Macrobiotisch eten: zeewier

Door AsmaysRecepten gepubliceerd in Asmay's Macrobiotiek

9ec615af7c94f8aef2d00bf480b96b9d_medium.Het volgen van macrobiotische eet- en leefgewoonten is een keuze, die meestal is ingegeven door het streven naar een holistische gezondheid: gezondheid van lichaam, geest en ziel. De basis van de macrobiotiek is terug te vinden in meest oeroude Japanse (zenboeddhistische) tradities en eetgewoonten. Veel voedingsmiddelen van de macrobiotische keuken komen dan ook oorspronkelijk uit de Japanse keuken.

Zeewier als voedingsmiddel

Wat wij zeewier noemen, is een verzameling zeeplanten uit de diverse algenfamilies. Zeewier is een essentieel product in de traditionele Japanse keuken en dus ook een belangrijk onderdeel van macrobiotische voeding. Het wordt vaak in gekookte vorm als bijgerecht gegeten, toegevoegd aan soepen en salades of samen met andere groenten of peulvruchten gestoomd, gekookt of gewokt. Zeewier kan ook worden gebruikt als vervanging voor zout, het verkort de kooktijd van bonen en peulvruchten, versterkt de smaak en is een natuurlijk bindmiddel.

618745adc6770b4f5bd910963a5fb9e2_medium.

Daarnaast bevat zeewier veel gezonde stoffen: het is rijk aan mineralen (jodium en calcium) en bevat relevante sporenelementen. Ook levert zeewier vitaminen (vitamine C en E) en is bijzonder vezelrijk. Afhankelijk van de kleur bevat zeewier een klein tot gemiddeld percentage eiwitten (min. 5%, max. 30%). Zeewier is dan ook een volwaardig voedingsmiddel, dat relatief eenvoudig te bereiden is.

Waar komt het gegeten zeewier vandaan?  

De voornaamste exporteur van zeewier is Japan. Ook China en Zuid-Korea exporteren zeewier, maar dat wordt over het algemeen als van een mindere kwaliteit beschouwd. De meest bekende en geconsumeerde Japanse zeewieren zijn: kombu, wakame, arame, agar-agar en nori.

Productiemethoden van zeewier

78bff1300b69874ed3a7d7e9c4bcece1_1351881Traditioneel wordt zeewier geoogst, zorgvuldig afgespoeld, gedroogd in de zon en daarna koel en droog opgeslagen. Het witte laagje op het oppervlak is nog een restant zeezout; dit kan zonder probleem worden gegeten. Door het droogproces kan de kleur van het zeewier verschillende tinten hebben. Sommige commercieel gewonnen zeewieren, zoals bijvoorbeeldagar-agar, worden bewerkt met een soort bleekmiddel, terwijl wakame wordt gedrenkt in bepaalde conserveermiddelen om de houdbaarheid te verlengen en de kleur zo homogeen mogelijk te houden. In de macrobiotische keuken worden echter alleen zuivere, natuurlijke producten gebruikt en kunnen met chemische middelen behandelde zeewieren het best worden gemeden.

Verschillende soorten zeewier

296f3980877cff3d1b1fce5293410a5b_1351881In het algemeen zijn er grofweg vier hoofdkleuren zeewier: groen, rood, blauw en blauwgroen. De kleur wordt bepaald door enerzijds de diepte van de oceaan op de plekken waar zeewier groeit en anderzijds door de hoeveelheid zonlicht, die uiteindelijk tot dat gebied kan doordringen. Rood zeewier groeit diep in de oceaan, buiten bereik van het zonlicht. Blauwgroen zeewier groeit in ondiepe gedeelten van de oceaan, waar de zon wel haar invloed kan doen gelden. De andere kleuren, waaronder de afgeleide en mengvormen van de hoofdkleuren, zitten daar – wat diepte betreft – tussenin. Zo groeit zwart en donkerbruin zeewier op een gemiddelde diepte.

Zeewier als groente in de macrobiotische keuken

Een aantal variaties van zeewier, die in de macrobiotische keuken worden gebruikt, zijn:

Agar-agar

b7f91fed5facc347a17b17ac6694afa6_1351880Kleine, roomwitte vlokken, die worden gewonnen uit bepaalde rode zeewieren. Agar-agar wordt voornamelijk geproduceerd en gebruikt in Zuidoost-Azië (Sri Lanka, Maleisië, Indonesië en Japan). Het is reukloos en smaakloos. Agar-agar wordt toegepast als een natuurlijk bindmiddel (zoals gelatine, aardappelmeel of maïzena).

Arame

Een donkerbruin tot zwart zeewier, van Japanse oorsprong. De grote, stevige bladen lijken een beetje op haver; arame wordt ook wel zeehaver genoemd. Gedroogd lijkt het op fijn haar. Arame heeft een milde zoete smaak, die na het koken sterker wordt. Deze zeegroente wordt vaak gekookt in stoofpotten met tofoe, bonen, peulvruchten en andere groenten, of gebruikt in soepen en salades.

ed72bbd0660a8662db51cc40043a6a04_1351880Dulse

Een rode alg. Je vindt het vrijwel langs alle kusten met een getemperd klimaat. Dulse is, behalve in Japan, ook bekend in bijvoorbeeld IJsland, Ierland, Canada en Rusland. Dulse kan zowel vers als zongedroogd worden gegeten. De gedroogde versie wordt vaak vermalen tot vlokken of poeder.

Rechts: Dulse.

Dulse heeft een zilte, rookachtige smaak en wordt veelal in soepen en kruidenmengsels gebruikt. Het bevat mineralen, vitaminen, spoorelementen en veel proteïne.

Hijiki

a352289300bf8909fac26417a4707dc0_medium.

Een donkerbruin, bijna zwart zeewier, dat er in gedroogde vorm bijna uitziet als een vogelnestje. Deze zeegroente is, door de vele aanwezige mineralen, de kampioen van alle zeegroenten. Hijiki heeft aanvankelijk een zilte, visachtige smaak, maar hoe langer de kooktijd duurt, hoe zoeter de smaak wordt. Deze zeegroente wordt vooral gebruikt in stoofpotten, soepen en salades.

Kanten

Een rood, vezelrijk zeewier, van Japanse oorsprong (vooral uit Hokkaido). Wanneer het is geoogst, laat men deze zeegroente door de zon drogen. Daarna wordt het tot poeder vermalen. Kanten is een natuurlijk bindmiddel, dat het meest in desserts wordt verwerkt, maar ook wel in soepen wordt gebruikt. In de macrobiotische keuken is alleen ongebleekte Kanten toegestaan. Dagelijkse inname van Kanten zou het risico op constipatie en darmkanker aanzienlijk verkleinen. Verder onderzoek hiernaar wordt in Japan uitgevoerd.

Kombu

dff949a3916d04b68351ee8bd759caea_1351881Een donkergroen, donkerbruin of zwart zeewier, van Japanse oorsprong (vooral uit Hokkaido). Kombu is er in meer dan honderd variëteiten. Het zeewier is een natuurlijke smaakversterker en wordt gebruikt in soepen, bijgerechten, in tafelzuur en geroerbakt met uien of bladgroenten. Kombu heeft zelf een vleesachtige, zoet-zilte smaak.

Verder bekort het de kooktijd; voeg een stukje Kombu aan het kookwater toe en zilvervliesrijst, granen en bonen zijn eerder gaar. Daarnaast geeft Kombu mineralen en zout af; er hoeft dus geen zout te worden toegevoegd. De gekookte Kombu kan vervolgens worden fijngesneden en aan het gerecht worden toegevoegd.

Kombu bevat een stof, zogenaamd algenzuur, dat volgens Japanse wetenschappers de groei van tumoren afremt. Verder onderzoek hiernaar wordt nog uitgevoerd.

Nori

dd64735452844d33aa8d2eb96ea54b1a_1351881Een lang en dun rood zeewier, van Japanse oorsprong. Nori wordt na de oogst zorgvuldig gewassen, in de zon gedroogd, geroosterd en in dunne vellen geperst. Dan heeft het de specifieke donkergroene tot zwarte kleur verkregen. Het wordt voornamelijk gebruikt om sushi en rijstballetjes in te verpakken. Nori zelf heeft een licht zoete, kruidige smaak. Nori kan ook worden vermalen; het kan dan worden gebruikt als kruidenpoeder.

Nori wordt ook wel in verschillende, voorbewerkte of toegevoegde smaken aangeboden. In de macrobiotische keuken kiest men echter alleen voor de onbewerkte versie van Nori, zonder enige chemische toevoeging.

Wakame

cf587f02b17e24f6654b5c91791e5043_1351881Een olijfgroen tot donkerbruin zeewier, dat wel 2 meter lang kan worden. Wakame komt voor langs de kusten van o.a. Japan, Korea, China, de V.S., IJsland en Engeland. Bij het eten van Wakame valt vooral de zachtheid van het blad op. Het heeft een delicate, zoete zeesmaak. Het wordt gebruikt in tal van gerechten, waaronder diverse soepen en salades. Het is echter een vast bestanddeel van Misosoep.

Wakame bevat onder andere een ingrediënt, fucoxanthine, dat zou helpen bij de verbranding van het vetweefsel, dat zich vooral rond de organen vastzet. Het maakt Wakame daarmee bijzonder interessant voor allerhande toepassingen in de strijd tegen overgewicht en obesitas. Men is druk bezig met verder onderzoek hiernaar.

Tot slot

74418592dc2c581f962b372bd5fdfdd5_medium.Voor de meesten van ons zullen de verschillende soorten zeewier onbekend zijn, zeker als (zee-) groente. Toch worden deze zeegroenten al eeuwenlang gegeten in vele landen en kustgebieden rond de wereld. En dit is niet voor niets. Zeewier is rijk aan mineralen en vitaminen en bevat zelfs nog een portie eiwitten, waardoor het geldt als een kwalitatief hoogwaardig en gezond product. Zeewier is vooral verkrijgbaar bij reformwinkels, biologisch-dynamische supermarkten of speciaalzaken in Japanse producten. Tegenwoordig kan het ook wel bij diverse reform-webshops worden besteld. Het is soms even zoeken, maar toch zeker de moeite waard. Wellicht toch eens proberen?

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Wikimedia Commons, Pixabay.com, Createyourhealthylifestyle.nl.

 

00bbff45e22877c7e3c913e1ff937960_medium.Zie ook:

Macrobiotisch-eten-wat-is-dat-precies?

Macrobiotisch-eten-hoe-doe-je-dat?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/

12/01/2017 08:24

Reacties (4) 

1
13/01/2017 05:05
Dank je voor deze uitgebreide info, wie weet inderdaad eens proberen ;-)
1
12/01/2017 08:55
Goed artikel, de meest bekende en gegeten soorten zeewier duidelijk op een rijtje.
1
12/01/2017 08:53
Ik hou er wel van. Dat zilt-zoete in gerechten ligt me wel.
1
12/01/2017 08:52
Ik ken het eigenlijk niet. Waarschijnlijk iets, dat je als westerling moet leren eten.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert