Antonín Dvorák, componist van de Oude en de Nieuwe Wereld

Door Asmay gepubliceerd in Muziek

Achtergrond van Antonín Dvořák

Antonín Leopold Dvořák werd geboren op 8 september 1841 in Nelahozeves, een Boheems dorpje in ten noorden van Praag aan de rivier de Moldau. Hij was de oudste van negen kinderen. De kleine Antonín gaf al vroeg blijk van muzikale talenten.

Links: Praag en de Moldau.

Zijn vader, Franz Dvořák, was slager, herbergier en amateur-musicus. Muziekles kreeg Antonín op de dorpsschool van onderwijzer en organist Josef Spitz. Hij speelde goed viool en bracht dat vaak ten gehore in zijn vaders herberg. Op 12-jarige leeftijd werd Antonín door zijn vader naar het dorp Zlonice gestuurd om bij zijn oom in huis te gaan wonen. Dit was om zijn Duits, toen de officiële voertaal in het land, te verbeteren.

In Zlonice kreeg de jonge Dvořák organist en dirigent Antonín Liehmann als leraar, die hem taalles gaf, maar ook in muziek (vioolspel, orgelspel en harmonieleer). In 1855 verhuisden Antoníns ouders ook naar Zlonice. Vader Dvořák stuurde zijn zoon vervolgens naar een andere school in het Sudetische bergdorp Bömisch-Kamnitz (Česká Kamenice in het Tsjechisch). Hier werd namelijk veel meer Duits gesproken dan in Bohemen. Antonín nam zijn intrek in het huis van een molenaar, terwijl de molenaarskinderen voor hun opleiding naar huize Dvořák in Zlonice verhuisden. Ook hier liet hij zich door niets van de muziek afhouden. Uiteindelijk liet vader Dvořák zich door Antoníns oude leraar Liehmann overtuigen, dat hij aan de Orgelschool in Praag moest gaan studeren. Antoníns oom stelde zich financieel voor zijn opleiding garant. In 1857 verhuisde de 16 jarige Dvořák naar Praag en schreef zich in bij de Orgelschool.

Antonín Dvořák als student in Praag

5c8c37279262fe263404ff991ea33619_medium.Hier werden echter alleen de Klassieken onderwezen. Componisten als Wagner werden als bedervers van de muzikale smaak beschouwd en Dvořák, die een grote bewondering voor de Duitse componist koesterde, was gedwongen om diens muziek thuis te bestuderen.

Rechts: Antonín Dvořák in 1868.

Omdat de toelage van zijn oom niet voldoende was om van te kunnen leven, gaf Dvořák pianolessen en werd hij violist/altviolist in enkele ensembles, die openluchtconcerten gaven en in balzalen optraden. Het ensemble, dat werd gedirigeerd door Karel Komsák, werd op den duur de vaste kern van het Theaterorkest van Praag, waarmee Dvořák ook werken van de Boheemse componist Bedřich Smetana zou uitvoeren en wel onder leiding van de componist zelf. De wat oudere Smetana had als componist een grote invloed op Dvořák.

Antonín Dvořák als (beginnend) componist

Om zijn salaris aan te vullen componeerde Dvořák ook salonmuziek en enkele polka's. In 1873 kreeg hij wat bekendheid als componist; op 9 maart werd zijn cantate voor koor en orkest 'Hymnus' uitgevoerd. Het stuk trok sterk de aandacht, waarschijnlijk omdat Dvořák voor een patriottistisch thema had gekozen. Volgende composities kenden dit succes echter niet.  Een jaar later lachte het geluk Dvořák toe, ditmaal met een komische opera, genaamd 'De Koning en de Kolenbrander', die op 24 november 1874 in Praag in première ging. In 1875 kwam het keerpunt in Dvořáks leven. Op voorspaak van o.a. componist Johannes Brahms kreeg hij een studiebeurs op grond van de kwaliteiten van zijn Derde Symfonie in Es gr. Hij werkte hard en componeerde volop, zoals o.a. zijn Vijfde Symfonie.

Persoonlijk leven van Antonín Dvořák

b06ed2574b50b43e24c7573e8ecd8c7a_medium.In 1865 ontmoette hij als pianoleraar de zussen Josefina en Anna Čermáková. Hiermee kwam de liefde op Dvořáks pad. Hij werd verliefd op Josefina. Helaas beantwoordde zij zijn gevoelens niet en huwde later met een ander. Acht jaar later, in 1873, vroeg Dvořák de jongere Anna (1854-1931) ten huwelijk. Dankzij het succes van zijn cantate 'Hymnus' slaagde Dvořák er in de bezwaren van Anna's ouders tegen een huwelijk weg te nemen en op 17 november 1873 stapten Dvořák en Anna in het huwelijksbootje. Het echtpaar kreeg negen kinderen, waarvan er drie jong overleden.

Antonín Dvořák, volksmuziek en nationalisme

De eerste componist, die de volksdans ontdekte als uiting van nationale trots was Chopin. De Poolse componist bracht daarmee een nieuw element in de muziek van de 19e eeuw. Voor Franz Liszt was dat de Hongaarse volksmuziek. Ook Johannes Brahms begaf zich met zijn 'Hongaarse dansen' op dit terrein. Onder invloed van deze drie gebruikte Smetana de Boheemse volksmuziek om de nationale identiteit te benadrukken. Bij Dvořák echter, die van een latere generatie was, ging het in zijn 'Slavische Dansen' meer om een hommage aan het karakteristieke van de muziek dan om een vorm van nationalisme. Tussen 1878 en 1886 schreef Dvořák een aantal 'Slavische Dansen', die hij later voor orkest bewerkte. Deze muziek maakten Dvořák bijzonder populair bij het publiek.

Antonín Dvořák, beroemd in binnen- en buitenland

c3ae55910391f79354048cc73588e67b_medium.De productiviteit van Dvořák nam vanaf 1878 alleen maar toe. Hij schreef opera's, kwartetten, orkeststukken en sonates. Zijn faam buiten Bohemen groeide. Tussen 1884 en 1886 reisde hij vijf keer voor concerten naar Engeland, waar hij veel succes oogstte met zijn 'Stabat Mater', uitgevoerd in de Royal Albert Hall. De inkomsten van deze tournee stelden Dvořák in staat een vakantiehuis te kopen in Vysoká waar hij zich vaak terugtrok om te componeren.

Ondanks zijn toenemende bekendheid in binnen- en buitenland bleef Dvořák een eenvoudig man, die zijn gezin boven alles stelde. Hij genoot van het leven op het platteland in zijn buitenhuis in Vysoká en was dol op zijn vrouw en zes kinderen.

Antonín Dvořák gaat naar Amerika, de Nieuwe Wereld!

b7bf7e27236a13dbcaa89cc30c38b223_medium.In 1892 werd Dvořák door de rijke Jeannette Thurber gevraagd om in New York directeur van het Nationale Conservatorium te worden. Dvořák accepteerde het aanbod, hoewel hij Bohemen niet graag voor langere tijd verliet. Het hoge salaris en het vooruitzicht om zijn eigen muziek te kunnen uitvoeren haalden hem waarschijnlijk over. Het hele gezin Dvořák maakte de oversteek naar de Nieuwe Wereld, waar zij 3 jaar zouden blijven.

Dvořák had het bijzonder naar zijn zin in New York. Hij was diep onder de indruk van de voor Europa (de Oude Wereld) onbekende muziek van de Indiaanse en de zwarte bevolking. Dvořák verwerkte veel melodische, harmonische en ritmische kenmerken ervan in zijn nieuwe, 'Amerikaanse' composities, zoals de symfonie 'Uit de Nieuwe Wereld'. Deze Negende symfonie in e klein (Opus 95), die nu geldt als  Dvořáks beroemdste compositie, ging in december 1893 met veel succes in première in de Carnegie Hall te New York.

46286abb7bb145c2d18a80cae34f6d9a_medium.

Titelblad met handtekening van Dvořáks Negende Symfonie.

Door zijn drukke werkzaamheden en verplichtingen in New York had Dvořák weinig tijd om nog te componeren. Gelukkig vond hij in de plaats Spillville (Iowa) een nederzetting van Bohemers. Dvořák besloot er met het gezin de zomer door te brengen. Binnen een week had hij zijn eerste compositie voltooid.

In de zomer van 1893 bezocht Dvořák vanuit Spillville de Wereldtentoonstelling in Chicago en nam er op 12 augustus deel aan de feestelijkheden van de Tsjechische Dag (waaronder een banket ter ere van hem).

Antonín Dvořák terug naar Bohemen

ad92e9beed07b1778965f988f73e7b7f_medium.In 1895 keerde het gezin Dvořák terug naar Bohemen. Dvořák maakte nog een paar korte reisjes, zoals in 1896, toen hij voor de première van zijn befaamde Celloconcert in b klein (Opus 104) opnieuw naar Engeland ging. Thuis gaf hij weer les aan het Praagse conservatorium.

Dvořák schreef geen kamermuziek of grote symfonische werken meer, maar keerde terug naar de muziek van het theater en het symfonisch gedicht. Hij componeerde een drieluik getiteld 'Natuur, leven en liefde'. Voorbeeld hiervoor was Smetana's 'Mijn Vaderland', hoewel Dvořák minder naturalistisch en beschrijvend te werk ging. In zijn laatste jaren schreef Dvořák nog drie populaire opera's: 'De Duivel en Katherina' (1899), 'Rusalka' (1900) en 'Armida' (1903). Vooral de eerste twee opera's worden ook nu nog regelmatig opgevoerd.

Antonín Dvořák aan het eind van zijn leven

c1a95db3f0e5671f97b7b862d5c46397_medium.In 1901 werd Dvořák directeur van het Praagse conservatorium. Tegelijkertijd benoemde keizer Frans-Jozef I van Oostenrijk-Hongarije hem tot senator voor het leven. Dvořák had echter te kampen met gezondheidsproblemen. Op 1 mei 1904 werd Dvořák tijdens het middagmaal plotseling onwel. Hij bleek te zijn getroffen door een fatale hersenbloeding. Dvořák was 62 jaar oud.

Links: de massale begrafenisstoet door de straten van Praag.

Op 5 mei 1904 werd Antonín Dvořák  onder enorme belangstelling bijgezet op de nationale begraafplaats van het Vyšehrad Paleis in Praag.

 

ASMAY.

© 2015 Foto's: Pixabay.com, Wikipedia Commons.

 

74d293b13d5e5e41ef99e8c48ecb03b0_medium.Zie ook:

Bedrich-Smetana-Tsjechisch-componist-en-Boheems-patriot

Guiseppe-Verdi-maestro-van-de-Italiaanse-opera

Richard-Wagner-mythisch-componist-van-sagen-en-legenden

Mark-Twain-markant-boegbeeld-van-de-Amerikaanse-literatuur

Dimitri-Ermakov-fotograaf-van-een-vervlogen-wereld

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
29/11/2016 08:24

Reacties (4) 

1
02/12/2016 10:25
héél mooi artikel
Hij heeft prachtige muziek gecomponeerd!
1
02/12/2016 10:28
Vind ik ook!
1
29/11/2016 09:15
Ik hou wel van zijn symfonieën. Prachtige muziek.
1
29/11/2016 09:11
Mooi artikel. Hij heeft indrukwekkende muziek gecomponeerd.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert