Plantencombinaties voor de moestuin

Door Asmay gepubliceerd in Huis en tuin

Eigen moestuin of volkstuin

c455afd98e1a6eb96e3f04ee139cb0af_1401451Voor het zelf telen van groente, fruit of kruiden in moestuin of volkstuin heb je het één en ander nodig. Allereerst natuurlijk een lapje grond rondom het huis (moestuin) of als deel van een gemeenschappelijk stuk land elders (volkstuin) van tenminste 30 m2 en (voor één persoon) liefst niet meer dan 250 m2, want anders wordt het wel heel veel werk. Verder is er toch wel een goede basiskennis van het telen vereist: welke groenten moet je wanneer in welke grond inzaaien/aanplanten, bemesten, bewateren en uiteindelijk oogsten? (Linksboven:  uien en wortelen naast elkaar.)

Daarna is er nog het aspect kennis van planten en plantencombinaties met het oog op het behalen van een optimale oogst. Sommige planten hebben namelijk een gunstige werking op elkaars groeiproces, andere soorten juist het tegendeel en van een derde groep blijft de uitwerking neutraal. Je zou bijna kunnen zeggen dat sommige planten elkaar goed liggen en andere elkaar niet uit kunnen staan, net zoals dat bij mensen het geval kan zijn. Waar komen deze anti- en sympathieën uit voort? Kunnen planten ruziemaken? Zijn ze emotioneel? Nee, dat is het niet; bij planten liggen de zaken toch even anders.

Plantencommunicatie

Het heeft alles te maken met de communicatie tussen planten en dan vooral met de daarvoor gebruikte signaalstoffen (zie ook: Plantentaal, de communicatie van planten).

Afkeer tussen planten onderling

bd72d5ee10782641f6bafe0c2b11e24d_1401455Planten kunnen zich verdedigen tegen bepaalde plagen (zoals bijvoorbeeld luis, rupsen of larven) door specifieke signaalstoffen af te geven, waardoor dan de natuurlijke vijand van die bepaalde plaag (bijvoorbeeld de sluipwesp of het lieveheersbeestje) wordt aangetrokken.

Linksboven: Oost-Indische kers.

Echter, die signaalstoffen kunnen zodanig sterk aanwezig zijn, dat zij buurplanten belemmeren in hun groei. Ook kunnen de signaalstoffen die van de buurplanten overvleugelen, waardoor deze eerder ten prooi zullen vallen aan plagen, schimmels en dergelijke. In het slechtste geval 'neutraliseren' de signaalstoffen van beide planten elkaar, zodat geen van twee kunnen terugvallen op dit verdedigingsmiddel. De planten kunnen elkaar in feite niet 'verdragen' en dienen dan ook beslist niet in elkaars buurt te worden geplant.

Samenwerking van planten

d60f050b38e5623a86f6ff0605ffabce_1401454Andere planten werken juist weer gunstig op elkaars ontwikkeling. Dat kan zijn, omdat de ene plant een plaag bestrijdt, waar de andere gevoelig voor is. Een voorbeeld daarvan zijn afrikaantjes (Tagetes patula, zie foto links), die via hun wortels bepaalde stoffen aan de bodem afgeven, die plantenaaltjes (kleine organismen) afweren. De wortels van de roos zijn juist erg gevoelig voor plantenaaltjes; als je dus tussen de rozen altijd een aantal afrikaantjes plant, zullen de rozen beter gedijen.

Sommige planten helpen om elkaars parasiterende vliegen te misleiden. Het naast elkaar telen van wortelen en uien is zo'n goede combinatie. De wortelvlieg herkent door de geur van de uien het wortelbed niet en de uienvlieg wordt juist misleid door de geur van de wortelen. Beide bedden blijven van het ongedierte verschoond. Een ideale samenwerking!

a1ce3bc66c33bb5d8dd6d33cceb5a42d_1401454Een andere samenwerking kan er één zijn van bemesting. Bepaalde planten gaan een samenwerking aan met bacteriën, die stikstof uit de lucht kunnen fixeren. De planten verkrijgen daardoor extra meststof voor zichzelf en voor de buurplanten. Peulvruchten, zoals alle soorten bonen en erwten, klaver en els (boom) maken hier gebruik van en zijn dus gulle buren om naast je te hebben groeien.

Rechts: ideale combinatie van maïs (steun), bonen (stikstofvoorziening) en pompoenen (schaduw en vochtbehoud bodem).

En dan zijn er nog klimplanten, die steunen of klimmen op stevige grote buren zoals bijvoorbeeld bomen en maïsplanten, of bladrijke planten, die de felle zon afschermen en daardoor vochtverdamping uit de bodem tegengaan, waar buurplanten weer van kunnen profiteren.

Goede buren: neutrale, maar gunstige planten

721d91036e771a94452ff2545a39a99c_1401455Een aantal planten zijn zo 'aardig' voor de buurplanten, dat zij in feite in elke plantencombinatie zouden kunnen worden gebruikt. Dit zijn: de al genoemde afrikaantjes, duizendblad (Achillea millefolium, zie foto rechts) en petunia's.

Voor- en afkeuren van planten

Hieronder een aantal van de bekende goede en slechte combinaties. In deze tabel worden vooral de uitgesproken  combinaties genoemd; de lijst is niet uitputtend, dat wil zeggen niet alle groenten of kruiden zijn in de lijst opgenomen.

Naam

GUNSTIGE combinatie

ONGUNSTIGE combinatie

Aardappelen

Bonen, dille, karwij, knoflook, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, mierikswortel, munt, spinazie, spruiten, suikermaïs

Asperges, courgette, erwten, framboos, komkommer, Oost-Indische kers, pompoen, selderij, tomaat, ui, wortel, zonnebloem

Aardbei

6ab1db3d2a8814589d52a8b36fdb909a_1401453

Knoflook, peterselie, prei, radijs, sla, spinazie, stambonen, tomaat, tijm, ui, veldsla

Bloemkool, broccoli, komkommer, spruiten

Andijvie

Kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), prei, tomaat, venkel

 

Artisjok

Bonen, suikermaïs

83305b7f5ed91e5ac86aeef6eb2a7596_1401453

Asperges

Basilicum, dille, koolrabi, peterselie, sla, tomaat

Aardappel

Aubergine

Bonen, kattenkruid, marjolein, sperziebonen, suikermaïs

 

Basilicum

Asperge, paprika, pepers, selderij, tomaat

36339ea6e9c55c0c3966a00fcf1d15e3_1401452

Bieten (rode)

Dille, knoflook, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, paprika, pepers, prei, schorseneren, snijbiet, stambonen, uien, witlof

Prei, spinazie, suikermaïs

Bloemkool

Bonen, dille, kamille, oregano, salie, selderij

Aardbei,erwten, tomaat, niet op een veld telen waar voorheen spinazie stond

Bonen

04987081aae4114f6a94c233ae7edd41_1401453

Aardappel, aubergine, bloemkool, bonenkruid, komkommer, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), Oost-Indische kers,  pompoen, rozemarijn, salie, selderij, suikermaïs

Bieslook, knoflook, prei, sjalot, venkel, ui

Borago (oliehoudend zaad, stengels kunnen gekookt als groente dienen)

Aardbei, rozen, tomaat

03f0adb1127642d59ff70814b5f67821_1401453

Broccoli

Dille, kamille, rozemarijn, salie, selderij

Aardbei, Oost-Indische kers, oregano, tomaat

Courgette

Maïs, sla, ui

Aardappel, komkommer

Dille

Komkommer, sla, wortel, ui

 

Erwten

Bieten, bonen, dille, komkommer, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, munt, pompoen, radijs, salie, selderij, sla, spinazie, suikermaïs, venkel, wortel

Aardappel, bloemkool, knoflook, prei, sjalot, tomaat, ui

Framboos

bfc9d32ee9bc2d2a22783e805190fce8_1401453

Knoflook, viooltjes

Aardappel

Knoflook

Aardbei, bieten, framboos, komkommer, meloen, paprika, pepers, sla, tomaat, wortel

Bieslook, erwten, prei, rabarber, spinazie, tarwe

Komkommer

b0871bf9cec0f5b4b0d37e39dd472aa4_1401454

Bonen, dille, erwten, knoflook, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), knoflook, Oost-Indische kers, selderij, sla, suikermaïs, ui, venkel

Aardappel, koolrabi, radijs, rammenas (rettich of daikon), tomaat

Kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool)

Andijvie, bieten, bonen, erwten, kamille, komkommer, prei, rabarber, radijs, sla, snijbiet, spinazie, veldsla, wortel

Oregano

Koolrabi

Aardappel, asperges, bieten, erwten, prei, radijs, salie, selderij, sla, spinazie, ui, veldsla

Komkommer, tomaat

Meloen

Knoflook, radijs, suikermaïs

064e92fd0f109f665d7a0bdfd2ea37d3_1401452

Pastinaak

Suikermaïs, ui

Sla, selderij, tomaat

Paprika / pepers

Basilicum, bieslook, bieten, knoflook, prei, tomaat, ui

81f186d06ffdaabed444459032d4e710_1401455

Pompoen

Erwten, radijs, sla, suikermaïs, zonnebloem

Aardappel, salie

Prei

ec6809e8c2a483189b232521097b4d89_1401453

Aardbei, andijvie, bieten, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, paprika, pepers, peterselie, schorseneren, selderij, sla, tomaat, veldsla, wortel

Bonen, erwten, radijs, (rode) bieten, ui

Rabarber

Kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), sla, spinazie, veldsla

Knoflook

Radijs

Aardbei, erwten, komkommer, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, peterselie, pompoen, sla, snijbiet, spinazie, suikermaïs, tomaat, wortel

Hysop, komkommer

Rammenas (rettich of daikon)

5aeef59a867a0845a349a098cda5acf5_1401452

Komkommer, spinazie

Rozen

Bieslook, komkommerkruid, moederkruid, viooltjes

855c6fba78b304d2f26edefb555c75ba_1401453

Salie

Broccoli, erwten, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), rozemarijn, spruiten, venkel

Pompoen

Schorseneren

Bieten, koolrabi, prei, sla, ui

9158eb0a2fc12b2be00ca2d55281db2e_1401454

Selderij

Bieten, bloemkool, bonen, broccoli, komkommer, koolrabi, prei, spinazie, tomaat

Aardappel, pastinaak, peterselie, sla, suikermaïs, tarwe

Sla

Aardbei, asperge, courgette, erwten, kervel (tegen luis), knoflook, komkommer, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, pompoen, prei, rabarber, radijs, schorseneren, suikermaïs, tomaat, ui, venkel, wortel, witlof

Pastinaak, peterselie, selderij

Snijbiet (warmoes)

Bieten, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), radijs

Spinazie

 62af5260ecb54e797455f1db35a4bf11_1401452

Spinazie

Aardappel, aardbei, erwten, fruitbomen, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, rabarber, radijs, selderij, tomaat

Bieten (rode), knoflook, rammenas (rettich of daikon), snijbiet (warmoes)

Spruiten

Aardappel, hysop, salie, tijm

Aardbei, Oost-Indische kers, rozemarijn, tomaat

Suikermaïs

9fde7d8ede7b8f87c898e6370121718b_1401454

Aardappel, artisjok, aubergine, bonen, erwten, komkommer, meloen, Oost-Indische kers, pastinaak, pompoen, radijs, sla, tomaat, zonnebloem

Bieten (rode), selderij

Tomaten

Aardbei, andijvie, asperges, basilicum, bieslook, borago, knoflook, munt, paprika, pepers, peterselie, prei, radijs, selderij, sla, spinazie, suikermaïs, venkel, wortel

Aardappel, augurk,bloemkool, broccoli, dille, erwten, komkommer, koolrabi, pastinaak, rozemarijn, spruiten, ui, venkel

Tuinbonen

Dille (tegen luis)

 

Uien

b898820b0165913a89d63ee0089b3711_1401453

Bieten, bonenkruid, courgette, komkommer, koolrabi, paprika, pepers, schorseneren, sla, veldsla, wortel

Aardappel, bonen, erwten, peterselie, prei, tomaat

Veldsla

Aardbei, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), koolrabi, prei, rabarber, ui

c8132d91c9deca3c66c8a41b8e31cbf1_1401452

Venkel

Andijvie, erwten, komkommer, salie, sla, witlof

Bonen, tomaten

Witlof

Bieten, sla, tomaat, venkel

 

Wortelen

Bieslook, dille, erwten, knoflook, kool (bloemkool, rode, witte, savooie of spitskool), prei, radijs, rozemarijn, sla, tomaat, ui, witlof

Munt, bieten (rode)

Zonnebloem

9dcdba4661d5ae2830931461b4f9472e_1401453

Pompoen, suikermaïs

Aardappel

Tot slot

En nu maar hopen op een goede zomer c.q. een geslaagd groeiseizoen, met voldoende zon, voldoende regen en niet te veel wind.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Tuinadvies.nl, Wikimedia Commons.

 

Rechtsonder: aubergineplant.

da538a69489cddeb0dff44745d9ec44c_1401455Zie ook:

Gewone-tuinplanten-met-ongewone-geneeskracht

Kruisen-en-bestuiven-het-ontstaan-van-nieuwe-bloemvariaties

Plantentaal-de-communicatie-van-planten

Verantwoord-tuinieren-biologisch-biologisch-dynamisch-of-ecologisch?

Verantwoord-tuinieren-permacultuur

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
05/11/2016 08:26

Reacties (4) 

1
14/11/2016 20:03
ohhhh mijnhanden beginnen te jeuken, ik heb daar reuze veel zin in ,laat de lente maar komen
1
05/11/2016 08:53
Geweldig, die onderlinge sym- en anthipathieën van gewassen!
1
05/11/2016 08:50
Handig voor natuurlijk tuinierende moestuiners, dit lijstje.
1
05/11/2016 08:41
Dat planten ook vriendjes en vijanden kennen, leuk om te weten!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert