De vampiervleermuis - de beruchte bloedzuiger

Door Aicha1968 gepubliceerd.

Ze bezorgen de vleermuizen een slechte naam.

De vampiervleermuis is over de hele wereld berucht als bloedzuiger en heeft daarmee alle vleermuizen een slechte naam bezorgd. Het gebeurt zelden dat het slachtoffer van een vampiervleermuis om het leven komt door bloedverlies, maar wel doordat het door de vampier geïnfecteerd wordt  met een dodelijke ziekte als hondsdolheid.

 

 

 

Naaste verwanten

De gewone vampiervleermuis en zijn twee naaste verwanten, de witvleugelvampier en de ruigpootvampier, leven van het zuiden van Midden-Amerika tot het noorden van Argentinië.Hoewel ze soms ingedeeld worden bij de familie van bladneusvleermuizen Phyllostomatidae, missen ze het kenmerkende bladachtige aanhangsel op de neus van deze familie. Hun snuit is kort en kegelvormig met kleine, ronde, onbehaarde uitsteeksels, die voorzien zijn van U-vormige groeven aan de punt, waardoor de snuit opgezwollen lijkt.

De gewone vampiervleermuis is duidelijk herkenbaar aan zijn puntige oren (die van andere vampiervleermuizen zijn ronder) en hij is bedekt met een zachte, rood tot grijsbruine vacht die aan de onderzijde lichter van kleur is. Hij heeft geen staart, maar wel een bijzonder lange duim, die hij als een soort voet gebruikt en waarbij het vlezige kussentje als zool dient. Deze duim heeft ook een korte, gebogen klauw. Het gespecialiseerde dieet van de gewone vampier heeft ertoe geleid dat hij minder tanden heeft dan de meeste andere vleermuizen: 20 vergeleken met de 36 van de insectenetende vleermuizen bijvoorbeeld. Van zijn gebit zijn  alleen de bovenste snijtanden en hoektanden goed ontwikkeld. Beide soorten tanden zijn bijna sikkelvormig en aangepast om te snijden en de snijkanten vormen een duidelijke V. De kiezen zijn klein en hebben geen maaloppervlak. Bij zijn dieet heeft het dier daar geen behoefte aan.

Gewoonten en leefomgeving

De gewone vampier voelt zich even goed thuis in droge als in vochtige gebieden en komt voor in tropische en subtropische wouden, gematigde gebieden met struikgewas en bossen en zelfs in woestijnen met cactussen. 

Overdag slaapt hij meestal in grotten, hoewel holle bomen, oude tunnels, putten of mijnschachten en verlaten gebouwen hem ook als onderkomen kunnen dienen. Af en toe zoeken de dieren een andere slaapplaats, omdat ze in de buurt van een kudden vee willen blijven.
De slaapplaatsen van deze vleermuizen kunnen kleine groepen herbergen, maar ook kolonies van soms meer dan 2000 dieren. In de grotere kolonies bestaan er sociale groepen tot ongeveer 50 wijfjes en hun jongen, terwijl een enkel volwassen mannetje in de nabijheid woont. Hij is de baas van de ‘harem’ en eist het recht op om met de wijfjes te paren.

Bloedzuiger

De gewone vampier is actief in het holst van de nacht, omdat hij dan minder last heeft van nachtroofvogels en er zeker van is dat zijn slachtoffers slapen (in de tropen graast vee soms ook in het maanlicht). Hij foerageert meestal binnen 5-8 km van zijn slaapplaats.
De vlucht van de vampier is rechtlijnig en geluidloos en vindt meestal plaats op een hoogte van niet meer dan een meter van de grond. Rivierbeddingen worden vaak gebruikt als vlieggangen. Hij is hoofdzakelijk op zoek naar huisdieren: paarden, koeien, ezels, geiten, varkens, kippen en kalkoenen. Slechts zelden voedt hij zich met het bloed van mensen.
Als de vampiervleermuis een gastheer heeft gevonden, landt hij stilletjes op de grond in de buurt en hipt naar het dier toe. De vampiervleermuis is de enige vleermuis die kan hippen, in voorwaartse, zijwaartse richting. Dit is nuttig, omdat het dier zich dan gemakkelijk van de gastheer terug kan trekken als die wakker mocht worden.
Vervolgens likt het dier de plek waar hij zich wil gaan voeden, voordat hij het haar of de veren er met zijn tanden afscheert. Bij een hoefdier kiest hij een plek waar de huid dun is, maar wel goed voorzien van bloed, zoals de nek, oren, of poten. Ten slotte snijdt de vleermuis met zijn vlijmscherpe tanden een keurig, rond stukje huid uit. Dat doet hij zo handig, dat de gastheer en zelden wakker van wordt. Het bloed wordt met de tong opgelikt en getransporteerd via een rietje dat gevormd wordt door de tong over een diepe groef in de onderlip te krullen. De stroming van het bloed wordt bevorderd door anti-stollingsstoffen in het speeksel van de vleermuis.
Soms zuigt hij wel 40 minuten achter elkaar bloed op en per nacht drinkt hij ongeveer 20 ml, wat soms wel 40% van zijn lichaamsgewicht is. Tijdens het drinken raakt hij veel vocht uit het bloed kwijt vanwege de productie van overvloedige hoeveelheden verdunde urine. Op die manier kan hij al snel na een maaltijd weer vliegen. Als hij weer in zijn slaapplaats terug is, zorgen de efficiënt werkende nieren ervoor dat de urine weer zeer geconcentreerd wordt, waardoor vocht gespaard wordt en er geen gevaar is voor uitdroging. Hierdoor hangt er in de slaapplaatsen van de dieren de kenmerkende sterke lucht van ammonia.
Vampiervleermuizen hebben een aanzienlijk zwakker echo-oriëntatie systeem dan veel andere vleermuizen. Ze hebben echter een beter gezichts- en reukvermogen.

Dodelijke beet

In grote delen van Zuid-Amerika wordt de gewone vampiervleermuis beschouwd als een gevaarlijk en schadelijk dier. Als drager van het hondsdolheidvirus bedreigt hij het leven van vee en mensen. Men schat dat meer dan 100.000 koeien per jaar sterven ten gevolge van de aanvallen door vampiervleermuizen.

 

Voortplanting

Vampiervleermuizen kunnen zich het hele jaar voortplanten, maar de wijfjes krijgen meestal slechts eens per jaar een jong. De lange zwangerschap van acht maanden, volgend op verscheidene weken van vertraagde bevruchting, eindigt met de geboorte van één jong dat goed ontwikkeld is een de ogen bij de geboorte open heeft. Het jong drinkt bij zijn moeder tot het tien maanden is, maar begint al met door zijn moeder uitgebraakt bloed te eten als het twee maanden is en gaat zelf foerageren als het vier maanden oud is.

 

 

 

11/01/2017 23:34

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert