Rusland: het Kremlin van Moskou (1)

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

Historisch hart van de macht

Enige tijd geleden bezocht ik het Kremlin in Moskou, een historisch machtscentrum, niet alleen van Rusland, maar ook van de wereld. Het gebied is meestal voor toeristen geopend (liefst met gids), maar bij bezoek van buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders heb je pech en blijft het gesloten.

03ba914a1383b4c97206e22eb44adf36_1397066

In 1156 werd de plek, bij de samenloop van de rivieren de Moskva en de Neglinnaja, uitgekozen door vorst Youri Dolgoroukij om er een eerste houten kremlin te bouwen. Dolgoroukij legde daarmee de basis voor de stad Moskou. 'Kreml' betekent in het Russisch 'vesting'. Het was dan ook dat deel van de stad, waar het centrum van bestuur, religie en macht zich achter hoge houten of stenen muren verschanste en zich veilig kon wanen. Vele oude Russische steden hebben daarom nog een eigen kremlin. Echter, geen ervan komt zelfs maar in de buurt van de pracht en praal van die van het Kremlin in Moskou. Een kleine rondleiding.

Toegangstoren

e526a77c3732407c7f22f7e60ab02ef6_1397067Eén van de twee ingangen tot het Kremlin en de algemene toegang voor het publiek is tegenwoordig de Drievuldigheidstoren in het midden van de noordwestelijke muur van het Kremlin, aan de kant van het Alexander Park. (Vroeger was de hoofdingang – voor tsaar en burger – de Verlosserstoren, links van het Lenin-mausoleum op het Rode Plein.)

De Drievuldigheidstoren werd gebouwd van 1495-1499 door de Italiaanse architect Aloisio Da Milan. De toren kende in de loop der tijd verschillende namen. De huidige naam stamt uit 1658, toen er een missiepost van het Drievuldigheidsklooster naast was gevestigd.

In september 1812 marcheerde Napoleon met zijn legger door deze poort het Kremlin binnen. Een maand later stond Moskou in brand en moesten de Fransen in de aankomende Russische winter de aftocht blazen.

In 1935 installeerden de Sovjets een rode ster bovenop de zeven verdiepingen tellende toren, die de hoogste is van de 19 torens in de Kremlinmuur. De hoogte van de toren (plus rode ster) is 80 meter.

Kathedralenplein

Voorbij het grijze, moderne Congrespaleis (van de Communistische Partij, bouwjaar 1961) kom je al snel op het Kathedralenplein voor het Grote Kremlinpaleis. Het staat er vol kathedralen van het Russisch-orthodox geloof, waarvan vooral tsaar Iwan III, de Grote (1440-1505), de opdrachtgever was. Ik noem er een aantal.

Kerk van de Twaalf Apostelen

812638f25faa30a13cd6a8544593cc53_1397067De Kerk van de Twaalf Apostelen is verbonden met het Patriarchenpaleis (de 'paus' van de Russisch-orthodoxe kerk).

De in 1652 aantredende patriarch Nikon vond de bestaande verblijven niet majestueus genoeg voor zijn post en liet alles verbouwen en vergroten. Nikon verwierp nieuwigheden zoals 'tentdaken' (spitse torendaken) en beval een traditioneel ontwerp voor de kerk. Hij was een felle hervormer en wilde terug naar de Byzantijnse wortels van het geloof. Tegenstanders, de zogenaamde 'Oudgelovigen', splitsten zich af.

Nikon vond ook dat de kerk boven de staat diende te staan en joeg daarmee de zittende tsaar Alexej I tegen zich in het harnas. Nodeloos te zeggen dat Nikon niet geliefd was; hij werd in 1667 afgezet en trok zich terug in een klooster.

Kleedafleggingskerk

4fb47ecbf462552baabd974957b14ca5_1397067De bescheiden kerk naast het Facettenpaleis is de Kleedafleggingskerk (in het Engels: Church of the Deposition of the Robe). De kleine kerk met de lange naam werd een paar jaar na de completering van de Maria Hemelvaart Kathedraal door Russische ambachtslieden gebouwd (1484-1486). De kerk heeft slechts één koepel (de overige koepels horen bij het Terempaleis) en  was de huiskerk van de patriarch. Vanaf het midden van de 17e eeuw werd de kerk als zodanig overgenomen door de tsarenfamilie. Momenteel wordt er een verzameling houten figuren in gehuisvest.

Klokkentoren Iwan de Grote

De indrukwekkende Iwan de Grote klokkentoren was met 81 meter gedurende 400 jaar het hoogste gebouw in Rusland. De bouw startte in 1505 ter ere van Iwan de Grote en was pas gereed in 1600. Architect was de Italiaan Marco Bono.

De toren werd in 1600 nog eens met twee extra lagen verhoogd. Dit gebeurde in opdracht van Boris Godoenov, die de macht naar zich toe had getrokken. Ambachtsman Fjodor Kon voegde de gouden inscriptie toe. De tekst memoreert het jaar van de verhoging van de toren (1600) en de heerschappij en namen van de (zelfbenoemde) tsaren Boris Godoenov en zijn zoon Fjodor II.

a762752c8fbe5fe8c4206ad588fa30e0_1397067f747861d577bffbb2457451c4deac809_1397067

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tussen 1532-1543 bouwde architect Petrok Maliy een vier verdiepingen hoge Maria Hemelvaartsklokkentoren ernaast. Hier hing de 64 ton zware Opstandingsklok. De klokkentorens bevatten tezamen 21 klokken, waaronder ook de Hemelvaartsklok, die met 70 ton nu de zwaarste is. De Hemelvaartsklok luidde altijd als eerste – vòòr alle andere kerken in Moskou – voor bepaalde kerkdiensten. De Paasdienst van 1918 was de laatste keer dat de klok werd geluid in de Sovjet-Unie; voor één keer bij uitzondering toegestaan door Lenin. Pas vanaf 1992, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de vorming van de staat Rusland, wordt de klok weer regelmatig geluid.

Maria Hemelvaartskerk

0f68751f77906e33813e8a7ccb3b237d_1397067De Maria Hemelvaartskerk werd in opdracht van Iwan de Grote gebouwd tussen 1475-1479 door de Italiaanse architect Aristotele Fioravanti. Deze ging eerst op rondreis langs de steden Vladimir, Pskov en Novgorod om de tradities van de Russische eclectische architectuur beter te leren kennen. Fioravanti keerde terug naar Moskou en startte de bouw.

Boven en onder: voor- en achterzijde van de Maria Hemelvaartskerk.

77a59ed44e0926b6f3fd7df353f49957_1397067In vier jaar tijd stond zijn meesterwerk er, tot grote tevredenheid van zijn opdrachtgever. Iwan de Grote was echter zo met zijn werk ingenomen, dat toen Fioravanti toestemming vroeg om naar Italië terug te keren hij hem liet arresteren. Fioravanti stierf enkele jaren later in gevangenschap. (Het was in de Russische geschiedenis niet ongebruikelijk om architecten van bijzondere kerken, kathedralen of paleizen gevangen te zetten, blind te maken of zelfs te doden om het elders dupliceren of overtreffen van het bepaalde meesterwerk te voorkomen.)

Deze kathedraal werd altijd beschouwd als de belangrijkste kerk van Rusland. In 1547 vond hier de kroning van Iwan de Verschrikkelijke plaats en sindsdien van alle tsaren en tsarina's van Rusland. Orthodoxe aartsbisschoppen en patriarchen werden hier gewijd en begraven. De kerk is als museum open voor het publiek.

Kathedraal van Aartsengel Michaël

0111db1cc3fdb4a6fae614c1ff3dfa88_1397067De Kathedraal van Aartsengel Michaël is de jongste van de grote kathedralen in het Kremlin. Kort voor zijn dood in 1505 gaf Iwan de Grote opdracht aan de Italiaanse architect Alevisio Novi voor de bouw ervan. Het is de meest 'Italiaanse' van de Kremlinkerken. Het was tevens de laatste contributie van Iwan de Grote aan het Kathedralenplein. De Kathedraal van Aartsengel Michaël diende als crypte voor 46 van de vroegere tsaren (van 1340 tot en met Peter II in 1730), waarvan sommige elders werden opgegraven om hier te worden bijgezet. Ook de vermoorde jonge zoon van Iwan de Verschrikkelijke, prins Dimitri is hier begraven (zie voor dit verhaal: Van een vermoorde prins en een gerehabiliteerde klok).

Opvallend zijn de schelpmotieven onder de Zakomary-spitsen. De kathedraal werd na de revolutie in 1917 gesloten. Sinds 1955 is het gebouw als museum weer geopend voor het publiek.

Presidium

Het Presidium gebouwencomplex lig pal tegen de Kremlinmuur achter het Leninmausoleum (Rode Plein) en naast het Kathedralenplein. Op de plek ervan stonden vroeger twee belangrijke kloosters: het Chudov mannenklooster (Klooster van de Wonderen) en het Voznesensky vrouwenklooster (Klooster van de Hemelvaart). Na de revolutie van 1917 veranderde er veel in Moskou en ook in het Kremlin. In 1929 werden beide kloosters en het ernaast gelegen Maly Nikolayevsky Paleis gesloopt, om plaats te maken voor de Militaire School van het Rode Leger.

772cecd34ad6b50eed1597fa76f89c55_1397067

Het in geel en wit uitgevoerde, neoclassicistische complex werd gebouwd van 1932-1934 door architect Rerberg. In 1938 betrok het secretariaat van het Presidium van de Opperste Sovjet het gebouw. Sindsdien is het de residentie van de zittende Russische president (voor wie de vlag in top hangt als hij aanwezig is, zoals dat bij monarchen het geval is), en zijn er Presidentiële afdelingen, zoals persdienst, protocoldienst, buitenlandse zaken e.d. in gevestigd.

Ivanovskayaplein

2b13f634c8c7e2e75c069e152c5b8416_1397068Het Ivanovskayaplein is een centraal punt in de infrastructuur van het Kremlin en ligt tussen de gebouwen van de Senaat en het Presidium. Er is constant een politieagent aanwezig om eventueel verkeer te leiden, maar vooral om te zorgen dat bezoekers/voetgangers op het voetpad blijven; het is – ongetwijfeld vanuit veiligheidsoverwegingen – namelijk verboden om op enig deel van de weg te lopen (behalve het zebrapad).

Tsarenkanon

Het Tsarenkanon, ook wel genoemd Tsar Poesjka ('koning van de kanonnen'), staat aan de buitenkant van het Kathedralenplein, recht tegenover het Presidium.

eadc4cddd5b5327b5a0ad6d8dfc77fda_1397068Het enorme kanon werd in 1586 gegoten door de Russische bronsgieter Andrej Tsjochov. Het kanon weegt 40 ton, is 5,34 meter lang, heeft een kaliber van 890 millimeter en een externe diameter van 1.200 milliliter. Het was de bedoeling om met het kanon clusterschoten af te kunnen vuren om het Kremlin in tijd van oorlog te beschermen. Het is echter nooit in gebruik genomen.

Het kanon is versierd met reliëfs van onder andere tsaar Fjodor I van Rusland als ruiter. Het originele houten onderstel werd gemaakt in het begin van de 19e eeuw, maar ging bij de door Napoleons legers aangestoken brand van 1812 verloren. Het nieuwe gietijzeren onderstel en de gietijzeren kanonskogels stammen uit 1835. Het kanon werd voor het laatst gerestaureerd in 1980.

Tsarenklok

De Tsarenklok is de grootste klok, die ooit is gegoten. De klok is 6,14 meter hoog en weeg 210 ton. Het maken van de klok viel niet mee. De eerste drie pogingen mislukten; de ovens ontploften, waarbij vele omwonenden om het leven kwamen. Uiteindelijk werd de bronzen klok gegoten door Ivan Motorin en zijn zoon Mikhail in 1733-1735. Ornamenten, portretten en inscripties werden daarna verzorgd door andere ambachtslieden. Het gevaarte is echter nooit geluid.

6a528da45bbffb46348c4788da819ec8_1397068Na het afkoelen bleef de klok namelijk enkele jaren in de gietkuil liggen om te worden afgewerkt. Erboven stond een houten afdak, dat bij een grote brand in mei 1737 in vlammen opging. Brandende houten balken vielen in kuil. Om te voorkomen dat de klok zou smelten, goot men er water overheen, maar door het grote temperatuursverschil tussen vuur en water barstte de klok. Pogingen om de klok uit de kuil te hijsen mislukten. In 1812 wilde Napoleon de klok meenemen als oorlogsbuit, maar het enorme gewicht maakte dat hij dat plan al snel liet varen.

Pas in 1836 lukte het om de klok uit de gietkuil te krijgen. Het enorme gevaarte werd in het Kremlin op een sokkel gehesen en daar staat hij nog steeds, met het gebroken stuk ervoor.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's: Asmay, Kreml.ru. 

Rechtsonder: poort van de Drievuldigheidstoren (vooraanzicht).

 

d61771af06562f4f45be50e7a457fb3f_1397068Zie ook:

Rusland-het-Kremlin-van-Moskou-2

Rusland-op-en-rond-het-Rode-Plein-in-Moskou-1

Rusland-op-en-rond-het-Rode-Plein-in-Moskou-2

Rusland-Tverskaya-Ulitsa-meer-dan-een-straat-in-Moskou

Rusland-het-park-van-de-gevallen-monumenten-in-Moskou

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

02/11/2016 14:35

Reacties (3) 

1
02/11/2016 15:38
Ik dacht dat er alleen maar regeringsgebouwen in het Kremlin stonden, maar er staat nog een enorme partij aan geschiedenis in deze kerken.
1
02/11/2016 15:34
Mooi zeg! Indrukwekkend, deze kerken en paleizen.
1
02/11/2016 15:30
Prachtig, al die foto's. Een erg devoot machtscentrum destijds met al die kerken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert