding, bijvoorbeeld rond de hals, boven de taille, boven aan de mouwen of op de schouders. Smokken is niets anders dan het vastzetten van kleine stofplooitjes in (een gedeelte van) een kledingstuk door middel van bepaalde borduursteken. Het is dan ook eigenlijk een vorm van stofversieren. Het kledingstuk krijgt hierdoor voor dat gedeelte een decoratief rimpeleffect.

Hierdoor wordt ook ruimte en elasticiteit gecreëerd op die bepaalde plek van het kledingstuk; dat wil zeggen dat smokwerk (door de extra stof, waarvan de plooitjes worden gevouwen) voor een gedeelte rekt en vanzelf weer terugveert als er geen spanning (meer) op staat. Smokwerk werd, zoals gezegd, van oudsher vooral in baby- en kinderkleding gebruikt, waardoor deze kleintjes zich goed konden bewegen. Ook zie je decoratief smokwerk vaak terug in folkloristische kleding, zoals gedeelten van bloezes, rokken of schorten. Hier wordt dan vaak gewerkt met verschillende smoksteken en verschillende kleuren borduurdraad.

Smokken en stof

b10eb58f44f4aa55b4342a11f06cd5f6_medium.Smokwerk vraagt wel veel stof; je hebt ongeveer 2-3 maal de lengte van de smokrand (het gedeelte dat je wilt smokken) nodig. Van dikke stof heb je iets minder extra stof nodig dan van een dunne, soepele stof. Het mooiste resultaat krijg je, wanneer het smokwerk niet te veel wordt uitgerekt en de plooitjes niet te ondiep zijn.

Rechts: smokwerk langs de hals van de bloes en de tailleband van de rok.

Voorbereiding: het rijgwerk

Voordat met het echte smokwerk kan worden begonnen, worden de plooitjes eerst in de stof geregen. Als je met een effen stof werkt, kun je per rij lichte potloodstipjes op de stof zetten. De meest geschikte afstand tussen deze potloodstippen zal ongeveer 8-10 millimeter bedragen. Bedrukte stoffen met bijvoorbeeld kleine stippen of fijne ruiten maken het smokwerk voor een groot deel eenvoudiger; er hoeven dan namelijk niet of in ieder geval niet veel extra potloodstipjes te worden gezet voor het aanbrengen van de rijgdraden. Je kunt simpelweg de stippen of ruiten van de stof gebruiken als ‘rooster’ van het smokwerk.

81d799410aa53ef092aa51b9e8b1aee9_medium.Voor het rijgen kan het best worden gekozen voor een sterk, glad garen, waarvan de draad ongeveer 15 centimeter langer is dan de te rijgen rand. Elke stip moet met de naald in een rijgsteek worden opgepikt en elke rij heeft zijn eigen rijgdraad. Als alle rijgdraden op alle rijen zijn aangebracht, worden de rijgdraden zo strak mogelijk aangetrokken, waardoor een sterk rimpeleffect ontstaat. Aan de zijkant kunnen enkele spelden worden gestoken, waarom heen de rijgdraden kunnen worden gewonden, zodat zij (en de plooitjes) vast blijven zitten. Wanneer je een springerige stof hebt, kan het de moeite waard zijn om het werk even boven stoom te houden, zodat de stof wat handzamer wordt en de plooitjes mooier vallen.

Het smokwerk

Nu kan het echte smokwerk beginnen. Werk bij voorkeur met een gewone naainaald en niet te dik borduurgaren. Voor het smokken kunnen diverse borduursteken of, beter gezegd, zogenaamde smoksteken worden gebruikt. Een paar worden er hieronder besproken, maar er zijn er nog vele meer. Vaak worden een paar verschillende smoksteken in eenzelfde smokwerk gebruikt voor een extra fraai effect.

Rechts: voorbeeld van een smokpatroon.

Bij de hieronder besproken smoksteken wordt steeds van links naar rechts gewerkt. Er wordt steeds een klein stukje van het stofplooitje op de naald genomen. Aan- en afhechten dient zo onzichtbaar mogelijk te zijn, bijvoorbeeld aan de achterkant, op een stofplooitje en wel op een plaats waar aan de goede kant een steek zit. Let er ook op, dat de aan- en afhechtingen soepel blijven en de rekbaarheid van het smokwerk niet zullen belemmeren.

Steelsteek

Een steelsteek is in feite een rechte steek. Neem steeds 1 plooitje op de naald, hou de draad steeds òf onder òf boven de naald en trek de draad door. Blijf dit herhalen totdat je alle plooitjes hebt gehad. De steelsteek is in feite niet zo rekbaar, maar wordt vooral gebruikt aan de bovenkant van een smokrand.

44c910eca3c10dfe00ed811c9a4b1d3d_medium.

Bovenaan: de steelsteek. Onderaan: de versprongen steelsteek.

Versprongen steelsteek

Deze steek wordt precies zo verwerkt als de hierboven genoemde steelsteek, maar hier leggen we om beurten de draad dan weer boven en dan weer onder de naaldpunt. De versprongen steelsteek wordt meestal in twee rijen, vlak onder elkaar, gebruikt. Elke steek wordt zo geplaatst, dat de onderste steek van de eerste rij gelijk valt met de bovenste steek van de tweede rij enz. enz. De versprongen steelsteek is iets elastischer dan de gewone steelsteek.

Punt- of chevronsteek

De punt- of chevronsteek ziet er niet alleen heel aantrekkelijk uit, maar is ook snel aan te brengen en geeft veel elasticiteit aan de smokrand. Bij deze steek worden steeds 2 plooitjes gebundeld, maar 1 plooitje tegelijk op de naald genomen. De naald wordt altijd van rechts naar links in een plooitje gestoken.

e32e26dd8ddcaf5979232a21a8893861_medium.

Neem het eerste (onderste) plooitje op de naald, trek de draad door, hou de draad onder de naald. Neem daarna het naastliggende plooitje op en trek de draad door. Neem vervolgens hetzelfde plooitje nog een keer op, maar nu een stukje hoger, en trek de draad door. Nu wordt de draad boven de naald gelegd voordat het volgende plooitje wordt opgenomen. Neem datzelfde plooitje een stukje naar beneden nog een keer op en trek de draad door. Hierdoor ontstaat een mooie versprongen rij puntsteken. Het eerste deel van de rij is zo onder de eerste rij gewerkt, dat de twee gebundelde plooitjes gelijk liggen. Bij het tweede deel is er een plooitje versprongen, waardoor er een soort zigzaglijn is ontstaan.

3f5b2d3dc93fad73f3c3b5d5950f334e_medium.De randen, zoals die hierboven zijn besproken en in de foto’s worden getoond, zijn in feite heel eenvoudig. Bij de rode ruitstof is bijvoorbeeld handig gebruik gemaakt van het fijne ruitpatroon.  Alleen de puntsteek is voor het smokken gebruikt. Hierbij zijn eerst 3 rijen gesmokt over 2 ruitjes in de hoogte en vervolgens nog eens 2 rijen over 1 ruitje in de hoogte.

a377164ffab88ed0e7c79b13292cdbf0_medium.Bij de paarse stippelstof is een rondlopende smokrand aangebracht, die bijvoorbeeld heel geschikt is voor een halsafwerking. De rijgdraden kunnen hierbij zo worden aangetrokken, dat het werk in de goede ronding ligt. Bovenaan is met een dubbele rij versprongen steelsteken gewerkt, die de plooitjes mooi bij elkaar houdt. Daaronder zijn 3 rijen puntsteken geborduurd, waarvan de onderste in een grote zigzaglijn loopt. De andere sluiten daarop aan. Door een dergelijk zigzageffect zal de stof goed uitwaaieren.

 

ASMAY.

© 2017 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

(Inspiratiebron: Marion Mode.)

 

Zie ook:

Naaien-voor-beginners-(12)-werkvolgorde-de-afwerking

Naaien-voor-beginners-(13)-stof-met-ruiten-of-strepen

Naaien-voor-beginners-(14)-voering-en-tussenvoering

Naaien-voor-beginners-(15)-beleg-en-versteviging

Naaien-voor-beginners-(16)-rimpels-en-stroken

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

26/01/2017 14:58

Reacties (6) 

28/02/2017 18:22
mooi hoor , en met de vintage markt in opkomst is hier weer vraag naar :)
1
29/01/2017 11:40
Mooie serie
1
28/01/2017 14:35
Ik kan het, maar daar is alles mee gezegd.
1
26/01/2017 18:12
Ik krijg gelijk zin om te crea-bea-en
Fijn artikel!
1
26/01/2017 15:34
Heel mooi! Je ziet het ook wel aan de bovenkant van een strandjurk. Vind het er altijd prachtig uitzien.
1
26/01/2017 15:32
Goed artikel. Mooie manier van stofversieren.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert