Linnaeus, leven en invloed van de prins der botanisten Carolus Linnaeus

Door Rob gepubliceerd in Rob's Tuinplanten

In dit artikel lees je alles over Carolus Linnaeus de invloedrijke Zweedse grondlegger van de botanische nomenclatuur, de wetenschappelijke naamgeving van planten, schimmels en algen alsmede de zoölogische nomenclatuur, de wetenschappelijke naamgeving van dieren. Hij wordt wel de Princeps botanicorum, de prins der botanisten, genoemd.

Carolus Linnaeus

Carolus Linnaeus werd op 23 mei 1707 in Råshult, Zweden geboren als Carl Linnaeus, zoon van Nils Ingemarsson Linnaeus en Christina Brodersonia. Zijn vader was behalve Lutherse priester, een amateur botanist en ook de kleine Carl hield al van jongs af aan van planten en bloemen. Hij leerde de namen van planten van zijn vader en had een eigen stukje grond waar hij bloemen en planten kon kweken. In zijn jeugd werd daarmee de basis gelegd voor zijn latere werk.

5087dd50a4dd1a7471bee942f8f7b11e_medium.

De Nederlandse jaren van Linnaeus

Was zijn vaders hoop gevestigd op een toekomst als priester of arts, Linnaeus werd onherroepelijk aangetrokken door de plantkunde. Via de universiteiten van Lund en Uppsala kwam hij uiteindelijk in Nederland aan waar hij aan de universiteit van Harderwijk zijn doctorale studie in geneeskunde afrondde. Het uit 1570 stammende Linnaeustorentje in Harderwijk herbergt sedert 1869 een borstbeeld van de botanicus ter gedachtenis aan het feit dat hij in 1735 hier promoveerde. Het afstuderen in medicijnen was een vereiste van de vader van zijn verloofde Sara Lisa Moraeus om met haar te mogen trouwen. In Zweden was afstuderen toen nog niet mogelijk.

Het was ook in Nederland dat hij de eerste versie van de Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis publiceerde. In Heemstede werkte hij aan de classificatie van planten in een tuin waarvan een gedeelte later bekend werd als de Linnaeushof. In Nederland publiceerde hij ook de Genera Plantarum waarin hij maar liefst 935 plantengeslachten beschrijft.

e6a37618fb519003b60843b597c5ebd3_medium.

Zonder de hulp van mensen zoals Boerhave en George Clifford  had Linnaeus nooit kunnen uitgroeien tot de invloedrijke wetenschapper die hij uiteindelijk werd.

Terugkeer van Linnaeus naar Zweden

In 1738 keerde Linnaeus terug naar Zweden waar hij in Stockholm ging werken als arts. Hij was medeoprichter van de Royal Swedish Academy of Science en werd de eerste Preases hiervan.  In 1739 trouwde hij met Sara Elisabeth Moræa. In 1750 werd Linnaeus rector van de universiteit van Uppsala, een functie die hij hield tot december 1772. In 1753 publiceerde hij zijn Species Plantarum, de soorten der planten, dat wordt gezien als het formele beginpunt van de botanische nomenclatuur.

Linnaeus en de Celsius temperatuurschaal

Toen Anders Celsius, hoogleraar in de astronomie in Uppsala, in 1742 de temperatuurschaal in Celsius invoerde was het kookpunt van water als 0 graden en het vriespunt van water was 100 graden. Omdat dit niet handig was om temperatuur te meten keerde Linnaeus in 1745, één jaar ná het overlijden van Anders Celsius deze schaal om en daarom is nu het vriespunt van water 0 graden en het kookpunt van water 100 graden Celsius.

54b47cac6e51d592aab2a6b6f05f8f2d_medium.

Grappig om te weten: het Linnaeusklokje of Linnaea borealis), is de enige plant die Linnaeus naar zichzelf heeft vernoemd en daarom wordt hij vaak met deze plant afgebeeld.

In de adelstand verheven

In 1761 werd Carl Linnaeus in de adelstand verheven. Vanaf dat moment mocht hij de naam Carl von Linné gebruiken, welke werd gelatiniseerd als Carolus a Linné.

Linnaeuse taxonomie

De taxonomie, de systematische ordening met binominale nomenclatuur ofwel de dubbele naamgeving van soorten zoals die door Linnaeus is bedacht, vormt nog steeds de basis voor het benoemen van planten en dieren. Waar de indeling zoals hij die gebruikt vooral was gebaseerd op observabele, fysieke karakteristieken kijken wetenschappers nu ook naar DNA bij de indeling in families, geslachten en soorten. Dat heeft ertoe geleid dat bepaalde geslachten zijn samengevoegd of juist gesplitst.

3a7b1b456d5a71a39ff6c01c2bebb1b3_medium.

Dood van Carolus Linnaeus

Carolus Linnaeus is gestorven op 10 januari 1778 te Uppsala, Zweden. Hij is begraven in de indrukwekkende kathedraal in het centrum van Uppsala, de Uppsala domkyrka, gelegen aan de rivier de Fyrisån. In de eerste nis, links van de ingang is het graf te vinden van de Princeps botanicorum.

55fa7d0d94fb599a921e3db71dcc9fbf_medium.

Linnaeus tuin in Uppsala

In Uppsala zijn de systematische tuin, Linnéträdgården, orangerie en het huis van Carolus Linnaeus te bezichtigen. In het huis een is klein Linnaeus Museum gevestigd, het Linnémuseet, Linnéträdgården. De tuin is volledig gerestaureerd volgens de richtlijnen van Linnaeus zelf, zoals beschreven in diens Hortus Upsaliensis. Erg leuk om te bezoeken als je een keer in Uppsala bent.

b15ca97be44951d60aefa2ad60ad18d2_medium.

03/12/2016 08:22

Reacties (4) 

1
05/12/2016 10:15
Meesterlijk, hoe deze man in die tijd met een logische en eenduidige indeling van de planten- en dierenwereld naar soort kwam.
1
03/12/2016 13:29
Boeiende wetenschapper. Leuk die link met Nederland.
2
03/12/2016 10:45
Goed artikel, ik wist niet dat je vroeger kon studeren in Harderwijk. Maar ik heb ook een opmerking, ik hoop dat je het niet erg vind, als je het hebt over zijn terugkeer naar Zweden en zijn huwelijk heb je het over 1938 en 1939. Volgens mij bedoelde je 1738 en 1739.
1
03/12/2016 09:36
Mooi artikel. Ik wist niet dat hij in Nederland had gestudeerd. En ook niet dat Hardewijk een universiteit had. Had zijn vader trouwens zijn naam verlatijnsd?
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert