Slechtvalken, zeker de snelste

Door Peter-Paul gepubliceerd in Dieren en natuur

 

 

Moordende slechtvalk boven de speelplaats

Leerlingen hadden de herrie boven de speelplaats van het Aalsterse SMI al eerder waargenomen, hoe razendsnel het allemaal ook gebeurde. Een duif, een heel banale, die van bovenaf werd aangevallen. Een klap, een dozijn neerdwarrelende pluimen en een onbekende maar héél vraatzuchtige vogel die met de duif verdween bovenaan de toren van de Sint-Jozefskerk. Dat was een spectaculaire kennismaking met een wonderlijke bewoner van de kerk. De slechtvalk was tot voor enkele jaren in onze contreien nog volledig uitgestorven. Aalst is een ornitologisch curiosum want de Sint-Jozefsparochie deelt een succesvol broedgeval met het graanverwerkingsbedrijf Syral, door Aalstenaars nog vaak “Amylum” genoemd. Natuurpunt mocht hier een nestbak installeren aan de buitenkant van een niet langer gebruikte silo. Met de hulp van stad en kerkfabriek kreeg de Sint-Jozefskerk de tweede nestbak. Beide “roofvogelhuisjes” hebben maar één gemeenschappelijke aantrekkingspool voor deze wonderlijke moordmachines: ze hangen beide op 60 meter hoogte. Een ander Aalsters curiosum: de nestkasten liggen op nauwelijks 1 km. van elkaar en een slechtvalk deelt met frisse tegenzin jachtterrein en leefomgeving. Beide koppels hebben, zelfs op straat, al menig robbertje uitgevochten.

Op een heldere dag in november trokken we onze stoute (en zeer vuile) schoenen aan en waagden de beklimming in gezelschap van de bezieler  van het Aalsterse valkenproject. Rik De Baere  is al 5 jaar de voorzitter van Natuurpunt Aalst. We kregen de sleutel van Jan Delait, oud-collega-leraar. Toen volgde de wenteltrap. Bruikbare treden en zelfs een rondlopende reling. Een luxueuze situatie die leidde tot hemelse orgelmuziek die gaandeweg luider werd. De organist Peter Thomas zat hoog te oefenen boven het doksaal en bespeelde het prachtig gerestaureerde orgel. We sprongen even binnen om hem te groeten en konden een adembenemende blik werpen op het volledige schip van de neogotische kerk. Tot zover het hemelse en ronduit toeristische gedeelte want nu volgde de hel. Een lange houten ladder verdween in een ruimte die enkel bestemd was voor duiven, hun eieren, hun kuikens, hun excrementen en een stel dode soortgenoten. De drek was blijkbaar het werk van talloze jaren en reikte tot de enkels. Zo waren de traptreden volledig aan het kritische oog onttrokken. Rik wist van aanpakken: “Nooit in het midden trappen want die balken en houten treden kunnen rot zijn”. Prettig om weten en de weg diende verdergezet aan de uitkanten van elke trede. Een Charly Chaplin-achtige manier van klimmen waarvan gelukkig geen film bestaat. De ladder werd nu van ijzer en was al even verroest als onbetrouwbaar. We zaten nu tussen de immense klokken en baden dat Jan Delait ze NIET aan het luiden zou brengen. Galmgaten, kuikens, een duivenkoppeltje in een nis en uiteindelijk de buitenlucht. Dáár stond het doel van onze beklimming: de lege nestbak.

De bewoner was in de buurt want de valk cirkelde jammerend rond de toren. Dat jammerende ki-ki-ieeeee-ki-ieeeeeeeeeeeeeeeeeeee kon wellicht een hele buurt op de zenuwen werken maar het vrouwtje-valk voelde zich flink bedreigd in haar territorium en liet dat dan ook horen. De drie kuikens waren al in juni uitgevlogen maar het lege nest was nog steeds de te verdedigen burcht, centrum van voedselgaring voor een valkenkoppel. De witgekakte nestbak is gevuld met kiezels en ligt nog vol veren, afgekloven beentjes en braakballen. Rik profiteert ervan om de eivolle bak op te ruimen en kon in één moeite al een heel stuk informatie over de vogel melden: “Slechtvalken eten kleinere vogels als duiven letterlijk met huid en haar op. Ook de poten worden binnengespeeld. Alleen duivenpoten zijn net iets te dik en dit (de kenner pulkte hierbij poot met een geel plastic ringetje vrij met een nummer erop gedrukt) is écht het enige dat je terugvindt.” We zouden bepaalde kennissen die met de duiven spelen gaarne met de ringetjes confronteren maar zijn wat bang voor de reacties. Slechtvalken voeden zich in de stad vooral met verwilderde stadsduiven en af en toe is daar ook een vermoeide koersduif bij maar  de modale duivenmelker pakt deze natuurlijke concurrentie niet altijd even sportief op. Van aan de borstwering zagen we de slechtvalk alvast grote indruk maken op een zwerm stadsduiven met zelfmoordneigingen (columbus kamikazis). Zij kozen in groep voor een vliegzone van enkele tientallen meters bóven de moordenaar. De slechtvalk kan immers niet van onder naar boven aanvallen. De aanvallen gebeuren altijd vanop grote hoogte en de slechtvalk doet hierbij zijn reputatie van snelste dier ter wereld eer aan. Hij stort hij zich met snelheden van méér dan 200 km per uur op zijn prooi. De duiven krijgen een noodklap die meestal fataal is. Soms probeert de onfortuinlijke vogel nog de kop op te richten maar één knauw van de roofvogelsnavel haalt op zo’n moment de halswervel over. Prettig gezelschap is hij niet voor duiven maar naar ons deed hij niks anders dan wat kie-kie-kieëeeeeeeeeen. We bleven nog wat kijken, maakten een boel foto’s en vergaten ook onszelf niet te vereeuwigen. Want één ding stond buiten kijf: het onovertroffen uitzicht over de school, de centrumstraten, en de heel ruime omgeving (je kijkt over  Dendermonde tot aan de koeltorens van de kerncentrale van Doel, 45 km. ver!) neemt niet weg dat deze gevaarlijke beklimming niet direct voor herhaling vatbaar is. De wereld mocht weten dat we ér geweest waren. In een hoek stond nog een rotte wormstekige ladder om de echte liefhebbers de torenspits zelf te laten verkennen. Ons leek het dat je dán eerst maar meteen in één moeite de begrafenisondernemer van je keuze kon opbellen!

Peter-Paul Geubels

 

15/01/2017 10:25

Reacties (4) 

15/02/2017 22:36
Ik zie hier toch regelmatig valken rondvliegen, maar dat zijn de bekende torenvalken. Slechtvalken zijn hier ook wel, ik hou altijd hun vleugels in het oog in hun vlucht, ze onderscheiden zich hier duidelijk van de buizerds die hier ook rondvliegen
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
15/02/2017 22:31
15/02/2017 22:31
Ik zie hier toch regelmatig valken rondvliegen, maar dat zijn de bekende torenvalken. Slechtvalken zijn hier ook wel, ze gelijken v buizerds ook.(Brasschaat)l
15/01/2017 12:51
Leuk verhaal. Hier in Nederland komt de slechtvalk nog op verschillende plaatsen voor. Net als met de havik is het aantal broedparen echter niet groot. We moeten daarom zuinig zijn op wat we nog aan wilde fauna in ons land herbergen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert