Hoe bestaat het, netpython kloont zichzelf

Door Asmay gepubliceerd in Dieren en natuur

8a79006b27cd03e90dd81df606d1dc0f_medium.Rariteiten in het nieuws – Verenigde Staten. Soms lees je in de krant of op het internet berichten, waarvan je denkt hoe bestaat het? Kan dat wel? Zeker wel, zo blijkt. Het is wel realiteit, sterker nog: het is Nieuws.

Ontdekking in Amerikaanse dierentuin

In een dierentuin in de Amerikaanse staat Kentucky, heeft een netpython zes levende jongen gekregen. Op zich geen nieuws, behalve het feit dat de slang voordien nooit contact heeft gehad met een mannelijke soortgenoot. Een bijzonder staaltje van zelfbevruchting, dat bij deze slangensoort nooit eerder werd geconstateerd.

Een netpython is een zogenaamde wurgslang en met een maximale lengte van wel 9 meter één van de langste slangen ter wereld. Een netpython kan een mens doden en als prooi opeten, hetgeen in het oorspronkelijke leefgebied van deze slang, Zuidoost-Azië, nog wel eens voorkomt. De slang heeft een brede kop en een opvallende ruit- of netvormige tekening op de huid, waaraan het zijn (Nederlandse) naam dankt. Een vrouwelijke netpython legt na een paring meestal rond de 50 eieren, soms kunnen de legsels uit wel 100 eieren bestaan. Toch zullen maar weinig jongen uit het broedsel overleven; òf de eieren komen niet allemaal uit, òf veel van de jonge slangen vallen ten prooi aan andere dieren en vogels.

Waar gaat het in dit geval om?

062645eabeb12c8247d53abcffcaf2a4_medium.Medewerkers van de Louisville Zoo in de gelijknamige stad keken in 2012 op, toen zij bij het verblijf van de netpythons kwamen. De toen 11-jarige netpython, Thelma genaamd, had maar liefst 61 eieren  gelegd.

Links: netpython Thelma.

Bijzonder, want Thelma leefde in haar grote verblijf samen met een andere vrouwelijke netpython. De 6 meter lange en ruim 90 kilo wegende python had tijdens  haar leven in de dierentuin nooit een mannelijke soortgenoot ontmoet. Aanvankelijk ging men er dan ook vanuit, dat de slang sperma van een eerdere paring jarenlang in haar lichaam had opgeslagen alvorens het tot een bevruchting te laten komen.

Uit de 61 eieren kwamen uiteindelijk 6 levende jongen voort, allemaal vrouwtjes. Er werd vervolgenseen uitgebreide, bijna twee jaar durende studie gedaan naar het DNA van deze jonge netpythons. In 2014 werd de studie afgerond. Wat bleek? In de jonge netpythons was alleen het DNA van moeder Thelma te vinden en geen DNA van een mogelijke vader. Thelma had zichzelf in feite zesmaal 'gekloond' via parthenogenese, ook wel zelfbevruchting of maagdelijke voortplanting genoemd.

Wat is parthenogenese of maagdelijke voortplanting eigenlijk?

Hoewel bekend is, dat dit fenomeen zich bij een aantal diersoorten (insecten, reptielen, vogels) uitsluitend, regelmatig of af en toe voordoet, blijft het proces van parthenogenese toch zeer bijzonder.

6c1bf6f37660662de11e5a91c6ff50ba_medium.

Afhankelijk van de diersoort kan het (maagdelijke) voortplantingsproces verschillend verlopen. Voor zover de biologen hebben kunnen vaststellen, vindt de voortplanting over het algemeen - en eenvoudig gezegd -  plaats, doordat om onbekende redenen bepaalde cellen, de zogenaamde poollichaampjes, zich gaan gedragen als spermacellen. Poollichaampjes zijn celstructuren, die normaal gesproken in een eicel voorkomen. Onder bepaalde omstandigheden versmelten zij - alsof het spermacellen zijn - met de eicel en zetten aan tot celdeling, waardoor het nageslacht tot ontwikkeling komt.

Hele of halve klonen

De genetische samenstelling van de jongen hangt af van de wijze waarop het proces van parthenogenese plaatsvindt en hoeveel chromosomen (dragers van het erfelijke materiaal of DNA) de jongen in het proces ontvangen. Normaal gesproken komt 50% van de chromosomen van de moeder en 50% van de vader. Bij een zelfbevruchting is er geen vader, dus zullen de chromosomen alleen van de moeder kunnen komen. Bij sommige vormen van zelfbevruchting ontvangen de (altijd) dochters 100% van de chromosomen van de moeder en zijn dus hele of volle klonen van de moeder. Meestal krijgt het nageslacht echter maar 50% van de chromosomen van de moeder en kan dan ook in uiterlijk van de moeder verschillen; zij worden halve klonen genoemd.

Parthenogenese als overlevingsstrategie?

Parthenogenese is in feite een extreme vorm van inteelt, maar het stelt bepaalde dieren als soort in staat te overleven, ook wanneer er geen mannelijke soortgenoten voor de paring beschikbaar zijn. Sommige diersoorten planten zich altijd op deze wijze voort en gedijen prima. Echter, bij de meeste diersoorten zouden op de lange termijn door deze voortplantingstechniek beslist gezondheidsproblemen ontstaan door het gebrek aan genetische diversiteit.

Wetenschap ontdekt steeds meer over parthenogenese

Van een aantal insecten (zoals bijvoorbeeld wandelende takken, bladluizen, bepaalde kevers en sluipwespen), hagedissen, salamanders, Komodo-varanen, hamerhaaien en zelfs van een paar kip-, kalkoen- en zangvogelsoorten is inmiddels bekend, dat de vrouwtjes het vermogen hebben zich voort te planten zonder inbreng van een mannelijke partner. Vanaf het begin van de 21e eeuw heeft men steeds meer diersoorten ontdekt, die tot dit knappe staaltje van voortplanten in staat zijn en dat komt vooral doordat de wetenschap steeds beter in staat is genetisch materiaal te analyseren.

Terug naar netpython Thelma

583ddd35b31310cb5b5d85a9d1e99ee7_medium.Tot heden was dit fenomeen van maagdelijke voortplanting nog niet gezien bij één van de langste slangensoorten op aarde, de netpython. Deze slangenfamilie geldt namelijk in de evolutie van de reptielen als een bijzonder oude slangensoort. Tot nu toe werd gedacht dat deze bijzondere vorm van voortplanting - zelfbevruchting - alleen mogelijk was bij jongere, meer ontwikkelde slangensoorten, zoals bijvoorbeeld de kousenbandslang. Netpython Thelma bewees dus het tegendeel.

Waarom  parthenogenese juist bij Thelma plaatsvond, is nog een raadsel. Geopperd wordt, dat de optimale leefomstandigheden van de netpython de aanleiding waren tot de zelfbevruchting. Voortplanting vraagt (ook bij een netpython) veel van het moederlichaam; in het geval van Thelma was haar leefomgeving extra ruim en voorzien voldoende water, waren er kunstmatige warmtebronnen in de bodem aanwezig (heerlijk voor een koudbloedig dier) en bestond haar dieet uit regelmatige en grote porties vlees of kip. Alles bij elkaar blijkbaar ideaal voor de slang om zich voort te planten. Maar ook het feit, dat de slang haar hele leven nog nooit in contact was gekomen met een mannelijke soortgenoot, zou de biologische wekker van voortplanting voor haar kunnen hebben doen afgaan.

Toch geen speciale, evolutionaire ontdekking

e2b227dddd5609f29a08113f01c429f2_medium.Hoewel de wetenschap nog niet eerder van een zichzelf klonende netpython had gehoord, hebben Thelma's dochters toch niet voor een opzienbarende ontdekking of doorbraak in de evolutie van hun soort gezorgd.

Linksboven: één van de  in tekening van moeder Thelma afwijkende dochters.

Zij hebben alleen de 50% van de chromosomen van hun moeder gekregen en zijn dus halve klonen, hetgeen in geval van parthenogenese het meeste voorkomt.

 Drie van de slangendochters hebben hetzelfde bijzondere netpatroon op hun huid als hun moeder, maar de andere drie vertonen een ander uiterlijk. Zij hebben een soort tijgerprintje op hun huid, een patroon van felgele en zwarte strepen.

Tot slot

De zes jonge slangenklonen verblijven nu veilig achter glas in de Louisville Zoo in Kentucky. In het wild zouden hun overlevingskansen echter wel eens beduidend slechter kunnen zijn; halve of hele klonen hebben namelijk vaak een veel lagere levensverwachting dan exemplaren met het DNA van een moeder èn een vader.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's: Wikimedia Commons.

 

b8955733fd3281a999ec172c713ec6ee_medium.Zie ook:

Hoe-bestaat-het-eigenwijze-kater-saboteert-Gouda-s-duivenplan!

Hoe-bestaat-het-massale-opkomst-bij-uitvaart-van-Japanse-kat!

Hoe-bestaat-het-politiehond-met-de-dood-bedreigd!

Hoe-bestaat-het-slakken-beplakken-kunst-of-kwelling?

Dagje-uit-Dierenpark-Emmen-oude-stijl

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
14/11/2016 08:33

Reacties (3) 

1
14/11/2016 08:56
Wonderbaarlijk!
1
14/11/2016 08:53
De natuur staat blijkbaar voor niets, sterk staaltje voor voortplanten van de soort!
1
14/11/2016 08:51
Dat is nog eens bijzonder!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert