Welvaart en keuzestress. Maakt teveel welvaart ongelukkig?

Door Lucifall gepubliceerd in MENS EN MAATSCHAPPIJ

Vroeger was er niet zoveel. Nieuwe producten werden dan ook met gejuich ontvangen. Nu kunnen we kiezen uit een overdaad van mogelijkheden. Zoveel dat het wel eens teveel kan worden.

Vroeger was het leven lekker simpel..

De Egyptenaren zijn de uitvinders van de tandpasta. 5000 jaar geleden gebruikten zij poeder om de tanden mee te reinigen. Dit poeder bestond uit mirre en slijpmiddelen zoals puimsteen, fijngemalen koeienschedels en gemalen eierschalen.
Ieder volk had zo zijn eigen recept. De Romeinen en Grieken deden het met gemalen boombast en houtskool en voegden kruiden toe om een slechte adem tegen te gaan.
Pas rond 1700 gingen artsen, chemici en tandartsen moderne tandpoeders ontwikkelen met als belangrijkste ingrediënt natriumbicarbonaat en schuurmiddelen zoals poeder van baksteen. In het begin van de 19de eeuw voegde men glycerine en smaakjes toe aan de tandpoeder en de tandpasta zoals we die nu kennen was een feit. In 1873 nam Colgate als eerste tandpasta in massaproductie.
In het nu kunnen we kiezen uit honderden tandpasta's. De één belooft een nog stralender lach en een gezonder gebit dan de ander. De keuze is reuze. En u mag kiezen; niet alleen voor welke tandpasta, maar ook shampoo, zeepjes, voedingsmiddelen, allerhande luxe dingdongs, huizen, hypoteken en ga zo maar door.
Voor iedere smaak wat wils. Fijn toch?
Helaas geldt dit niet voor iedereen en krijgt men te maken met keuzestress. Dit kan zo erg worden dat men uiteindelijk helemaal geen keuze meer kan maken. Teveel mensen, teveel spullen, teveel mogelijkheden, teveel meningen, teveel opties in alles.
Een shampootje kiezen kan plots zomaar een kwartier kosten, door de overdosis van informatie (voor beschadigd haar, voor geverfd haar, voor droog, voor vet voor....) terwijl je daar helemaal geen tijd voor hebt.
Kiezen is een voorrecht voor de consument maar juist dat kiezen lijkt in de tegenwoordige tijd een plicht geworden te zijn. De mens kiest om zich te onderscheiden. Maar welke keuze is nu de juiste?
Knopen moeten worden doorgehakt. Twijfel kan toeslaan. De tijd tikt door en stress loert om de hoek.

De schaduwkant van de keuze is reuze.. Kan een overdaad van keuze schadelijk zijn?

Barry Schwartz legt uit in 'The Paradox of Choice (2005)' dat een overdaad aan keuze soms schadelijk kan zijn voor ons psychologische en emotionele welzijn.
Er is veel te kiezen en de laatste tien jaar zijn keuzeopties alleen maar toegenomen. Jaarlijks mogen we tegenwoordig een lichtje schijnen op de keuze van een nieuwe zorgverzekering of toch maar niet. Afgelopen jaar stapten een miljoen mensen over naar een andere zorgverzekeraar. Een ondoordringbaar oerwoud van informatie is hen ten deel gevallen. Een keuze maken is door het aantal mogelijkheden, dwarsstraten, verschillende kleine lettertjes alleen maar moeilijker geworden. Wel of geen vrije keuze, wel of geen verhoogd eigen risico, wel een aanvullende verzekering, tandartsverzekering en wie dekt wat en wie dekt wat niet. 1 miljoen mensen stapten over. Wellicht dat anderen wel gekeken hebben maar de stap niet gezet hebben..  Misschien raakten zij verlamd door al die keuze?
Als we dat alleen al buiten beschouwing gelaten is er toch al gauw 2 miljoen uur tijd besteed aan het kiezen van een zorgverzekering.
Als we naar de winkel gaan kunnen we kiezen uit een honderdtal soorten koffie. Opletten geblazen want het moet ook weer op jouw apparaat passen. Niet opletten betekent zomaar dat je met een pak koffie thuiskomt wat niet matched met jouw koffiemachine. Dit geldt niet alleen voor koffie. Een ontbijtgraantje scoren kan de gemiddelde mens ook al hoofdbrekens kosten. Neem dus gerust uw leesbril mee naar de supermarkt en ga op zoek naar het pak met de minste suiker. Ik wens u veel succes.

Dagelijks mogen we kiezen uit talloze mogelijkheden. Daar zijn we aan gewend geraakt en vinden dat inmiddels allemaal heel normaal. Om één ding kunnen we echter niet heen. Al die keuzes moeten maken beïnvloedt ons leven.

Meer welvaart, meer depressies?

In 'The Paradox of Choice: Why More is Less, how the culture of abundance robs us of satisfaction' stelt Schwartz een belangrijke vraag. Hij noemt het één van de grote mysteries van het moderne leven.

Waarom is het zo dat samenlevingen van grote overvloed steeds meer te kampen hebben met psychische aandoeningen zoals bijvoorbeeld depressies?

Hoe vreemd is dat?
Zou niet juist welvaart en de vrijheid en keuzemogelijkheden die daarbij horen juist niet gelukkiger moeten maken? Heeft welvaart het randje van welzijn overschreden en is welzijn van ongeschikt belang van de welvaart geworden?
Veel keuze biedt mensen de mogelijkheid te kiezen voor objecten, activiteiten, verzekeringsdingdongs die helemaal bij hun leven passen binnen de grenzen van aanwezige financiële middelen. Een ieder kan zich een geheel 'eigen identiteit' aanmeten. Op het eerste oog toch helemaal prachtig? Dat zou ons toch gelukkig moeten maken?
Schwartz vraagt zich het tegenovergestelde af. 'Maakt die overvloed van keuze ons eerder ongelukkig dan gelukkig?' Enne waarom besteden beleidsmakers en andere stakeholders hier zo weinig aandacht aan?
Vanzelfsprekend heeft Schwartz een heel leger criticasters over zich heen gekregen. De schrijver werd van alles beticht. Hij zou zelfs tegen keuzeopties in het algemeen zijn, terwijl Schwartz juist stelt dat een leven zonder keuzemogelijkheden en vrijheden ondragelijk is. Hij waarschuwt er echter voor dat een overdosis van mogelijkheden ons uiteindelijk kan verlammen en onze psyche zal verlammen en uitputten en daar zou hij best wel eens gelijk in kunnen hebben.
Schwartz verwijst naar nog lopende onderzoeken in de sociale wetenschappen. Verzamelde data toont aan dat mensen gevoelig zijn voor het maken van fouten bij het kiezen. En deze foutenmarge groeit per dag als er nog meer keuzes bij komen. Uiteindelijk zal deze overmaat van keuzes leiden tot psychische nood. Iedere keuze kan tot spijt leiden. Bij het maken van zoveel keuzes is het dan ook logisch dat men heus wel eens spijt heeft. Bij meer keuzes maken neemt de kans hierop toe. Onderzoek heeft aangetoond dat mensen minder tevreden zijn over gemaakte keuzes en achteraf spijt hebben van hun aankoop/verbintenis.
Minimalisme zou dus eigenlijk best wel eens wat kunnen hebben. De foutkans neemt in ieder geval significant af.. ;-)
Maximizers hebben veel meer tijd nodig om te beslissen over een aankoop. Een beetje maximizer informeert zichzelf immers goed. En tja, met die overload van informatie raak je zomaar een hoop tijd kwijt, terwijl je in die tijd had kunnen leven..

* Kies maar vergeet jezelf niet*

Kies voor het leven
en laat je niet beperken door de hokjesgeest
Kies een beroep
en concurreer met de participatiesamenleving

Kies een carrière
en bewoon de piramide van Maslow
Kies een familie
en ga deze uitdaging aan

Kies een vette plasmatelevisie
en vergaap je over de ellende van een ander
Kies een wasmachine
en leg je schone status vast

Kies een auto
en sluit aan in de file
Kies voor het OV
en bewaak jouw persoonlijke cirkel

Kies voor een elektrische blikopener
en geniet van de rotzooi in jouw keukenkast
Kies voor een goede gezondheid
en ga voor die eigen stijl

Kies voor een laag cholesterol
en ervaar de kracht die dit geeft
Kies voor een goede tandartsverzekering
en garandeer je van witte ivoren wachters

Kies die ene begrafenisverzekering die bij jou past
en maak die laatste reis op jouw manier
Kies voor een starterswoning
en vrees het niet later scheef te wonen

Kies jouw vrienden
en verlaat ze als ze je niets meer brengen
Kies voor een goede rugzak en bijpassende accessoires
en laat deze achter op jouw paradijs op aarde

Kies voor een driedelig pak
en durf die stropdas weg te werpen
Kies voor confectiekleding
en denk af en toe aan de kinderen die deze maken

Kies voor een iPhone6
en communiceer modern
Kies voor meerdere Facebookaccounts
en kruip eens in de huid van een ander

Kies voor sociale media
en wordt steeds asocialer
Kies voor een slimme meter
en laat jouw leven leiden

Kies voor DIY
en verbruik je eigen creaties
Kies een goede goeroe
en volg zijn idee

Kies hangend op de bank en zep
en verleid de geest tot niet meer denken
Kies voor een politieke partij
en laat je naaien zonder gezoend te hebben

Kies een religie
en vind de garantie op een plekje in de hemel
Kies voor alle gemakken die er te vinden zijn
maar beloof me
vraag je ook eens af wie je nu eigenlijk zelf bent

*

Wat denkt u?
Maakt een teveel aan welvaart ongelukkig?

14/01/2017 10:51

Reacties (24) 

1
13/05/2017 15:02
Hmm keuzes en stress. Waarom bestaan er dan harems? (grapje)
Kiezen kunnen is een luxe. En alles wat hier negatief aan lijkt is dus een luxeprobleem.
Kiezen uit gebruiksgoederen of dingen die je graag dichtbij je houdt? Dan is het hebben van een geliefd item (partner) ineens een stress job. Iets wat jij graag wilt, en niemand anders, DAT is pas leuk!
13/05/2017 14:52
Ken je dat?, die dagen waarop alles wat je aanraakt in stront verandert? Hier het geval :(
Het is niet te geloven. Op Tinder; Zelfs een dikke pad van 41 met 3 kinderen drukt me weg, en ohja, net nog, ik fiets langs een lange sloot met weiland naar de super, daar zit een ganzenpaar met 5 jongen. Hun vaste plek, en ik kijk graag even naar ze en hoe het groeit, erg leuk! Ze zaten lekker in hun sas, de kleintjes beetje veertjes poetsen, en ik denk; 'Ik zal ze even trakteren op een krentenbol (net gekocht)' Zeg maar even een extraatje op de dag..
Dus ik stop met me fiets, meteen begi...
3
14/01/2017 23:05
Bij een aantal categorieën vind ik het heerlijk dat ik keuzemogelijkheden heb, bij andere interesseert het me geen lor.

Ik wil mijn stekker in het stopcontact steken, mijn lamp zien oplichten en ik wil kunnen concluderen dat "het goed is". ;-) Wat interesseert mij nou welke ex-semi-overheidsinstelling of nieuwe cowboykapitalist mijn leverancier is? Ik zit niet te wachten op de Dongen, de Oxxios en weet ik veel hoe die bedrijven heten die ineens mochten meeprofiteren van de Religie van de Vrije Marktwerking.
Net zoals ik me ook niet gek laat maken door de enorme keuze in zor...
15/01/2017 12:17
Ik ben zo'n miep die er gewoon wel eens de tijd voor neemt.. Gewoon just to check it... (ik koop praktisch nooit voorbewerkte meuk) Zoek de verschillen in ingrediënten.. De goedkoopste doet dan veelal niet eens onder aan de duurste.

Zelf ben ik geen hebkut... en geef weinig m materie.. Om me heen zie ik echter ook hele andere dingen.
Bijvoorbeeld een collega die ongeveer anderhalf jaar aan het surfen is geweest naar een nieuw interieur voor een nieuwe koopwoning..
Kiezen blijkt echt een issue te zijn bij sommige mensen.
13/05/2017 14:57
Onwijs goede reactie Edwin. En ik koop ook net als jij, al me kleding 2e hands. Meubels alles goedkoop. Milieubewust. :)
Ik heb t artikel nog niet gelezen, wel je reactie haha moest ff ergens me gezeik kwijt en zocht op "ongelukkig"
Waar een schrijfplatform al niet goed voor is.
Gr.
3
14/01/2017 22:08
Hoe gelukkig of ongelukkig de welvaart en de bijbehorende keuzevrijheid je maakt bepaal je alleen maar zelf.
Als het je geen barst interesseert wat een ander doet of koopt, als je niet achter elke trend aanrent om er bij te horen en als je de dingen en producten die je altijd goed bevallen zijn koestert dan word je alleen maar boos als die ineens niet meer verkrijgbaar zijn.
Als je je leefstijl niet door de commercie en door je omgeving wilt laten bepalen wees dan niet bang om voor ouderwets en eigenzinnig uitgemaakt te worden: die stakkers weten niet beter.
Mensen die gewen...
2
14/01/2017 22:17
En zo doe ik het dus ook. Altijd mezelf blijvend en mijn koers volgen met mijn mening en die veranderd sowieso al nooit. En doe ook aan geen enkele trend mee.
1
15/01/2017 12:14
Geluk zit in jezelf en daar heeft geld helemaal niets mee te maken. Daar kan ik het alleen maar helemaal mee eens zijn.

Juist trends lijken bij de jonge generatie helemaal hot te zijn... Ze willen daarin mee gaan. Lukt dat niet; dan volgt zomaar teleurstelling.
Zaken aanschaffen als je er geen geld voor hebt dat heb ik nog nooit begrepen. Dan blijf je alleen maar achtervolgt worden door zgn geneugten uit het verleden.

Ik ben in het bezit van het trouwservies van mijn opa en oma..
Nog helemaal compleet inclusief een compleet koffie en theeservies deks...
3
14/01/2017 14:13
Ik sluit me volledig aan bij Leonardo.
2
14/01/2017 14:09
Het lijkt me, dat je ermee om moet leren gaan, maar dat je er ongelukkig van kunt worden snap ik ook, vooral voor de mensen die het allemaal niet kunnen betalen, die moeten tevreden zijn met wat ze hebben en of je daar mee kunt dealen is een tweede. De meeste mensen worden gestrest als ze niet mee kunnen doen met de rest, anderen stappen er met gemak overheen en leven hun eigen leventje en kunnen heel veel dingen gemakkelijk missen. Ik word er niet ongelukkig van, raak niet in een depressie als ik die nieuwste IPhone niet kan kopen, maar ik word wel ongelukkig als ik een behandeling nodig heb ...
15/01/2017 12:06
Er zullen ongetwijfeld mensen zijn wiens budget niet toe laat de dingen te verwezenlijken die ze zouden willen.. Dat vind ik nog toch daar aan toe.. (pas je wensen aan aan je mogelijkheden ; dan ook kun je een heel fijn leven hebben) Dat dit echter ook de zorg treft vind ik moeilijk verteerbaar.
We gaan duidelijk naar een systeem toe waarbij de rijke alle zorg kan ontvangen die nodig is en de mensen met weinig geld worden hierin vergeten.

Vandeweek las ik een interessant stukje. (wellicht ben je hiervan op de hoogte)
Mensen met weinig inkomen kunnen een beroep doen o...
5
14/01/2017 13:09
Goed toegelicht artikel. Ik ben er van overtuigd dat bijvoorbeeld kinderen die thans alles krijgen wat ze willen hebben, later een onuitstaanbaar karakter hebben. En dat geluk dan ver te zoeken is... Een te groot aanbod van speeltjes, vooral die zogenaamde elektronische speeltjes, zorgt helemaal bij de jeugd voor een contactuele verarming. Net als bij de ouderen die de gehele dag met die elektronische speeltjes bezig zijn en daardoor geen contact meer maken met de buitenwereld.
15/01/2017 11:59
Tja, kinderen in Azië kennen vaak meer respect, kunnen beter delen (van nature) spelen vaak nog ouderwets en zijn blij met weinig.
Armoe adelt? of maakt in ieder geval socialer?
Hoewel de cellphones ook daar een probleem gaan worden.
Ik vraag me wel eens af waar de mens naartoe degenereert als je sinds je kindertijd middels elektronica communiceert..
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert