Gedachtenkracht: het placebo- en het nocebo-effect

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

75245498aaf9514e6590443e20729afe_medium."Een gezonde geest in een gezond lichaam" (in het Latijn: mens sana in corpore sano) is een veel gebruikt citaat. Het komt van de dichter Juvenalis, die leefde in het Rome van de 1e eeuw. Het citaat geeft niet alleen aan, dat een gezonde, opgeruimde geest goed is voor een krachtig en sterk lichaam, maar tegelijkertijd ook dat een geest, die wordt belaagd door zorgen, stress en tobberijen, het gezonde lichaam kan ondermijnen. Met andere woorden: de geest kan het lichaam zodanig beïnvloeden, dat ziekten het gevolg kunnen zijn. En dat allemaal zonder dat de mens zich daar op enig moment van bewust is of hoeft te zijn.

Het placebo-effect

4109a9c0fb3196c92eaf8151c96e9566_medium.Een inmiddels bekend verschijnsel in vele wetenschappelijke onderzoeken is het placebo-effect. Een placebo (Latijns voor 'ik zal behagen') is een als geneesmiddel voorgesteld middel, waarin niets schadelijks, maar ook geen enkele andere, werkzame stof te vinden is. Een placebo kan dan ook naar zijn aard niets genezen.

Vol vertrouwen zijn kan werken

Wanneer de ontvanger van een placebo-middel er echter van overtuigd is een goed en bijzonder geneesmiddel voorgeschreven te hebben gekregen, kan er een interessant fenomeen optreden. Het vertrouwen in de heilzame werking van het geneesmiddel kan leiden tot een zodanig positief psychisch effect, dat er toch een gevoel van opknappen, welbehagen, opluchting of vermindering van klachten kan optreden.

De kracht van het placebo-effect

In een recent buitenlands medisch onderzoek heeft men een groep vrijwilligers met pijnklachten een aantal dagen een ontstekingsremmer laten innemen met een drankje, dat een bijzondere smaak had. Alle vrijwilligers merkten een vermindering van de pijnklachten. Na een week werd het experiment herhaald, maar toen kregen de vrijwilligers een placebo, dat zij met hetzelfde drankje met de bijzondere smaak moesten innemen. En opnieuw merkten alle vrijwilligers een vermindering van de pijnklachten. Hoe kan dit?!

Uit nader onderzoek bleek, dat de associatie met de smaak van het drankje en het automatische verwachtingspatroon een goede ontstekingsremmer te krijgen voldoende was om in het lichaam een ontstekingsremmende reactie op te roepen. Er bleken spontaan bepaalde eiwitten te zijn aangemaakt, die ontstekingen in het lichaam verminderen. Het lichaam verwachtte blijkbaar een bepaald effect van het middel en reageerde dienovereenkomstig.

Het nocebo-effect

20836a8baab71069ecadbdef2d72970b_medium.Het tegenovergestelde kan echter ook. Wanneer iemand bang is, maar ook overtuigd is ergens ziek van te worden, dan zal dat in veel gevallen ook gebeuren.

Het verwachtingspatroon van de geest dicteert het lichaam en al snel kan men allerlei symptomen gaan voelen. Het effect van een nocebo (Latijns voor 'ik zal schaden') is nog niet zo lang bekend.

Een nocebo dient echter niet te worden verward met hypochondrie (hoewel het er in eerste instantie veel op lijkt).

Hypochondrie is iets anders

Hypochondrie wordt ook wel ziektevrees genoemd. Het gaat daarbij eigenlijk niet om de angst om ziek te worden, maar om de angst en overtuiging al een ernstige ziekte te hebben, terwijl alle medische specialisten, onderzoeken e.d. het tegendeel beweren. Een hypochonder koestert de ziekte en vooral de aandacht, die hij of zij als 'zieke' van de omgeving ontvangt. Hoewel een hypochonder (bewust) mag denken dat hij of zij ziek is - meestal door een verkeerde interpretatie van onschuldige lichamelijke klachten - het lichaam is of wordt er niet echt ziek van.

Kennis is macht? Niet bij een nocebo!

Bij een nocebo is dat anders. Wie overdreven bezorgd is over zijn of haar gezondheid, over zijn of haar voeding e.d., en er heilig van overtuigd is van bepaalde zaken ziek te worden, heeft grote kans dat hij of zij daadwerkelijk die ziekteverschijnselen gaat vertonen.

De kern van een nocebo is dan ook dat het de angst is, die ziek maakt. Hoe het een en ander precies in de geest werkt is nog niet duidelijk, maar het heeft zeker te maken met een bepaald (onbewust) verwachtingspatroon, dat de in dit geval neerwaartse spiraal in werking zet.

d1783aab7cea8f8c512aad61cf95031e_medium.Gebleken is inmiddels al wel, dat mensen die veel piekeren en zich zorgen maken over de moderne westerse levensstijl, straling, milieuverontreiniging, gemodificeerde voeding e.d. en de gevolgen van dat al op hun gezondheid, gevoeliger zijn voor het nocebo-effect en daadwerkelijk meer lichamelijk klachten hebben dan mensen, die daar niet zo over nadenken. Hetzelfde geldt voor degenen, die nauwgezet zoveel mogelijk informatie hierover verzamelen en tot zich nemen. Je kan dus blijkbaar teveel informatie verzamelen voor je eigen bestwil.

Medicijnen, bijsluiters en bijwerkingen

Eén van de bekende aanjagers van een nocebo-effect is de bijsluiter, die bij alle geneesmiddelen verplicht wordt verstrekt. Hoewel het goed is te weten wat je inneemt en welke bijwerkingen je er van kunt verwachten, zijn er zeker mensen, die alleen al door bestudering van de genoemde bijwerkingen er zo van overtuigd raken hiervoor gevoelig te zijn, dat zij veel deze symptomen gaan vertonen.

1ce8bc15e15bfb2d6ed505f9e7632947_medium.

Een bepaald verwachtingspatroon van de geest en als gevolg daarvan een conditionering van het lichaam kan dus al worden gecreëerd door het lezen van informatie. Echter, ook het aanhoren van de bijwerkingen- of ziekte-ervaringen van iemand anders, die wij vervolgens op onszelf gaan betrekken kunnen tot een nocebo leiden.

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

1c0fd5ca1b288a0239b4213ee9487b9b_medium.De stortvloed aan informatie, die tegenwoordig beschikbaar is over onze basisvoedingsmiddelen en voedingsstoffen, heeft menigeen met een bepaalde voedselallergie of –intolerantie al heel veel narigheid bespaard.

De keerzijde van de medaille is, dat er ook veel mensen zijn, die zo'n voedselallergie of –intolerantie helemaal niet hebben, maar al deze informatie wel volledig op zichzelf betrekken. Vaak raken zij door hetgeen zij lezen ervan overtuigd, dat de vaak onterecht gewraakte voedingsmiddelen of voedingstoffen radicaal uit hun menu moeten worden geschrapt. Extreme argwaan tegenover en uitsluiting van bepaalde voedingsmiddelen (zoals  bijvoorbeeld  brood, citrusfruit, zuivel, vlees, aardappelen, koffie, (zwarte) thee enz.) kan dan leiden naar een te eenzijdig voedingspatroon, wat juist weer gezondheidsproblemen met zich mee kan brengen.

Marketingstrategie van de voedingsindustrie

f80329ae803ce652ae2c02ae8c206082_medium.De voedingindustrie heeft overigens weinig problemen met de kritische consument of met de lijders aan het nocebo-effect. Zij speelt daar al lang handig op in. We zien steeds vaker kreten als 'natuurlijk', 'biologisch', 'authentiek', 'traditioneel', 'volgens oma's recept' (wie dat dan ook moge zijn) enz. enz. op productverpakkingen verschijnen. Ook staan er steeds meer al dan niet onjuiste claims op productverpakkingen, zoals  'zonder kunstmatige toevoegingen', 'zonder toegevoegde vetten' (bijvoorbeeld drop, bevat nooit vet!), 'zonder toegevoegde suikers' (bijvoorbeeld appelmoes, dat barstensvol zit met fruitsuikers) of 'glutenvrij' (bijvoorbeeld aardappelen of peulvruchten, die van nature nooit gluten bevatten). Op zich prima, deze uitsluitingen, ware het niet dat het hier in feite vooral gaat om misinformatie, die de consument een (vals) gevoel van vertrouwen in de producten of de fabrikant moet geven. Consumentenmisleiding dus.

De (onbewuste) kracht van de geest

a74167158ce3aa812659cdfb4508f1d0_medium.Het is eigenlijk heel bijzonder, de kracht die onze geest kan uitoefenen op ons  lichaam. Bijzonder is ook dat dit voor het grootste deel vooral onbewust plaatsvindt; immers niemand zit te wachten op die nare ziekteverschijnselen of bijwerkingen, integendeel zelfs. Onze gedachtekracht – positief in het geval van een placebo of negatief in het geval van een nocebo - is ontegenzeggelijk in staat ons lichaam te conditioneren, bijna te programmeren, met heel verschillende, zelfs tegengestelde resultaten tot gevolg.

 

ASMAY.

© 2016 Foto's: Foodwatch.com, Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

b053f0feb86cc12abf4950c6a3373c93_medium.Zie ook:

De-kracht-van-het-knuffelhormoon

Hou-je-mond---vooral-gezond

Nooit-meer-grijze-haren-kan-dat-wel?

Dagelijks-drinken-of-comazuipen-in-het-weekend-wat-is-het-slechtst?

Extra-vitamines-en-mineralen-of-toch-niet?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Essent

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Essent als energieleverancier.
12/12/2016 07:56

Reacties (5) 

1
12/12/2016 10:22
Het werkt helaas niet altijd en niet bij iedereen: anders kon je de hele geneesmiddelenindustrie opdoeken, en omgekeerd ook mensen met een neppil ziek maken..
1
12/12/2016 10:29
Dat is inderdaad zo, maar het blijft frappant; je weet eigenlijk nooit wanneer het bij wie wel werkt of juist niet.
1
12/12/2016 09:02
Sterk staaltje. Ik wist niet dat gedachtenkracht zo op het lichaam inwerkte.
1
12/12/2016 08:57
Heel interessant, hoe de geest het lichaam overheerst en in feite kan bedriegen.
1
12/12/2016 08:55
Hoe bestaat het, wat je gedachten al niet kunnen veroorzaken!
Copyright © 2016 Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert