Over de bloemen en de bijtjes!

Door Aicha1968 gepubliceerd.

De natuur heeft voor een aantal boeiende manieren van bestuiving gezorgd, om er zeker van te zijn dat het succesvol gebeurt.

http://plzcdn.com/ZillaIMG/0e0a7ee47c53e90ee3331181eb58351c.jpg

 

Waarom bestuiving?

In tegenstelling tot dieren, kunnen planten niet bewegen om een geschikte partner voor voortplanting te vinden. Ze hebben dus hulp van buitenaf nodig, zoals van de wind, van insecten en zelfs van water om het stuifmeel van de ene plant naar de andere te vervoeren. Dan pas kan er nieuw zaad geproduceerd worden.Bestuiving is belangrijk voor een plant, omdat het de soort behoedt voor uitsterven. Kruisbestuiving, waarbij stuifmeel naar de stempel van een andere bloem op dezelfde of op een andere plant van dezelfde soort gebracht, kan variaties aanbrengen waardoor de soort zich beter kan aanpassen aan haar omgeving. Bestuiving is ook van commercieel belang voor de mens, gezien de vele gewassen die we eten. Stokbonen en tomaten zullen zich niet ontwikkelen als de bloemen niet bestoven worden.

 

Windbestuiving

Bij windbestuiving wordt licht, stofachtig stuifmeel meegevoerd door de lucht. Veel bomen als eiken, essen en dennen worden op deze manier bestoven, evenals voor de mens belangrijke gewassen als maïs. Een van de grootste plantenfamilies ter wereld, de grassen, worden over het algemeen door de wind bestoven. Deze planten moeten een enorme hoeveelheid stuifmeel produceren, zodat de kans dat er iets op de stempel van een plant terechtkomt groter is. Dit is de reden waarom stuifmeel van bomen en grassen zoveel ellende veroorzaakt bij hooikoortspatiënten. Het stuifmeel moet ook licht genoeg zijn om door de lucht te kunnen zweven. De korrels zijn daarom zo klein als stofdeeltjes. Als aan de rijpe katjes van een hazelaar of aan een bloeiende tak van een conifeer wordt geschud, kun je vaak wolken stuifmeel zien. Het stuifmeel van sommige windbestoven planten bestaat uit kleine luchtblaasjes, zodat het licht genoeg is om meegenomen te worden door de wind.

 

Bestuiving door insecten

De bloemen van planten die door insecten worden bestoven, zijn over het algemeen erg kleurrijk en hebben gewoonlijk een sterke geur. Als de bloemen zelf klein zijn, zie je vaak dat ze gerangschikt zijn in groepen of worden omgeven door kleurrijke bladeren (de dekbladeren) om insecten aan te trekken. De bloemen van de kerstster zijn eigenlijk gekleurde bladeren die insecten aantrekken voor de onopvallende bloemen.Stuifmeel dat geproduceerd wordt door planten die bestoven worden door insecten, is groter van korrel en minder glad dan dat van windbestoven soorten. Bovendien kan het kleverig zijn, zodat het makkelijker aan een insect blijft plakken.
Planten met open, bekervormige of madeliefachtige bloemen, zoals boterbloemen en madeliefjes, hebben zo’n bloemvorm dat bijna alle passerende insecten of zelfs kleine dieren de bloemen wel moeten aanraken. Het stuifmeel kan van de helmknoppen op de kleverige stempels worden geschud, of het kan worden meegevoerd als het insect van de ene naar de andere plant gaat. Andere bloemen hebben een bepaalde soort insect nodig voor bestuiving. Lupinen, lathyrussen en andere leden van de erwtenfamilie hebben zo’n vorm dat het gewicht van het insect de vleugels van de bloem naar beneden drukt, waarbij de uitstekende meeldraden en stempels bloot komen te liggen en langs het insect schuren.

Sommige planten hebben bloemen die ontworpen zijn om bestoven te worden door insecten met een lange tong, zoals motten en bijen. Bij de witte dovenetel bijvoorbeeld moeten deze insecten kun kop in de bloem steken, ondertussen hangend aan de onderste lip van de bloem, om de nectar op de bloembodem te kunnen bereiken. Terwijl hij dit doet, raken de helmdraden of stempels in de bedekkende bovenste bloembladeren de achterkant van het insect. Sommige planten worden kruisbestoven door de naar beneden hangende meeldraden voorin. Als al het stuifmeel is afgegeven, strekt de stempel zich zo uit dat hij in contact komt met bezoekende insecten.

Bestuiving door vogels vindt vooral plaats in de tropen en de warmere streken van Australië en Zuid-Amerika. De vogels, met name kolibries en honingvogels, zijn heel klein. Ze zuigen de nectar op door hun snavel, waarbij ze hun tong als zuiger gebruiken.

Bestuiving door water

Dit is de minst voorkomende vorm van bestuiving, maar essentieel voor waterplanten. Zeewier en palinggras bijvoorbeeld hebben een draadachtig soort stuifmeel met een specifiek gewicht dat overeenkomt met het zeewater. Dit betekent dat het makkelijk kan worden meegenomen tot op elke diepte, totdat het gevangen wordt door de vederachtige stempel van een soortgelijke plant.

12/01/2017 07:45

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert