Hartfalen, wat is dat eigenlijk?

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

Waar in de 20e eeuw bij hartaandoeningen vrijwel uitsluitend werd gesproken over een hartaanval, waarbij voor het gemak alle plotselinge, fatale hartkwalen over één kam werden geschoren, worden de diverse aandoeningen nu veel meer van elkaar onderscheiden.

De ene hartkwaal is namelijk helemaal de andere niet. Hoewel ze allemaal fataal kunnen worden, is de ene toch nog gevaarlijker dan de andere. Wat weten we eigenlijk van de mogelijke ziekten van onze belangrijkste pompspier?

Bekende hartkwalen

Hartinfarct of hartaanval

Bij een hartaanval wordt een hartinfarct bedoeld. Hierbij raakt meestal één van de kransslagaderen gedeeltelijk of geheel verstopt, hetzij door plaqueafzetting op de vaatwanden (atherosclerose), hetzij door een bloedprop (embolie). Het achterliggende hartweefsel kan niet meer van bloed worden voorzien en sterft af. Een hartinfarct is een acute aandoening. Een (beperkt aantal) kleine afsterving(en) van het hart kun je (met medicijnen, leefstijlaanpassingen, dieet e.d.) nog wel overleven, een grote echter niet.

Een hartinfarct is in feite geen ziekte op zich, maar het uiteindelijke symptoom van een aantal andere chronische ziekten, namelijk van langdurige hoge bloeddruk (hypertensie), aderverkalking (atherosclerose) en/of verhoogde of abnormale afzetting van cholesterol (cholesterolose).

Hartspierziekten (cardiomyopathie)

e3b8062301f3a09f82770c10711052a5_1407758Onder cardiomyopathie worden verschillende soorten chronische ziekten van de hartspier begrepen, die er allemaal in resulteren, dat de hartfunctie tekortschiet. De hartspier spant en/of ontspant onvoldoende, waardoor de pompfunctie achterblijft  en/of hartritmestoornissen ontstaan. In alle gevallen wordt er onvoldoende bloed en dus ook zuurstof door het lichaam getransporteerd met alle negatieve gevolgen van dien.

Oorzaken van hartspierziekten kunnen heel verschillend zijn, van erfelijkheid, aantasting van het hart door bepaalde virussen of bacteriën tot intoxicatie (vergiftiging door drugs of alcoholmisbruik). In 30% van de gevallen kan men zelfs geen oorzaak voor cardiomyopathie vinden.

Hartspierontsteking (myocarditis)

De oorzaken van myocarditis zijn meestal tweeërlei. Enerzijds wordt deze ontsteking van de hartspier vaak veroorzaakt door bepaalde virussen of bacteriën c.q. infectieziekten, zoals bijvoorbeeld difterie, roodvonk, influenza en tyfus, anderzijds kunnen ook schimmels en parasieten aan de basis van deze aandoening liggen. Myocarditis kan op zich weer leiden tot hartritmestoornissen (cardiomyopathie) en hartfalen.

Hartstilstand

Een hartstilstand is geen aandoening of ziekte, maar het ultieme resultaat ervan. Een hartstilstand kan worden veroorzaakt door zowel een hartinfarct, hartspierziekte, hartspierontsteking als hartfalen, maar ook door bijvoorbeeld ademhalingsproblemen bij verdrinking of een astma-aanval, uitval van de hersenen of elektrocutie (blikseminslag of ongeluk met hoogspanning), hoge koorts of extreem bloedverlies.

Wat is hartfalen?

fa81b8ebc4a214c8343505b20548b7df_1407758Voor het publiek misschien nog een vrij onbekende eend in de bijt is hartfalen.

Vaak wordt gedacht dat dit hetzelfde is als een hartinfarct of een (plotselinge) hartstilstand, maar met het eerste heeft het niet direct iets te maken en het tweede is slechts het uiteindelijke resultaat.

Hartfalen is een chronische en uiteindelijk fatale aandoening, die ook wel decompensatio cordis of insufficientia cordis wordt genoemd. Hiermee wordt bedoeld, dat het hart tekortschiet in het uitvoeren van de vereiste arbeid. Afhankelijk van de onderliggende oorzaak van hartfalen kunnen de symptomen licht verschillen. Echter, altijd is de kracht van de hartspier te gering; de hartspier is te zwak en/of de verlangde prestatie is te groot.

Door de verminderde pompfunctie van het hart wordt vocht in het lichaam minder goed naar de nieren afgevoerd en blijft achter in de weefsels. Hierdoor ontstaat vaak vochtophoping of oedeem rond onder andere de longen, de enkels en voeten, de handen en/of de buik.

Symptomen van hartfalen

De belangrijkste kenmerken van hartfalen zijn:

  1. Kortademigheid
  2. Constante vermoeidheid
  3. Verstopte longen (chronische vochtige kriebelhoest)
  4. Vocht in voeten, enkels en/of buik
  5. Gewichtstoename
  6. Misselijkheid en overgeven.

Door het ophopende vocht ontstaan kortademigheid, vermoeidheid, verstopte longen en oedeem rond (meestal) de enkels. Het lichaam probeert het teveel aan vocht soms ook via de huid kwijt te raken, wat gepaard kan gaan met hevige zweetbuien. Hartfalen is een zichzelf versterkende ziekte. Wanneer je al kortademig bent en je moe voelt, zul je steeds minder de  neiging hebben te sporten of zelfs maar te bewegen. Hierdoor kan je gewicht toenemen, hetgeen op zich al weer het hele plaatje kan versterken.

Nog (te) onbekend bij patiënt en huisarts?

479d2655611385913ae60acff78146f7_1407757Het chronische karakter van hartfalen leidt ertoe, dat de patiënt langzaam in hartfunctie achteruitgaat. Vaak worden de symptomen nog lange tijd geschoven op (over-) gewicht of ouderdom. Ook worden de symptomen wel toegeschreven aan  longziekten (COPD).

Voor het vasthouden van vocht geeft de huisarts meestal een plaspil en daarmee is de kous af. Er wordt niet of nog te weinig gedacht aan een mogelijk slechte hartfunctie. Daarbij komt nog dat hartfalen niet of onvoldoende door middel van een hartfilmpje (ECG) is aan te tonen.

Hartfalen kan echter in een acute fase belanden, waarbij de pompfunctie van het hart korte tijd zo slecht is en de kortademigheid zo groot wordt, dat directe ziekenhuisopname noodzakelijk is. Meestal denkt men dat het dan gaat om een hartinfarct, maar niets is minder waar.

Hartfalen, enkele cijfers

Bij twee op de drie patiënten, die lijden aan hartfalen, wordt de juiste diagnose pas gesteld, wanneer zij in die acute fase in het ziekenhuis belanden.

Een klein gedeelte (circa 8%) van de opgenomen patiënten overlijdt al tijdens de eerste ziekenhuisopname. Bij een kwart van de overlevende patiënten volgt binnen drie maanden na de eerste, een tweede acute aanval en dito ziekenhuisopname.  

Eén op de drie patiënten sterft binnen een jaar na de eerste acute aanval. Van degenen, die het eerste jaar wel overleven, overlijdt de helft (50%!) alsnog binnen 5 jaar.

Hartfalen is daarmee een stuk gevaarlijker en dodelijker dan een hartinfarct, waarbij van de patiënten ongeveer 6% direct overlijdt en ongeveer 75% na 5 jaar nog in leven is. Dat zijn cijfers, die er niet om liegen.

Waardoor ontstaat hartfalen?

e9874b00c43820e3a4fce0bc6f4b249e_1407757Algemeen wordt inmiddels onderkend, dat het toenemend aantal patiënten met hartfalen deels te wijten is aan de medische zorg. Ziekten als een hoge bloeddruk kunnen tegenwoordig met medicijnen veel beter onder controle worden gehouden dan vroeger en men leeft er dus langer mee. Ook de behandeling van hartinfarcten en andere hartkwalen is dusdanig verbeterd, dat steeds meer mensen deze aandoeningen langere tijd overleven.

Daar hangt echter een prijskaartje aan: hartfalen. Door de hoge bloeddruk, het hartinfarct en/of de hartziekte is het hart namelijk in de loop der tijd beschadigd geraakt. Door de medische behandeling van deze kwalen is het nu wel mogelijk om langer te leven, maar dat doe je dan wel met een toch redelijk beschadigd hart, dat – hand-in-hand met de toenemende leeftijd – steeds meer moeite zal krijgen het bloed rond te pompen.

Overigens is hartfalen in principe geen welvaartsziekte; mensen in derde wereld landen overlijden er ook aan, zij het dat bij hen de aantasting van de hartspier vaak te wijten is aan infectieziekten, bacteriën en virussen.

Medische behandeling van hartfalen

De farmaceutische industrie is met de ontwikkeling van medicatie voor hartfalen nog net zo ver als 20 jaar geleden; er zijn plaspillen, bloeddrukverlagers en nitraten (deze stoffen verwijden de aders, waardoor meer bloed kan doorstromen en het hart wordt ontlast).

fa0c8282c859374831fff200958c005f_medium.Toch wordt er naarstig gezocht naar betere, specifiek op de kwaal gerichte medicijnen. Zo is er een middel in de maak, dat moet inwerken  op de hormoonbalans van het hart om de pompfunctie krachtig te houden. Een ander middel richt zich juist op een bepaald eiwit (serelaxin).

Dit eiwit wordt door het lichaam tijdens een zwangerschap aangemaakt om overbelasting van het hart van de moeder tijdens de snelle groei van de baby te voorkomen. Het eiwit houdt de vaatwanden soepel en beperkt de vochtophoping in de weefsels. In de naaste toekomst hoopt men met medicijnen op basis van serelaxin het groeiende probleem van hartfalen het hoofd te kunnen bieden, maar zover is het nog niet. We zullen dus nog even af moeten wachten.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's: Office.microsoft.com.

 

d2e5ba4a2f90141d39abae6e0b79de60_medium.Zie ook:

Hart-en-vaatziekten-symptomen-verschillen-bij-man-en-vrouw

Diabetes-wat-verstaan-we-onder-diabetes?

Hersenschudding-hoe-schadelijk-is-een-hersenschudding?

De-zeven-landen-studie-en-de-gevolgen-ervan-voor-onze-gezondheid

Extra-vitamines-en-mineralen-of-toch-niet?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

10/11/2016 07:07

Reacties (3) 

1
10/11/2016 08:13
Niet plezierig, maar wel nuttig om te weten en te herkennen,
1
10/11/2016 08:10
Interessant artikel. Niets zo sluipend en onverwacht als deze ziekte.
1
10/11/2016 08:06
Goed artikel en nuttige informatie.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert