De Grieks-orthodoxe kerk

Door Aicha1968 gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

In de 9de en 10de eeuw verbreidden missionarissen vanuit Constantinopel de orthodoxe vorm van het christendom tot naar Rusland. Het orthodoxe christendom begunstigde van oudsher de ontwikkeling van zelfstandige kerken, wat bleek uit het feit dat het toegestaan was om de betreffende landstaal in de eredienst te gebruiken.

Van Byzantium naar Griekenland

d9cb9832d4bd100e8265e63f6fe64878a2FhcnQg

De geschiedenis van de Grieks-orthodoxe kerk is zeer nauw verbonden met de geschiedenis van het Oost-Romeinse of Byzantijnse rijk dat tot in de Middeleeuwen een belangrijke macht was. Zijn gebied reikte van Klein-Azië (het huidige Turkije) over de Balkan tot aan Zuid-Italië. De taal van dit rijk was Grieks, zijn kerkelijk hoofd was de patriarch van Constantinopel. Het grootste deel van Klein-Azië ging echter verloren toen de Seltsjoeken en later de Turkse Osmanen daar hun rijken stichtten. De Osmanen veroverden geleidelijk heel Zuidoost-Europa en bestormden in 1453 ook Constantinopel. De hoofdstad van het christelijke Byzantium. Tijdens de volgende eeuwen, waarin Griekenland en zijn buurlanden onder de heerschappij van de islamitische Osmanen stonden, werd de Grieks-orthodoxe rite voornamelijk alleen nog in Griekenland en de door de Grieken bevolkte gebieden van Anatolië gepraktiseerd. Omdat de Osmanen nauwelijks probeerden de door hen beheerste volkeren de islam op te dringen, kon zich bij de Grieken een sterk nationaal gevoel ontwikkelen, dat het duidelijkst tot uitdrukking kwam in de vaste binding met de nationale godsdienst, het Grieks-orthodoxe christendom.

De landskerken

6d8e4836f22d0a921638c5a785a62896YWFydHNi

Nadat Griekenland in de 19de eeuw politiek onafhankelijk geworden was, werd de orthodoxe kerk van de nieuwe staat autocefaal, dat wil zeggen ,ze kreeg een eigen hoofd, de aartsbisschop van Athene. De patriarch van Constantinopel bleef echter hoofd van de nog onder heerschappij van het Osmaanse rijk levende Grieks-orthodoxe christenen. Sinds de Grieken uit Klein-Azië verjaagd zijn na de Eerste Wereldoorlog zijn er nog maar weinig gelovigen die onder hem vallen. De Grieks-orthodoxe kerk is tegenwoordig de staatskerk van Griekenland. Rond 97 % van de inwoners van het land behoort ertoe. Ook in enkele andere delen van de wereld zijn er Grieks-orthodoxe gemeenten, met name in Australië en de Verenigde Staten. De orthodoxe kerken van het oosten, waartoe naast de Griekse nog de Russische en de orthodoxe kerken van Zuidoost-Europa horen, zien zich als vertegenwoordigers van het oorspronkelijke christelijke geloof en als de directe opvolgers van de apostelen van Jezus Christus. Wereldwijd tellen ze ongeveer 100 tot 200 miljoen leden. Traditioneel geldt de patriarch van Constantinopel als oecumenische patriarch en fungeert daarmee in zekere zin als hoofd van de orthodoxe kerken. Maar hij bezit alleen de positie van een primus interpares (= volgens wikipedia, eerste onder zijns gelijken, betekent dat een lid van een groep dezelfde rechten heeft als alle anderen, maar toch een verhoogd aanzien heeft )en heeft geen zeggenschap over de landskerken, wat hem  onderscheidt van de paus, die een centrale leidende autoriteit over alle gebieden van de rooms-katholieke kerk toekomt. De overige hoofden van de orthodoxe kerk zijn de patriarchen van Alexandrië, Antiochië, Jeruzalem, Moskou, Georgië, Servië, Roemenië en Bulgarije. Na hen komen de aartsbisschoppen van Cyprus, Athene en heel Griekenland.

De instituties

e62111f5d7b0c67958f9acbdc0288154b3R0by5q

Nadat Griekenland in 1830 politiek onafhankelijk was geworden en koning Otto de troon bestegen had, scheidde de Grieks-orthodoxe kerk zich van de directe jurisdictie van de patriarch van Constantinopel en stichtte een zelfstandige nationale kerk met de aartsbisschop van Athene aan het hoofd. De opperste leiding van de kerk ligt tegenwoordig in handen van de heilige synode, die 67 metropolieten (bisschoppen) telt en wordt voorgezeten door de aartsbisschop van heel Griekenland. De Grieks-orthodoxe kerken de Byzantijnse rite toe.

De liturgie

6def9cdc404151fd9c44071edea3d735am9oYW5u

Onder liturgie wordt verstaan de vormgeving van de eredienst of ook wel de eredienst zelf. De liturgieën van de christelijke kerken laten zich in twee groepen indelen, westerse en oosterse liturgieën.De Byzantijnse liturgie, die op de heilige Johannes Chrysostomos en de heilige Basilius teruggaat wordt door alle orthodoxe kerken gebruikt die met het oude patriarchaat van Constantinopel verbonden zijn. Tot de overige oosterse liturgieën behoren de Alexandrijnse rite (vermoedelijk door de heilige Markus ontwikkeld), de Antionchische rite  (door de heilige Jakob en de heilige Johannes Chrysostomos ontwikkeld) en de Oost-Syrische of Chaldeïsche rite alsmede de Armeense en de Maronitische rite.

Jurisdictie en monnikenwezen

De Grieks-orthodoxe kerk heeft geen jurisdictie over de kerken van Kreta, die onder de patriarch van Constantinopel autonoom is, en ook niet over de kerken van de Dodecanesus, de Griekse eilandengroep in het zuidoosten van de Egeïsche Zee, die direct onder de patriarch vallen. In de statistiek worden de leden van deze twee takken weliswaar tot de Grieks-orthodoxe richting gerekend, maar in bestuurlijke zin vormen ze zelfstandige eenheden.

b9c7f3a9c40b2d928c666388a71378d4YmFzaWxp

 Een belangrijke rol in de Grieks-orthodoxe kerk speelt het monnikenwezen in de oosterse kerken is Basilius, wiens orderegels, die hij omstreeks 370 na Chr. Opstelde, tegenwoordig nog van kracht zijn. 20 van de rond 150 Griekse kloosters zijn op de 2033 meter hoge berg Athos en in de verdere omgeving ervan gevestigd. Athos vormt het oostelijk del van het schiereiland Chalkidiki in het noordoosten van Griekenland. De grote monniken-gemeenschap met ongeveer 3000 leden heeft de status van een autonome republiek binnen Griekenland. Het eerste klooster op de berg Athos werd in de 10de eeuw gesticht, het jongste in 1540. In 1913 verklaarde de monniken-gemeenschap zich onafhankelijk, maar stelde zich in 1927 onder de soevereiniteit van de Griekse staat.

Geloofsvormen en iconen

d9004bc5310a8ce84f02ff8049792f92aWNvb24t

De Grieks-orthodoxen hebben veel gemeen met de katholieken. Beide kerken leggen de nadruk op de betekenis van de maagd Maria als moeder van God. De Grieks-orthodoxe liturgie wordt echter gezongen en de orthodoxe kerken laten ook minderjarigen toe tot de eucharistie. Ook gehuwde mannen kunnen priester worden, van bisschoppen en monniken wordt echter verwacht dat ze ongehuwd blijven. De iconen, afgeleid van het Griekse woord eikoon (schilderij), zijn niet alleen kunstwerken, maar vererenswaardig cultusschilderijen. Meestal tonen ze Jezus Christus, de maagd Maria of heiligen, maar ze kunnen ook scénes uit de Bijbel of uit het leven van een heilige voorstellen. Hun oudste voorbeelden stammen uit de 6de eeuw )in het Katharinenklooster op de Sinaï). De iconenschilderkunst wordt als liturgische handeling beschouwd en is daarom aan strenge voorschriften onderhevig. Iconen zijn in Griekenland overal aanwezig. Zelfs in houten kasten aan de kant van de weg duiken ze op, maar allereerst vindt men ze in de kerken, waar ze aangeboden worden op een iconostase, een houten wand met drie deuren. 

                                                    

11/01/2017 22:21

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert