De Zeven Landen Studie en de gevolgen ervan voor onze gezondheid

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

2e8943499eec8170600434b7073d0015_1394983Als iets een grote impact heeft gehad op het verband tussen gezondheid en voeding is het wel de Zeven Landen Studie geweest, die in 1958 werd gestart. Decennia lang werden gezondheid, eet- en leefstijl van een groot aantal mannen in zeven verschillende landen onder de loep genomen. De bevindingen werden overgenomen in het algemene beleid voor de volksgezondheid. Sommige van die bevindingen waren uitstekend, andere echter desastreus. Universiteit Wageningen heeft besloten de studie via een eigen website voor de wereld open te stellen: http://sevencountriesstudy.com/home.

Hoe de studie begon

In de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw werd in de Verenigde Staten een forse toename geconstateerd van het aantal (fatale) hartaanvallen bij mannen. Veel van de getroffenen hadden een leidinggevende functie en al snel werd een hartkwaal dan ook de 'managersziekte' genoemd. De schijnbare paradox, waarom de best betaalde en daarom ook best gevoede mannelijke bevolking het kwetsbaarst leek voor hartkwalen, was aanvankelijk een raadsel. Het werd er één waar de Amerikaanse fysioloog en onderzoeker Ancel Keys (1904-2004) zijn tanden in zette.

Professor Ancel Keys

add3b03c3a1f22a3ef30b8df4329331f_1394983Keys was een bijzonder intelligent man en begenadigd onderzoeker; hij studeerde af in economie, politieke wetenschap en zoölogie in Berkeley Californië en in oceanologie en biologie in het Oceanografisch Instituut in La Jolla. Keys ontving een beurs voor een zoölogische studie in Kopenhagen Denemarken, die hij in twee jaar afsloot, en studeerde af in fysiologie in Cambridge Engeland.

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog belandde Keys bij het Amerikaanse leger en wel bij de bevoorrading van voedsel. Men was doende een handzaam, voedzaam en niet-bederfelijk voedselpakket samen te stellen, wat soldaten makkelijk bij zich konden dragen of welke snel en gemakkelijk konden worden aangeleverd. De uiteindelijke rantsoenen bevatten veel, maar niet alle, aanbevelingen van Keys en werden al snel (naar hem)   K-rations genoemd.

De Zeven Landen Studie

Keys startte kort na de Tweede Wereldoorlog met een groot en langdurig onderzoek om uit te vinden waarom zoveel managers een hartaanval kregen. Hij volgde daarvoor een groep van 300 managers in de staat Minnesota op de voet voor wat betreft hun levensstijl en eetgewoonten. In de 50-er jaren begreep Keys dat zijn lokale onderzoek naar 'the American way of life' te beperkt was om er definitieve conclusies aan te verbinden. Hij had soortgelijke gegevens nodig van mensen in andere landen en culturen om vergelijkingen te kunnen maken.

7c7dc076e01907cc472739c590fa82c9_1394983

Zo begon in 1958 de grote Zeven Landen Studie als eerste internationale epidemiologische studie ooit. Ongeveer 13.000 mannen met uiteenlopende beroepen in zeven landen werden langdurig gevolgd. Men onderzocht hierbij de invloeden van hun beroep, levensstijl, voeding en eetpatroon op hun gezondheid. De oorspronkelijke zeven deelnemende landen waren: de Verenigde Staten, Japan, Finland, Italië, voormalig Joegoslavië, Griekenland (Kreta) en Nederland. In Nederland werd een doorsnee van de (mannelijke) bevolking van de stad Zutphen voor dit onderzoek gevolgd.

Belangrijkste resultaten uit de Zeven Landen Studie

37dd83c71a12c43bdbc5e2546a9ed621_1394983Als meest in het oog springend resultaat bleek, dat uit de deelnemende bevolkingsgroepen de mannen op Kreta het gezondste leef- en voedingspatroon hadden. Behalve het leiden van een rustiger leven dan hun Amerikaanse en Noord-Europese seksegenoten, aten de Kretenzers in de jaren 60 vooral een stuk gezonder. Vis, olijfolie, volle granen, verse groenten en fruit in plaats van vlees, melk, margarine (bevatte toen veel transvet) en geraffineerde meel- en suikerproducten bleken garant te staan voor een lang en gezond leven.  Het befaamde 'Mediterrane dieet' als gezond alternatief voor het westers voedingspatroon was geboren. 

Nieuwe inzichten over hartkwalen, vetten en cholesterol

Eén van de belangrijke conclusies uit de studie in de jaren 60 het onderscheid in soorten vetten. Al snel ontdekte men de negatieve invloed van vooral verzadigde vetzuren in dierlijk vet op het cholesterolpeil in het bloed.

7570b0c64a441cda2fa0e668d9270201_1394984Van verzadigde vetten en transvet (geharde of gehydrogeneerde vetten) werd ontdekt, dat zij niet alleen het gewicht deden toenemen, maar vooral het gehalte van het cholesterol (een vetachtige stof die als bouwsteen dient voor onze celmembranen) deden stijgen

Dat cholesterolgehalte was eveneens een nieuwe ontdekking. Cholesterol en vooral cholesterolplaque in de (slag-) aderen werden gezien als de grote boosdoener en voornaamste veroorzaker van hartinfarcten.  Tevens werd geconstateerd dat een hoog cholesterolgehalte en (fors) overgewicht risicofactoren waren bij het ontstaan van bepaalde vormen van kanker.

Oorlog tegen vetten

Hoewel Keys toen al onderkende, dat plantaardige vetten zeker niet uit de voeding moesten worden gemeden, kwam dit niet over in de officiële standpunten en voedingsadviezen in de 60-er jaren.

d46f6f89a5a84514b58e98c42bdaa32e_1394984Integendeel, in het officiële McGovern  Report uit 1970 met veel van de uit Keys' werk gelichte aanbevelingen voor de volksgezondheid werden alle pijlen dogmatisch gericht op vetten, waarbij volledig werd voorbij gegaan aan de slechte eigenschappen van bijvoorbeeld geraffineerde suikers. Vetten in het algemeen werden als onwenselijk gezien en moesten daarom zo veel mogelijk uit de voeding worden geweerd.

Hierbij ging men geheel voorbij aan het hoge (plantaardige) vetpercentage (soms wel 40%) van het zo bejubelde Mediterrane dieet.

De voedingsindustrie wierp zich enthousiast op de nieuwe trend: de 'light'-producten deden hun intrede, waarbij vetten in hoge mate werden vervangen door koolhydraten (suikers) of suiker door kunstmatige zoetstoffen.

Uiteindelijke gevolgen voor de gezondheid

e75d94909c9201398d24d4dcdd2c286c_1394983Hoewel het beperken van met name dierlijke vetten met verzadigde vetzuren in de voeding en het fervent terugdringen van het cholesterolgehalte uiteindelijk een gestage, wereldwijde daling van het aantal mannelijke hartpatiënten te zien gaf, ging de gezondheid van de westerse bevolking in het algemeen er echter niet op vooruit.

Mensen werden dikker en dikker – ondanks de vetarme light-producten – en hartkwalen werden steeds meer overvleugeld door (diverse vormen van) kanker en diabetes. De uitwisseling van vetten voor koolhydraten in het dagelijkse menu bleek allesbehalve een gelukkige greep.

Nieuwe nuances en correcties

Inmiddels zijn de inzichten, gebaseerd op de Zeven Landen Studie, een stuk genuanceerder geworden.

Een beperking van dierlijke vetten is goed, maar uitzondering daarbij zijn de juist gezonde vetten van vis (bijvoorbeeld haring, makreel of zalm).

87c6e16a6e3febe8c0b4364c1bc76021_1394984Plantaardige vetten zijn onverzadigd en zeer gewenst, behalve echter de (verzadigde vetten van) palmolie, kokosolie en cacaoboter.

Het uitwisselen van vetten voor koolhydraten heeft een averechts effect gehad op de volksgezondheid; het aantal gevallen van kanker en diabetes is sindsdien explosief gestegen. Vooral in hoge mate bewerkte producten als witte meelproducten, snoep, snacks, kant-en-klare maaltijden, junkfood enz. zijn hier debet aan.

Het uitwisselen van suikers voor kunstmatige zoetstoffen is ook niet zonder risico. Van een aantal kunstmatige zoetstoffen is inmiddels bekend dat zij (bij langdurige of hoge consumptie) kankerverwekkend zijn. Verder blijken deze 'nepsuikers' vaak een negatieve invloed te hebben op onze verbranding of stofwisseling, waardoor overgewicht juist kan worden bevorderd in plaats van bestreden.

Het rapport bevat daarnaast een grote beperking: er is uitsluitend onderzoek gedaan naar aanleg en ontstaan van hartaandoeningen bij mannen. De andere helft van de wereldbevolking –  vrouwen –  werd buiten beschouwing gelaten, omdat men dacht dat hart- en vaatziekten daar niet bij zouden voorkomen. Intussen weten we beter. Hart- en vaatziekten zijn bij Westerse vrouwen inmiddels wereldwijd doodsoorzaak nummer 1.

479d2655611385913ae60acff78146f7_1394983Ook de ideeën over cholesterol heeft men moeten bijstellen. Jarenlang hebben artsen zich gericht op het zo veel mogelijk verlagen van het cholesterolgehalte, hierbij zeker geholpen door een dankbare farmaceutische industrie. Het leek wel of iedereen aan de statines (cholesterolverlagers) moest om de bijzonder lage waarde, die officieel als norm was gesteld, te kunnen halen. Toch komen veel artsen hier al van terug. Cholesterol is namelijk een lichaamseigen stof, waarvan de een meer zal aanmaken dan de ander, zonder dat dit tot problemen hoeft te leiden.

Tot slot

Na ruim 55 jaar loopt de Zeven Landen Studie op zijn eind. Vrijwel alle mannelijke testpersonen zijn inmiddels overleden. Toch heeft dit grote onderzoek veel inzichten opgeleverd, waarvan sommige juist en sommige pertinent onjuist bleken te zijn. Honderden studies en conclusies zijn er intussen al uit gegenereerd en het einde lijkt nog niet in zicht. Alle resultaten van de studie zijn nu wel voor iedereen in te zien (http://sevencountriesstudy.com/home).

814072718e95dda7ff2efd94aa8f580a_1394983Eén merkwaardig feit doet zich voor. Hoewel de meeste westerlingen intussen wel weten hoe zij gezonder kunnen leven en eten (en dit ook vaak doen), zijn de gezondheid en levensverwachting van de mannen op Kreta juist verslechterd ten opzichte van vroeger. Ruim 50 jaar later blijken de mannen toch teveel van het gezonde Mediterrane dieet te zijn afgeweken, want ook op Kreta is er inmiddels een McDonald's.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's:Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

ebf2c08abef7a0552271c9ec92210f18_1394984Zie ook:

Hart-en-vaatziekten-symptomen-verschillen-bij-man-en-vrouw

Diabetes-enkele-gradaties-van-diabetes-2

Strijd-van-de-dikmakers-suiker-versus-vet

Welke-zijn-het-slechtst-voor-ons-koolhydraten-of-vetten?

Light-producten-hoe-licht-is-'light'-eigenlijk?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

28/10/2016 09:22

Reacties (6) 

1
28/10/2016 10:37
Gek eigenlijk, intussen weet men, dat er behoorlijke haken en ogen aan deze studie zitten, maar hij blijft nog steeds in tamelijk hoog aanzien.
1
Asmay tegen ZiaRia
28/10/2016 10:46
Wetenschappers zijn bijzonder conservatief. Eenmaal op een wetenschappelijk voetstuk geplaatst, krijg je iets er niet snel meer af.
1
28/10/2016 10:27
Dus hierdoor gingen dierlijke vetten en cholesterol in de ban! Inmiddels weet men beter: met het mijden hiervan kom je er namelijk niet.
Asmay tegen Robin93
28/10/2016 10:45
Nee, zeker weten. Juist de overvloed aan bewerkte koolhydraten in onze voeding zorgt voor de enorme problemen op het gebied van de gezondheid.
1
28/10/2016 10:23
Hoe een te beperkte studie (alleen uitgevoerd op mannen in de kracht van hun leven) zijn doel voorbij schoot, want de wereldbevolking is nu dikker (en waarschijnlijk daardoor een stuk ongezonder) dan ooit.
1
Asmay tegen Oxalis
28/10/2016 10:44
Ja, als direct of indirect gevolg van de studie, waarbij de nadruk kwam te liggen op koolhydraten, zoetstoffen en light-producten in plaats van natuurlijke eiwitten en vetten.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert