Het mysterie van de Source de la Bueges

Door Leonardo gepubliceerd in Aardwetenschappen

      cdaffda6ccb66ff7226345b3ae241d1d_medium.

Een stoffige zandweg doorkruist het zuidelijke deel van het Landschap van de Cause du Larzac

 

Het mysterie van de Source de la Buèges.

Wie ooit in de Franse Languedoc de zuidelijke uitlopers van de Cause du Larzac heeft bezocht zal vermoedelijke net als uw schrijver onder de indruk zijn gekomen van dat opmerkelijke ruige landschap welke de eeuwenlange erosie hier heeft geschapen. Een beeld van rotsen, heuvels, heide en bloemen, af en toe opgesierd met wat boomgroepen.  Dat beeld geldt niet alleen voor dat zuidelijke deel van deze Cause, maar eigenlijk voor die gehele hoogvlakte als zodanig. Toch is dat zuidelijke deel wel heel bijzonder. Dat komt vooral door de scherpe insnijdingen in het berglandschap, de  enorm diepe keteldalen met hier en daar akkers en weilanden en vooral de schitterende smalle kloven die soms door relatief kleine rivieren in een miljoenen jaren durende erosie proces in het landschap hebben achtergelaten.

Die Cause de Larzac oogt soms in de zomermaanden  ook wel eens als een bizar landschap. Een landschap dat als het ware gekneed lijkt te zijn door een beeldend kunstenaar die onverwacht met zijn werkzaamheden moest stoppen. De Cause du Larzac is een enorm kalksteenplateau dat ooit door opheffing is ontstaan in het geologische tijdvak van het Jura.  Vele  miljoenen jaren geleden was het gebied aanmerkelijk hoger dan in onze huidige tijd, doch door eeuwenlange erosie als gevolg van wind, koude en regen zijn de toppen van de kalksteenformaties danig geslonken.  Zoals reeds gememoreerd wordt het plateau doorsneden door scheuren en rivierdalen.  Maar het gebied kent ook een aantal diepe putten die ooit heel lang geleden zijn ontstaan als gevolg van zogenaamde karst erosie. Soms zijn die voorkomende depressies enigszins rood van kleur en vrijwel altijd koolzuurvrij.  Het gesteente bestaat voornamelijk uit Calciumcarbonaat - caCO3 of  uit het zogenaamde Dolomietsteen – Calciumcarbonaat + Magnesium CO3.2

            e918969b08c8ef3c0d7f455cf1444cad_medium.

Op de hoogvlakte komen merkwaardig gevormde rotsen voor die deels uit Calciumcarbonaat en deels uit het hardere Dolomiet bestaan. Het landschap straalt vooral rust uit. Dat in tegenstelling tot de diepere ondergrond van dit massief waar van rust in het geheel geen sprake is. Want diep onder het oppervlak van dit karst plateau bruist een waterrijk leven op een wijze die onderzoekers nog steeds in de ban houdt. Om dit bizarre natuurverschijnsel te begrijpen richten we  onze blik op een merkwaardige bron die zich heeft gevormd aan de rand van een uitloper van de Cause du Larzac.

 

              4d8adf5d61a784ef4334675d37287f8e_medium.

                                                       Pégairolles-de-Buèges

 

Een goede tweehonderd meter voorbij het zeer fraai op een bergrand gelegen kleine middeleeuwse dorpje Pégairolles-de-Buèges is de bron van de gelijknamige rivier de Buèges gelegen.  Een gewone bron van een rivier, wat is daar nu voor bijzonders aan zult u misschien zeggen. Doch deze bron is niet zo erg gewoon. Het is een zogenaamde exsurgense, een bron die onder druk water opstuwt. De bron als zodanig is slechts een kleine uitlaat. Gewoon een uiting van hetgeen zich diep in de grond onder een ieders voeten afspeelt. Het is een uniek en zeer bijzonder natuurlijk proces wat zich hier manifesteerd, met die bron van de rivier de Buèges. Want die bron van de Buèges heeft namelijk een hydrogeologische oorsprong. Dat wil zeggen dat het water wat hij ophoest zich niet zomaar vanuit de bergachtig structuur heeft losgemaakt, maar dat het opgestuwde water van zeer diep in de bodem, onder een zekere druk, vanuit de karststructuur afkomstig is.  Het is, volgens deskundigen, het gevolg van een zogenaamde verloren rivier die ooit, miljoenen jaren geleden bovengronds stroomde. Doch vervolgens als gevolg van erosie en vermoedelijke instortingen, diep in de karstbodem verdween en in opvolgende eeuwen een ongewoon groot vertakt ondergronds sanitairsysteem heeft gevormd.  Een ondergronds sanitairsysteem dat tot het grootste hydrokarstieke systeem van Zuid-Frankrijk wordt gerekend. Hoe dit onder de bergen van de Montagne de la Serrane gelegen hydrogeologische systeem precies werk is overigens tot op heden nog steeds niet helemaal precies duidelijk, al wordt er  vrijwel elk jaar wel onderzoek naar gedaan.

De uitlaten van dit enorme ondergrondse sanitaire systeem vormen  uiteindelijk bronnen waaruit het water onder druk kan ontsnappen. Dat water is afkomstig vanuit een extreem groot hydrogeologisch endogeen. In dit geval dus karst.  Het enorme ondergrondse systeem breidt zich overigens volgens sommige hydrogeologen ook nog steeds heel voorzichtig iets uit.

           48cd91288e5d7ff3c875e9843356f354_medium.

 

De bron van die rivier de Buèges lijkt op het eerste gezicht inderdaad op zoveel andere diepe bronnen  die men in Frankrijk kan aantreffen, doch is daarentegen wel zeer bijzonder.  Het bijzondere zit hem vooral in de diepte van waaruit het water omhoog wordt gedrukt. In 1970 besloot een hydrogeologisch onderzoekteam de bron te analyseren.  Men kon met de toen door middel van duiken en met de aanwezige meetinstrumenten  een begaanbare diepte berekenen van ruim 100 meter. Maar de bron was veel dieper dan de duikers zelfs maar konden vermoeden. Doch na zo'n honderd meter vormde de bron zich verder naar beneden in de karstbodem als een zogenaamd sinkhole. Een vrij smal sinkhole bovendien.  Enkele jaren later probeerde een team uit Marseille opnieuw de omvang en diepte van de put vast te stellen en wist men met behulp van zeer dikke alpine lijnen tot een diepte van 126 meter te komen. Alleen; de bodem was nog lang niet in zicht.  Uiteindelijk heeft men met moderne elektronische apparatuur de omvang van het sanitaire systeem onder het gebied vastgesteld en tevens ontdekt  dat op een diepte van maar liefst 347 meter een grote ondergrondse rivier blijkt te stromen.  Het karst landschap van de Cause du Larzac lijkt daarom in de beleving van hen die zich met het onderzoek naar dit hydrogeologische systeem bezighouden, met de laatste ontdekkingen in ogenschouw genomen, steeds meer op een enorm grote gatenkaas. Doch dan wel een kaas van waaruit alle gaten water blijkt te stromen.    

 

92ccb0b5c22a06ec72850b3e25e6aebf_medium.

©  Leonardo - 11 januari 2017  

 

Stap over naar Essent

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Essent als energieleverancier.
11/01/2017 01:53

Reacties (6) 

1
11/01/2017 20:45
Machtig mooi
1
11/01/2017 19:47
Mooi artikel over een mysterie waar de wetenschap nog steeds een hoop te ontdekken heeft (en ben zeer benieuwd naar de uitkomst!!)
1
11/01/2017 21:50
Ik zal je, voor zover mogelijk, op de hoogte houden van nieuwe ontwikkelingen.
1
11/01/2017 14:19
Fascinerend. Opmerkelijk dat de aarde zelfs in onze tijd, met alle technische mogelijkheden, nog zoveel geheimen kent. Dan valt er dus toch nog veel te ontdekken.
Straks staan wij op Mars, maar weten niet eens waar een bepaalde ondergrondse bron zijn oorsprong heeft. Rivieren die wij nog nooit gezien hebben, 300 m onder het oppervlak.
1
11/01/2017 21:49
Ach, er is nog zo veel wat we niet weten van onze eigen planeet Aarde. Er worden nog steeds nieuwe, onbekende dieren ontdekt. Men is het nog altijd niet eens over de klimatologische zelfreiniging van de Aarde. En men heeft nog lang niet alles in onze lithosfeer in kaart gebracht en ontdekt. Uit eigen ervaring weet ik dat wij vroeger elke dag, bij elk stuk onderzoek weer leerden van hetgeen we ontdekten. Met gevolg dat na verloop van tijd een lang gekoesterde theorie weer overboord kon worden gegooid na nieuwe ontdekkingen of berekeningen.
1
11/01/2017 07:55
Dat is wel heel apart!
Copyright © 2016 Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert