Conflict in de onderbuik! De strijd van de populistische en morele onderbuik.

Door Lucifall gepubliceerd in Persoonlijke ervaringen

eef592c8702d1c036010517ff41d3c91_medium.De morele onderbuik in onze moderne maatschappij. We leven in een wereld vol onderbuiken. Onderbuiken oftewel onderbuikgevoelens uiten. Eigenlijk doen we het allemaal, maar betichten we het liefst de ander met die andere mening daarvan. 

Het is heerlijk om af en toe de onderbuik te legen!

0bf31cb028a01e08a48ae6e206ded1ab_medium.Schrijven is ook teasen. Schrijven is zelfs ook voor iets gaan waar je niet (geheel) achter staat; gewoon om de reacties te meten en kijken of je überhaupt een beetje overtuigend kan overkomen en nieuwe inzichten kunt vinden. Lezers als testveld en schrijven als leerterrein. Ik hou ervan. Je leert jezelf, elkaar en elkaars tolerantie er steeds beter door kennen.
Laatst in een reactie plaatste ik een plaagstootje in de trant van: 'het is juist heerlijk om af en toe de onderbuik te legen.' Als verwacht kwam er een bestraffende opmerking precies uit de hoek waaruit ik het verwachtte. Want ons kent ons toch? Tijd om me eens wat meer in mijn eigen onderbuikgevoelens te verdiepen.

Definitie van onderbuikgevoelens volgens de Encyclopedie

99b93a3e13f1991f0b511c101d021c4f_medium.Onderbuikgevoelens wat zijn dat nu eigenlijk precies? Op encyclo.nl zijn een viertal definities te vinden.

Het Wikiwoordenboek: Onderbuikgevoel: een negatieve emotie een gevoel waarover verder niet nagedacht wordt door de persoon die dit ervaart
Voorbeeld: `de populistische politicus liet zich vooral leiden door onderbuikgevoelens
Wiktionary: -een negatieve emotie en gevoel waarover verder niet nagedacht wordt door de persoon die dit ervaart.
f9e6e663b8061a445513fdd5aa2a0db1_medium.Hou je van cryptische omschrijvingen? Dan zal 'bekrompen sensatie rond het kruis' bij jou zeker een belletje doen rinkelen.
Wikipedia is iets meer specifiek: Het begrip onderbuikgevoel (meervoud: onderbuikgevoelens) wordt in negatieve zin gebruikt voor gevoelens en emoties die men als negatief ervaart. Het woord is in die zin een pejoratief.(Ongunstige bijbetekenis)
In deze betekenis worden onderbuikgevoelens doorgaans aan anderen toegeschreven; men gaat er zelden van uit dat men ze zelf heeft.

Waarom worden onderbuikgevoelens negatief ervaren?

fdfd30ac2c0ffcd871c910211131cd27_medium.Degene die onderbuikgevoelens toont wordt vaak verweten dat deze persoon slechts zijn eerste gevoel volgt en zich daarbij niet om anderen of de maatschappij bekommert. De onderbuiker in kwestie zou zich door onvrede laten leiden zonder een poging te ondernemen de oorzaken van dat ongenoegen weg te nemen. Onderbuikgevoelens zijn dus ondoordacht en het ontbreekt aan verstandelijk onderzoek. Je zou het dus als losse flodders en luchtballonnetjes kunnen zien.

De opkomst van onderbuikgevoelens in de twintigste eeuw: VOEL!

Het begrip onderbuikgevoelens gaat in de tweede helft van de twintigste eeuw een rol spelen. In deze periode is de mensheid bezig steeds meer te individualiseren. Het werd toegestaan en zelfs heel hip gezien om vooral de gevoelens te 34c85d197fe6d0e0f80dfe1539d6c544_medium.uiten. Gevoelens werden een maatschappelijk goed. We moesten nadenken over onze gevoelens en deze vooral tentoonspreiden. Dan zouden wij allen eindelijk eens gelukkige mensen kunnen worden! Verstandelijke overwegingen werden steeds minder belangrijk. Juist het uiten van gevoelens werd gezien als bevorderlijk voor de geestelijke gezondheid.

De basis voor een flinke dosis 'ruis' is gelegd. Jantje voelt namelijk anders dan Pietje. De gevoelens van Pietje zijn voor Jantje onaanvaardbaar en Pietje wordt beticht van onderbuikgevoelens en de negatieve associatie van het woord is geboren.

'Onze morele onderbuik speelt veel grotere rol dan we vaak denken'

Ruben Mersch schreef een boek over onze 'morele onderbuik'

7d74451f04f2dd23a6b104e165e4d93f_medium.Onze morele onderbuik speelt een grotere rol dan wij vaak (durven) denken. In deze tijd hebben we geen gebrek aan voorbeelden. Iedereen denkt gelijk te hebben. Op Twitter en TV wordt hevig gediscussieerd over inenten naar aanleiding van een blog over vaccinatietwijfels op Happinez.nl en RTL kwam zwaar onder vuur te liggen door aan te kondigen voortaan alleen nog maar een roetpiet te tonen.

Groepsidentiteit, loyaliteit en gelijkwaardigheid lijken de waarden te zijn die ten grondslag liggen aan de onderliggende emoties. Een strijd wordt uitgevochten tussen de verschillende gevoelens die leven.

e61cb4e8d7c19ecf605af6d092440e29_medium.Mersch vroeg zich verschillende dingen af. Waarom hebben sommige mensen eigenlijk zo'n afkeer tegen genetisch gemodificeerde organismen en de opwarming van de aarde? Komen al die anti-geluiden louter en alleen uit de onderbuik? Hij dacht met verstandelijke input deze groepen wel te kunnen overtuigen. Het tegendeel blijkt waar. De tegenstanders bleken juist niet ongeïnformeerd, dom of kwaadwillend te zijn.
De benadering moest dus vanuit een andere hoek komen.
Hoe komt het dat bij complexe vraagstukken iedereen vindt dat de feiten in de richting wijzen van zijn grote gelijk?

De schrijver ontdekt dat het antwoord op deze vraag ligt in onze morele onderbuik. Die bepaalt onze standpunten, ook als we wél goed geïnformeerd zijn.

Eén en ander is toe te lichten met een voorbeeld.
Broer en zus zijn op vakantie en slapen 's nachts in een tentje op een Frans strand. Samen besluiten ze dat het leuk zou zijn seks te hebben. Zij is aan de pil en hij gebruikt een condoom. Ze genieten er allebei van en besluiten het bij die ene keer te houden. Is dit nu goed of slecht?

'Sociaal-psycholoog Jonathan Haidt confronteert proefpersonen met dit dilemma. Allen keurden het gedrag van broer en zus af. Hun standpunt konden zij echter niet verdedigen. Er was immers geen kans op inteelt en niemand was geschaad.

De ratio was in dit morele oordeel dus niet leidend maar een oud systeem in de hersenen. Dat van walging. Deze morele walging houdt ons mensen in het gareel. Het is dus eigenlijk goed dat we die onderbuik hebben. Een puntje blijft echter wel wanneer verschillende onderbuiken met elkaar in botsing komen dat er conflicten ontstaan.

ec593cd7bbf079d4da688efa074f6fbb_medium.Onze onderbuik kent eigen ingrediënten. Een mix van rechtvaardigheid, loyaliteit tegenover de eigen groep, empathie, respect voor autoriteit, hiërarchie en heiligheid. Bij iedereen is deze mix net even anders maar is er tevens sprake van groepsdynamiek. Iedere groep 'beheert' een eigen pakketje standpunten en vormt zo een morele stam. Iedere stam ziet zich moreel superieur. Progressieven kiezen voor gelijkwaardigheid en empathie en conservatieven kiezen voor het in stand houden van goede gebruiken. De Zwarte Piet discussie is hier een mooi voorbeeld van.
We hebben sterk de neiging om de maatschappij in te delen in de goeden en de slechten, waarbij we zelf natuurlijk moreel superieur zijn.

Iedereen vormt zijn eigen werkelijkheid vanuit zijn eigen morele onderbuik. Soms is wetenschap niet afdoende of toereikend. Er zijn immers onderwerpen zoals 'het effect van migratie op de maatschappij' waar je met onderzoek nooit een definitief antwoord op kunt geven. Op veiligheid van vaccinatie is op basis van onderzoeken weer wel een duidelijk antwoord te geven. Dat kan werkelijk wetenschappelijk worden gestaafd. Toch moet er ook geluisterd worden naar hen die tegen vaccinatie zijn. Er moeten bruggenbouwers komen. Mersch ziet er wel wat in om een morele stam op te richten. Een stam waarin je afspreekt dat je naar elkaar luistert, elkaar serieus neemt en elkaar probeert te begrijpen. Om vanuit de gemene delers oplossingen te bedenken. Maar hij vermoedt dat rechts dat als links wegzet. En links hem ziet als verrader, omdat hij praat met de vijand.'

Besluit

De onderbuik in The West en de onderbuik in The East

Zoals velen weten heb ik mij zeer kritisch uitgelaten over moslims en vluchtelingen in Europa. Een onderbuikgevoel (of voorgevoel) wat werkelijk leeft bij mij. Maar zou dat bij mij een Westers dingetje zijn? Dat is wat ik mij af ben gaan vragen na mijn laatste reis naar Azië.

Weer lieten wij ons rondrijden door diezelfde moslim (In Thailand een echte minderheid) terwijl ik er in Nederland een pleurishekel aan heb bij een moslim-taxichauffeur in de auto plaats te nemen. Ik genoot gisteren dan ook toen ik mijn oude bekende taxifirma belde. Een ouder heer in pak die de deur voor je openmaakt'.. Een verademing!
Ontmoetingen? Vele mensen die hun geluk beproeven (economische vluchtelingen) zijn op ons pad gekomen. Een stelletje uit Cambodja; beiden werkzaam in het hotelwezen bijvoorbeeld. Hun kind woont bij zijn ouders in Cambodja. Maandelijks sturen ze geld waar de oudjes en hun kind van kunnen leven. Trots vertelden zij dat hun vierjarige knulletje al tot 10 kan tellen in het Engels en lieten zij vol liefde foto's zijn van hun schattige kereltje. Het enige wat ik kon voelen was respect voor hun actie. Zij (illegaal) werken in het buitenland; hun kind onderhouden en de ouders van pensioen voorzien. Je moet het maar kunnen!

Waarom die omslag en dat anders denken aan de andere kant van de wereld?

De verklaring is eigenlijk logisch en heeft alles te maken met werkelijke integratie zegt mijn verstandige en gevoelige onderbuik.
Allereerst leven in Thailand procentueel aanzienlijk minder moslims dan in Nederland. Daarnaast past de moslim in Thailand zich aan aan de gang van zaken en het leven daar. Een eis van het land zeg maar. Een moslim zal het in Thailand niet in zijn hoofd halen om het Boeddhisme of de koning te beledigen. (een fundamentalist daargelaten dan)
Cambodjanen in Thailand. Er zijn miljoenen vluchtelingen uit Cambodja naar Thailand gekomen in de tijden van de rode Khmer. Ze werden ontvangen door de koningin. Zij persoonlijk zette zich in dat de Cambodjanen een beter leven kregen in de overvolle vluchtelingenkampen.
Naast de (inmiddels voormalig) vluchtelingen heb je ook een stroom van illegale werkers uit Cambodja naar Thailand. Zij worden veelal uitgebuit, veel slechter betaald dan de Thai en vaak ingezet voor gevaarlijk en vies werk. De Cambodjanen zijn echter volkomen geïntegreerd in de Thaise maatschappij. Niet allerminst door hun (gemeenschappelijke) boeddhistische achtergrond.

Ik kan er niet omheen. De conclusie is: Ik kamp overduidelijk met het 'probleem van twee verschillende onderbuiken.

06/11/2016 11:20

Reacties (20) 

07/11/2016 12:51
met veel genoegen gelezen.. zonder onderbuik gevoelens..
1
06/11/2016 14:52
Goede uiteenzetting. Ik schaar de onderbuik in mij bij mijn Anima ;)

Werktechnisch gezien noemen we 'onderbuikfiguren' , 'onderstroomfiguren' .
Figuren die vooraan lopen in de positieve sfeer als het goed gaat, echter ook vooraan in de negatieve sfeer als er wat te klagen valt.

Ik denk dat het voornamelijk met een innerlijke oriëntering te doen heeft, die tweeledig uitgelegd kan worden.. Beiden voortkomend uit de individualisering zoals in jouw artikel beschreven.

Het ene voorbeeld is precies zoals jij beschreef: Mensen die hun gevoelens willen ...
3
06/11/2016 12:09
Prima artikel. Persoonlijk vind ik 'onderbuikgevoel' een nogal vaag begrip. Zo in de trend van ergens een min of meer een mening over hebben zonder van de hoed en de rand te weten. Maar een mening die je hebt, hoeft je uiteraard niet per se te uiten - laat staan toe te geven aan de drang om meningen ter discussie te stellen.
3
Ktje tegen Nescio_
06/11/2016 12:17
Op het internet zit er veelal geen rem op die drang... discussies kunnen heel interessant en verhelderend zijn - soms kun je er zelfs nog iets van leren. Andere discussies zijn (onbedoeld) gewoon grappig.
2
Nescio_ tegen Ktje
06/11/2016 12:36
Dat klopt wat je daar zegt. Het Internet is laagdrempelig, vooral door de anonimiteit die bijvoorbeeld forae bieden. Ik was met mijn vorige reactie eigenlijk niet genuanceerd genoeg. Gelukkig kom je zo nu en dan ook discussies tegen die verhelderend zijn, die er zelfs toe kunnen leiden je overtuiging(en) over bepaalde onderwerpen te herzien.

Ik doelde in eerste instantie eigenlijk op voorspelbare meningen, meningen die vaak tot uittentreure herhaald worden. Soms kom je dan wel eens in de verleiding om daar tegenin te gaan (een discussie aan te gaan) maar het inzicht van de zinloo...
1
06/11/2016 12:42
Soms kan 'discussie' leiden tot een vorm van zinloos geweld; helemaal waar :-)
1
06/11/2016 12:49
Een ieder beroept zich veelal op (voor hem of haar belangrijke) feiten om zijn gelijk te halen.

Waarom zal gelijk krijgen dan toch zo belangrijk zijn? Dat vat ik eigenlijk nog steeds niet.
Het is alleen maar een kwestie van een mix van de verschillende ingrediënten die ten grondslag liggen aan de motivatie.
In feite zijn de ingrediënten hetzelfde en is alleen de dosering ervan verschillend.
En toch blijven we kijken naar de verschillen..
Terwijl we juist naar de gemeenschappelijke factor zouden moeten zoeken om 'eruit' te komen.
1
06/11/2016 12:09
Genuanceerd artikel. Mooi om te zien dat je onderbuik aan de andere kant van de wereld ineens anders blijkt te reageren. En een heel informatief rondje betekenis en geschiedenis van het woord.
1
06/11/2016 12:43
Dank je Appelpit.
Dat was inderdaad een gave en verhelderende ervaring die verschillend reagerende onderbuik.
1
06/11/2016 11:46
Goed artikel en ik denke dat velen kampen met twee verschillende onderbuiken. Oude vooroordelen loslaten en nieuwe inzichten aanvaarden waardoor je zelf ook verandert.
1
06/11/2016 12:43
Ik denk dat je helemaal gelijk hebt.
2
06/11/2016 11:45
'Eigenlijk doen we het allemaal, maar betichten we het liefst de ander met die andere mening daarvan.' Smullen op deze winderige zondagmorgen!

Als ik moet kiezen tussen de onderbuik, de baarmoeder met oogkleppen op of de internetwereldverbeteraar verkies ik de onderbuik.

Het valt me hier, daar en overal trouwens ook op dat de onderbuik tenminste ten allen tijde bij zijn standpunt blijft, de baarmoederende wereldverbeteraars durven al eens meedraaien met de wind/de kompanie waarin ze verkeren. Heel boeiend ;)
1
Candice tegen Ktje
06/11/2016 11:54
[[Deleted]]
1
Ktje tegen Candice
06/11/2016 12:15
De mening op zich verandert eigenlijk niet... ik heb het meer over een 'subtiele' vorm van ikpraatmetjemeedanvindjemetenminsteleuk.

Ik zie het genoeg...
1
Lucifall tegen Ktje
06/11/2016 12:45
Het is inderdaad een spel van de ander betichten van... best wel hilarisch.
Het is maar hoe de wind waait... en tja wind kan zeer onvoorspelbaar zijn. ;-)
1
06/11/2016 11:45
Prima geschreven.

Dat woord onderbuik heb ik net als narcisme hier (Plazilla) leren kennen. En om heel eerlijk te zijn begrijp ik er al wel wat van, maar te weinig om me erover uit te laten. Toen ik het voor het eerst las ben ik voor de spiegel gaan staan en kwam tot de conclusie dat ik er geen eentje had. -))
Maar inmiddels weet ik er iets meer vanaf, maar nog altijd erg weinig en ik weet dat als ik er vragen over heb dat ik bij jou en Edwin en anderen erover terecht ken.
1
06/11/2016 12:44
Dank je Candice
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert