Beethoven - een musicus die doof werd

Door Aicha1968 gepubliceerd.

Wereldwijd wordt Beethoven beschouwd als de beste musicus en hij verhief de muzikale compositie tot een internationaal erkende kunstvorm. Zijn muziek inspireerde de romantiek die het muzikale leven nog jaren lang zou beïnvloeden.

Ludwig van Beethoven werd in 1770 geboren in een tijd van sociaal en filosofisch evenwicht, maar tegen de tijd dat hij volwassen werd, veranderde dit volkomen en werd zijn wereld op zijn kop gezet door revolutie en anarchie. Hij was 17 toen de Amerikaanse Grondwet ondertekend wed, 19 toen de Bastille bestormd werd en 22 toen koning Lodewijk XVI van Frankrijk naar de guillotine ging en Frankrijk tot republiek uitgeroepen werd. In zijn werken zijn deze beroeringen terug te vinden in originaliteit en de sfeer van strijd en uiteindelijk triomf.
Zijn muziek is ook een weerspiegeling van het leven van Beethoven zelf, een man die ondanks zijn strijd tegen conventies en de steeds groter wordende emotionele druk, snel en langdurig succes bereikte. Dat was nog nooit eerder in de geschiedenis voorgekomen.

Zijn jonge jaren

De vader en opa van Beethoven waren beiden hofmuzikanten geweest voor de aartsbisschop van Keulen in Bonn, dus hij groeide op in een omgeving doordrenkt van muziek. Al snel werd duidelijk dat hij talenten in die richting had en zijn vader probeerde hem op te leiden als wonderkind. In juni 1782 leidde de 11-jarige Beethoven al kerkdiensten tijdens de afwezigheid van de organist en het jaar erop werden zijn eerste belangrijke composities gepubliceerd, drie pianosonates.
Tijdens de lente van 1787 bracht Beethoven een bezoek aan Wenen, waar hij Mozart, toen 31 jaar oud en op het toppunt van zijn roem, ontmoette en met hem studeerde. Maar na ongeveer twee weken kwam er al een einde aan dit bezoek na het nieuws dat zijn moeder zwaar ziek was. Hij keerde terug naar Bonn, maar hij was te laat, zijn moeder was stervende en zijn vader depressief en aan de drank.
In 1789 moest Ludwig al de rol van hoofd van de familie op zich nemen nadat hij met succes een petitie ingediend had bij het hof voor de helft van het salaris van zijn vader. Dit inkomen vulde hij aan met wat hij verdiende als violist en toetsenist voor lokale orkesten. Zijn virtuositeit trok snel de aandacht van de rijken in Bonn. Toen Joseph Haydn hem aanbood om als leerling-componist voor hem te komen werken in Wenen, waren zijn nieuwe vrienden bereid om hem daarbij financieel te steunen. En zo pakte hij in november 1792 zijn koffers en trok naar de hoofdstad van Oostenrijk om nooit meer terug te keren.

Wenen

Haydn bleek een teleurstelling. Als zoveel artiesten bleek hij geen leraar en in zijn ongeduld om zo veel mogelijk te leren ging Beethoven op zoek naar andere mentoren. Maar ondanks alles bleek Wenen een openbaring met eindeloze mogelijkheden voor de jonge virtuoos. Gewapend met aanbevelingen van zijn vrienden uit Bonn, kon Beethoven doordringen tot de hoogste kringen in een stad waar de privéconcerten een manier van leven waren. Overal waar Beethoven speelde, imponeerde hij zijn publiek met zijn piano-improvisaties. Een bewonderaar, Prins Karl Lichnowsky, was zo onder de indruk dat hij hem uitnodigde om onderdeel uit te maken van zijn hofhouding.
Deze regeling duurde niet lang. Al snel bleek dat Beethoven door zijn arrogante en vrijgevochten gedrag niet zou veranderen, waardoor hij zich vaak terug trok in zijn privévertrekken. Andere mentoren als aartshertog Rudolph, broer van de Oostenrijkse keizer, ontdekten da Beethoven geen enkele vorm van discipline tolereerde en leerden dat ze hem moesten accepteren zoals hij was. Beethoven kwam uit voor zijn republikeinse sympathieën en veel van zijn werken zijn gebaseerd op een thema van persoonlijke en politieke vrijheid. Ondanks deze houding bleef hij zijn hele leven afhankelijk van de liefdadigheid van aristocratische mentoren. Hij accepteerde een hoog jaargeld van de aartshertog en twee anderen voor de rest van zijn leven op voorwaarde dat hij in Wenen zou blijven. Hij was ook een gepassioneerd aanbidder van vele jonge vrouwen uit hoge kringen, vrouwen die naar de sociale regels uit die tijd, geen serieuze relatie aan konden gaan met de zoon van een hofmuzikant.

Drijvende kracht

Deze combinatie van onwillige afhankelijkheid, revolutionaire hartstocht en gefrustreerde passie was waarschijnlijk de belangrijkste kracht achter het verwerpen van muzikale maar ook sociale conventies. De composities uit zijn vroegere jaren in Bonn hebben de gepolijste, klassieke stijl van Haydn en Mozart, maar in Wenen bracht hij veel meer emoties in zijn werk.

Zijn derde symfonie uit 1803-1804, de Eroica, was oorspronkelijk opgedragen aan Napoleon en geschreven als een huldiging van heldenmoed. Het eerste deel doet denken aan een heroïsche strijd door een reeks dissonanties tegen de harmonie die zijn contemporaine publiek met stomheid sloegen. In de daarop volgende symfonieën gebruikte hij dezelfde methodes om de spanning op te bouwen die vervolgens te verspreiden, weer op te wekken en te laten afnemen om zo de indruk te wekken van een psychisch drama.
Door de symfonie te veranderen van een in wezen abstracte uitvoering tot een expressie van tragedie en passie, creëerde Beethoven zijn eigen revolutie.

In zijn vijfde symfonie uit 1807-1808 zat nog steeds dit dramatische thema, verblufte hij zijn publiek bij de eerste uitvoering met de hamerslagen van zijn beroemde viernoten openingsritme. Maar zijn zesde symfonie, de Pastorale uit 1808, roept een andere emotionele wereld van vrede en sereniteit op, geïnspireerd door zijn eigen liefde voor de natuur.
Een kenmerk van het grootste deel van Beethoven werk is het optimisme. Dit optimisme is verbazingwekkend gezien het feit dat Beethoven bijna zelfmoord pleegde in 1802 toen hij zich realiseerde dat hij doof werd. In 1809 was er niets meer over van zijn carrière als pianist. In 1819 was hij volledig doof.
Deze isolatie en frustratie die zijn doofheid veroorzaakte, maakte van zijn sociale leven een puinhoop, maar het verhelderde wel zijn muzikale visie. Het werk uit zijn derde periode is doorspekt met fantastische vindingen, sommigen zijn luchtig en mooi, zoals delen van de Missa Soemnis uit 1819-1823, sommige zijn bijna lichamelijk pijnlijk, zoals de berucht dissonant Grosse Fuge uit 1825-1826. Tegenwoordig wordt het grootste gedeelte van zijn werk uit deze derde periode beschouwd als het mooiste wat er ooit geschreven is.

Beethoven’s muzikale revolutie betekende het einde van de klassieke stijl van Haydn en Mozart en het begin van de romantische stroming. Van alle nieuwe componisten, waaronder Berlioz, Wagener, Brahms, Tchaikovsky en Dvorák, was Beethoven degene geweest die de muziek bevrijd had van de kille regels van het Classicisme.

Plaudite, amici, comedia finita est

Beethoven op zijn sterfbed, 24 maart 1827. Men zegt dat één van zijn laatste zinnen was, 'Klap in uw handen mijn vrienden, het blijspel is voorbij'.

Op zijn begrafenis waren 20.000 mensen.

 

 

 

 

11/01/2017 23:32

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert