De kracht van het knuffelhormoon

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

Het 'knuffelhormoon' is de populaire benaming geworden van het hormoon oxytocine, een stof die de laatste jaren steeds meer wordt gezien als een mogelijke biologische verklaring voor menselijke, maar ook dierlijke  gevoelens en gedrag.

En dan in de meest weidse betekenis: van verbondenheid, liefde en lust, via sociaal gedrag en (in-) tolerantie, naar agressie en buitensporige gewelddadigheid.

Wat is oxytocine?

Oxytocine is een hormoon, dat wordt geproduceerd in de hersenen, in de achterkwab van de hypofyse. In het begin van de 20e eeuw werd de stof voor het eerst onderkent door de Britse farmacoloog Henry Dale. Hij ontdekte, dat een hoeveelheid van dit uit menselijke hersenen afkomstige hormoon bij zwangere katten zorgde voor samentrekking van de baarmoeder. Daarop werd de substantie 'oxytocine' genoemd naar het Griekse woord oxoytokos (hetgeen 'snelle baring' betekent).

Wat doet oxytocine bij de zwangerschap?

7c91297e29deca82633f2a15af3da17e_medium.Gedurende ruim 50 jaar werd oxytocine louter gezien als een zwangerschapshormoon met een lichamelijke werking. Aan het einde van de zwangerschap zet oxytocine de baarmoeder namelijk aan tot weeën om de bevalling te bespoedigen. Daarnaast speelt het hormoon een rol bij borstvoeding. Wanneer de baby aan de borst zuigt, geeft de hypofyseachterkwab door een reflex extra oxytocine af. Hierdoor trekken de melkgangen in de borst samen, zodat de melk sneller naar de tepel vloeit.

Wat doet oxytocine verder nog?

In de jaren 1970 kwamen wetenschappers er achter dat oxytocine veel meer is dan een simpel zwangerschapshormoon met een louter lichamelijke werking. Het bleek een neurotransmitter te zijn: een signaalstof die in onze hersenen wordt uitgescheiden en ondermeer inwerkt op het limbisch systeem. Het limbisch systeem oftewel ons emotioneel hoofdkwartier is een groep structuren in de hersenen, die betrokken zijn bij onze gevoelens van emotie, motivatie, genot en geheugen.

687c387609574d27bdb3fc8d0d33ea4e_medium.Zo is oxytocine bij een zwangerschap ook van cruciaal belang voor het opwekken van het krachtige moederinstinct, de hechting, bescherming en liefde van de moeder voor het kind.

Het belang gaat echter verder dan dat. Het hormoon blijkt een belangrijke rol te spelen in elk soort van  intieme relaties, zoals bij gevoelens van verliefdheid, liefde, lust en verbondenheid van twee partners. De productie van oxytocine neemt bijvoorbeeld toe tijdens knuffelen en stijgt naar piekwaarden tijdens het vrouwelijk orgasme. Hierdoor kreeg oxytocine de bijnaam het 'knuffelhormoon'.

Het knuffelhormoon in relatie tot trouw en ontrouw

En het gaat nog verder dan dat. Een spectaculaire ontdekking met betrekking tot de rol van oxytocine in relaties werd onder andere gedaan door de Amerikaanse biologe Sue Carter. Zij ontdekte in haar baanbrekende onderzoeken in de jaren 1990, dat oxytocine en het mannelijke equivalent vasopressine van doorslaggevend belang zijn voor de trouw en monogamie in een relatie.

ce3808f3ea29dd92d318423ce4ea98bc_medium.Tijdens een jarenlange studie, die zij verrichtte met drie soorten nauw verwante Noord-Amerikaanse woelmuizen, bleek dat één soort – de prairiewoelmuizen – er zeer langdurige, monogame relaties op na hield in tegenstelling tot de twee andere soorten. Uit onderzoek bleek, dat de hersenen van de elkaar trouw blijven prairiewoelmuizen bijzonder veel receptoren voor oxytocine en vasopressine bevatten. Bij de andere twee soorten woelmuizen was dat veel minder het geval. Toen bij de prairiewoelmuizen een groot aantal van deze receptoren werden geblokkeerd, was het gedaan met de trouw en bleken de prairiewoelmuizen net zo vaak en gemakkelijk van partner te wisselen als de andere twee verwante soorten.

Het knuffelhormoon in relatie tot agressie

De laatste jaren proberen wetenschappers het belang van het knuffelhormoon in àlle sociale verhoudingen in kaart te brengen. Uit een aantal studies is namelijk gebleken, dat de aanwezigheid/hoeveelheid van oxytocine in onze hersenen bepalend is voor de diepgewortelde behoefte aan sociale contacten, vertrouwen en onderlinge verbondenheid.

271f6966d59a939be51e8b3eac2f2f03_medium.Bij een groot Zwitsers onderzoek in 2005 liet men ruim 200 vrijwilliger een bepaald geldspel spelen, waarbij het belangrijk was om een medespeler te (kunnen) vertrouwen. De helft van de groep kreeg een neusspray met oxytocine toegediend, de andere helft kreeg een placebo.

De groep met het knuffelhormoon bleek veel meer vertrouwen in de medespelers te hebben, dan de groep met het placebo. Toen men dit onderzoek in 2008 herhaalde en keek naar de hersenactiviteit van de betrokken proefpersonen, bleek dat oxytocine in staat is gevoelens van argwaan en angst weg te nemen of te blokkeren.

Een volgende stap – kan dit ook het geval zijn bij agressie? – leek snel gemaakt. In 2009 deed Federica Calcagnoli er een promotieonderzoek naar. Het experiment behelsde allereerst een groep mannelijke ratten met een normaal agressiepatroon, dat alleen opspeelde als er onbekende mannetjesratten in hun territorium drongen. ac21b592624c321357b2d26cc8421251_medium.Wanneer het knuffelhormoon werd toegediend (hetzij in de hersenen gespoten, hetzij via een neusspray), bleken de ratten veel minder agressief tegenover de indringer(s) te zijn. Zij bleven kalm en vertoonden zelfs sociaal gedrag naar de vreemdeling(en) toe. Die gedragsverandering bleef gedurende ongeveer een week na de dosis in stand.

Een tweede experiment betrof een groep zeer agressieve mannetjesratten. In deze groep bleek bij elke rat sprake te zijn van een zeer lage aanmaak van oxytocine en/of oxytocinereceptoren. Het extreme agressieve en gewelddadige gedrag van deze ratten leek hierdoor te zijn verklaard. Bij toediening van het knuffelhormoon werd ook bij deze groep gedurende een bepaalde periode de agressie afgeremd en het normale sociale gedrag gestimuleerd.

Wordt oxytocine hèt middel tegen asociaal gedrag en agressie?

De dierproeven hebben menig wetenschapper aan het denken gezet. Moeten we denken aan het massaal inzetten van oxytocineneusspray bij agressie? Gaat dit de oplossing worden om de verdergaande verharding en verruwing in onze samenleving een halt toe te roepen? Of moeten we misschien eerst eens gaan kijken òf en zo ja, waarom de oxytocineaanmaak en/of –receptoren bij veel mensen lijken te krimpen?

7c968bc3caa5a1c22331fe6f1af3bd11_medium.Bovendien is de werking van extra knuffelhormoon ook weer niet zonder nadelen. Je kunt er namelijk een ander (die geen extra dosis heeft gekregen) te snel door vertrouwen, hetgeen tot allerlei negatieve (tot misschien wel dodelijke) gevolgen zou kunnen leiden. Daarnaast bevordert oxytocine zeker de sociale contacten n onderlinge verbondenheid binnen de eigen groep. Echter, die hechte gevoelens tot bescherming van de groep kunnen dan toch ook weer leiden tot argwaan en afkeer van anderen, die er geen deel van uitmaken. Waarna de cirkel rond is en het probleem weer van voren af aan begint.

Tot slot

Hoewel het knuffelhormoon zeker een interessant middel lijkt om (extreme) agressie en gewelddadigheid mee te kunnen behandelen, is er nog heel wat studie en onderzoek nodig, voordat de werking ervan geheel duidelijk is. Hoe lang werkt het bijvoorbeeld? Is een dosis per persoon verschillend? Kan iemand een overdosis ervan ontvangen, waardoor hij of zij zichzelf  misschien in gevaar brengt? Kan iemand er ook weer immuun voor worden?  De komende decennia zal menig wetenschapper er druk mee bezig zijn en zal het laatste woord er zeker nog niet over gesproken of geschreven zijn.

 

ASMAY.

© 2015 Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com.

 

00add6e0f4c230bfaad98b9c67f19014_medium.Zie ook:

Dagelijks-drinken-of-comazuipen-in-het-weekend-wat-is-het-slechtst?

Goed-en-gezond-nieuws-over-havermout-pasta-en-de-barbecue!

Hou-je-mond-----vooral-gezond!

Leven-met-een-prehistorisch-lichaam-in-de-moderne-tijd

Nooit-meer-grijze-haren-kan-dat-wel?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

07/12/2016 07:45

Reacties (15) 

1
06/01/2017 16:50
wat een interessant artikel weer!
Ik leerde weer haal wat bij.
1
09/12/2016 11:37
O, zit dat in de chemtrails? ;) Goed artikel weer,
09/12/2016 14:08
Nee, integendeel. Was het maar waar, dan zou de mensheid een stuk vriendelijker met elkaar omgaan.
1
08/12/2016 10:05
Ik wist het allemaal niet, goed artikel, Thanks! X
Asmay tegen Ptries
08/12/2016 12:14
Graag gedaan!
1
08/12/2016 03:57
Ook is aangetoond dat ecstacy de productie van oxytocin in de hersenen stimuleert.

https://www.newscientist.com/article/dn11530-ecstasy-really-does-unleash-the-love-hormone/

Asmay tegen Nescio_
08/12/2016 07:00
In ieder geval één goede eigenschap van deze drugspilletjes. Maar of dat dan de manier is om het binnen te krijgen? Ik hou het toch het liefst bij de natuurlijke aanmaak ervan.
2
07/12/2016 23:00
Heel interessant inderdaad.
Ik heb hormoononderzoek gedaan. Niet aan oxytocine overigens.
Ik kan je wel vertellen dat hormonen veel bepalen, maar lang niet alles. Er zal dus altijd een grote en natuurlijke variatie in de responsen te zien zijn.

Wie in een fictief verhaal wil zien wat een 'peaceful ingredient' dat aan de lucht wordt toegevoegd, kan doen, zou de film 'Serenity' eens moeten zien. ☺☺
1
09/12/2016 11:35
En jij en ik weten hoe dat afliep. :) 'My turn'
09/12/2016 11:39
☻☻☻
1
07/12/2016 22:48
Heel interessant.
Dat belooft wat. Straks krijgen we dat spul nog in het leidingwater...
1
07/12/2016 10:50
Graag gelezen, prachtig artikel
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert