Diabetes: wat verstaan we onder diabetes?

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

3c36d1e30dc0c9740e7a7c0fe1c1bd53.jpgDiabetes, vroeger in de volksmond 'suikerziekte' genoemd, is een chronische stofwisselingsziekte, waarbij met name koolhydraten niet goed kunnen worden verwerkt. Diabetes kunnen we verdelen in twee typen, elk met een totaal verschillende oorzaak, maar wel met een overwegend zelfde verloop. De verschillende typen zijn diabetes 1 en diabetes 2. Om meer te weten over deze ziekte, zullen we ons eerst verdiepen in de werking van de alvleesklier.

Rechts: de blauwe cirkel als internationaal symbool voor diabetes.

Diabetes en de alvleesklier

De alvleesklier is een orgaan dat zich half onder en achter de maag bevindt, ongeveer linksboven het middenrif. De alvleesklier produceert verteringssappen. Nadat ons voedsel de maag verlaat, wordt het via de twaalfvingerige darm naar het darmstelsel geleid. a24a0aafe3ceb9fef799f462642d005e_medium.Daar komen eerst nog gal uit de galblaas en alvleeskliersap uit de alvleesklier bij om de voedselbrij verder af te breken.

Rechts: plaats van de alvleesklier of pancreas.

Later volgt nog darmsap uit de dunne darm en de bewerking door de lever en de dikke darm, zodat ons voedsel uiteindelijk getransformeerd en in minuscule eenheden (als bloedsuiker of glucose) in het bloed kan worden opgenomen en getransporteerd naar de cellen, die het nodig hebben.

De alvleesklier heeft echter nog een functie: zij bevat kleine celgroepen die twee speciale hormonen produceren, waarvan vooral insuline onontbeerlijk is. Deze celgroepen worden de Eilandjes van Langerhans genoemd (naar degene die ze heeft ontdekt, Paul Langerhans).

De Eilandjes van Langerhans

Deze speciale celgroepen in de alvleesklier produceren twee belangrijke hormoonstoffen, die van vitaal belang zijn voor het functioneren van ons lichaam: insuline en glucagon.

Ons lichaam bestaat namelijk uit allerlei soorten lichaamscellen (levercellen, spiercellen, hersencellen enz.), die elk hun eigen specifieke werking hebben. Eén ding hebben zij echter allemaal gemeen: zij hebben brandstof nodig. Die brandstof voor de lichaamscellen bestaat uit  het door het bloed aangevoerde bloedsuiker of glucose.

De werking van insuline

3b44c7a0ce4cd0301f578eae255b90a0.jpgOm die bloedsuiker nu ín de lichaamscellen te krijgen, is het hormoon insuline nodig.
Insuline werkt als een 'sleutel', waardoor de lichaamscel zich opent, de bloedsuiker in zich opneemt en deze gaat verbranden. Daardoor kunnen bijvoorbeeld hersencellen helder denken, de orgaancellen goed werken en spiercellen krachtig presteren. Insuline verlaagt dus het bloedsuikergehalte in het bloed, omdat het ervoor zorgt dat de bloedsuiker in de cellen wordt opgenomen.
Een teveel aan glucose (meer dan voor de directe verbranding nodig is) wordt door de lever bewerkt tot glycogeen en opgeslagen in de lever, in de spierweefsels en uiteindelijk in vetweefsel (overgewicht).

De tegengestelde werking van glucagon

Een bepaalde reservevoorraad glycogeen is nodig en nuttig, wanneer het lichaam bijvoorbeeld een extra prestatie moet leveren, kracht moet gebruiken of (vanuit de oertijd) moet vechten of vluchten. Daarvoor is glucagon nodig, het andere hormoon dat door de Eilandjes van Langerhans wordt geproduceerd. Glucagon zorgt er voor dat bij een (te) lage bloedsuikerspiegel of bij inspanning (lichamelijk werk, sport) of bij gevaar ('vechten of vluchten') glycogeen uit de reserve wordt afgebroken en weer in het bloed als bloedsuiker en brandstof wordt opgenomen om zo snel mogelijk te worden getransporteerd naar waar het nodig is. Glucagon verhoogt dus het bloedsuikergehalte in het bloed wanneer dat nodig is.

In geval van diabetes

09f3d8f90d1370739e376489b60baa1a_medium.Bij diabetes 1 worden deze cellen van de alvleesklier door het eigen immuunsysteem als lichaamsvreemde indringers aangezien, aangevallen en vernietigt.

Links: illustratie van de Eilandjes van Langerhans.

Het waarom hiervan of de oorzaak zijn nog steeds onduidelijk. Het resultaat is dat er helemaal geen insuline meer wordt geproduceerd. De levensverwachting bij een onbehandeld insulinegebrek als bij diabetes 1 is over het algemeen kort, ongeveer 2-4 maanden.

Bij diabetes 2 is vaker sprake van een combinatie: de alvleesklier produceert minder of te weinig insuline en/of de cellen reageren slechter of trager op de insuline (resistentie) en nemen minder of moeilijker bloedsuiker op. De levensverwachting van een onbehandelde diabetes 2-patiënt hangt af van de ernst van het insulinetekort of de insulineresistentie en kan dus variëren. We spreken hier van een aantal maanden tot jaren. De meeste onbehandelde diabetes 2-patiënten overlijden overigens niet aan de ziekte zelf, maar aan één van de erdoor veroorzaakte complicaties.

Wat zijn de symptomen van diabetes?

  • Veel dorst en veel en vaak plassen
    Het lichaam wil de schadelijke hoge hoeveelheid bloedsuiker namelijk kwijt en probeert dat op de snelste manier via de nieren af te voeren.
  • Moe en slap
    De lichaamscellen krijgen geen nieuwe brandstof meer, spieren voelen daarom krachteloos en slap aan, men lijkt niet meer helder te kunnen denken. Extreem slaperig.
  • Gewichtsverlies
    Omdat de lichaamscellen geen nieuwe brandstof krijgen, worden de reserves aangesproken en men valt ineens kilo's af. Als de vetreserves opraken zal het lichaam eiwitten (aminozuren) of spierweefsel gaan verbranden. De hierbij vrijkomende afvalstoffen zorgen onder andere voor een naar aceton ruikende adem.
  • Jeuk, wazig zien
    De hoge hoeveelheid bloedsuiker zorgt voor 'versuikering' en schade aan het aderstelsel en met name aan de haarvaatjes. In de huid kan dit leiden tot hevig jeukende plekken, in de ogen kan dat leiden tot dubbel of wazig zien.
  • Slecht genezende wondjes, vaak terugkerende infecties
    Een hoog bloedsuikergehalte biedt helaas een goede voedingsbodem voor bacteriën en schimmels, en onderdrukt het normale herstelvermogen van het lichaam.

3cbbfe250250f2c2b5d9e76e21a0f64e_medium.

Diabetes mellitus, zoals de ziekte officieel heet, betekent letterlijk 'zoete doorstroming'. Dit had alles te maken met de meest voorkomende, eerste symptomen van de ziekte, namelijk heel veel plassen en een zoete urine.

Behandeling bij diabetes

De behandeling hangt af van het type diabetes. Bij diabetes 1 zal er altijd insuline moeten worden gespoten, omdat het lichaam zelf niets meer aanmaakt. Bij diabetes 2 kan men in beginsel vaak volstaan met tabletten, meestal om de lichaamscellen gevoeliger te maken voor de opname van de nog zelf geproduceerde insuline. Omdat er echter bij diabetes 2 ook sprake kan zijn van een onvoldoende aanmaak van insuline, zijn er patiënten die zowel tabletten gebruiken als insuline moeten spuiten. Een toenemend aantal diabetes 2 patiënten moet overigens na een aantal jaren (10-15 jaar) behandeling met tabletten vaak toch nog overgaan tot het spuiten van insuline.

Complicaties van diabetes

Bloed komt in alle hoeken en vaatjes van ons lichaam. Een te laag, maar vooral een te hoog bloedsuikergehalte van dat bloed stroomt dus ook door ons hele lichaam en kan overal een schadelijke en beschadigende werking hebben op aderwanden, in haarvaatjes en aan gevoelszenuwen en zenuwuiteinden. De meest voorkomende en bekende complicaties bij diabetes zijn:

  • 6b3b2d5b2fbe22f7d5d7a41a6b3ea2a4_medium.Hart- en vaatziekten;
  • Nierfalen;
  • Oogproblemen, van slechtziendheid tot blindheid (zie foto rechts);
  • Neuropathie, willekeurige pijnen door beschadigde zenuwen;
  • Problemen aan handen, maar vooral voeten – diabetische voet, amputatie na gangreen;
  • Problemen met seksualiteit – vooral erectieproblemen bij de man, maar ook infecties en pijn bij de vrouw;
  • Depressie, eerdere dementie;
  • Problemen in het maag- en darmstelsel;
  • Gewrichtsartrose.

Tot slot

Diabetes is een chronische stofwisselingsziekte, die verstrekkende gevolgen heeft voor de gezondheid en waarmee je als patiënt vrijwel dag en nacht wordt geconfronteerd. Genezing van diabetes 2 is op dit moment nog niet mogelijk, genezing van diabetes 1 is slechts voor een enkeling weggelegd (door middel van celtransplantatie). Rest ons niets anders dan de schade van diabetes zoveel mogelijk proberen te beperken door medicatie, voeding- en leefstijladviezen. Dat kan met de huidige kennis van zaken gelukkig wel.

 

ASMAY.

© 2014 Foto's:Nl.medipedia.be, Wikimedia Commons, Diabetes Fonds, Office.microsoft.com.

Bronnen: Diabetes Fonds, Diabetes Vereniging Nederland.

 

4bad3508b748083e2300009fccfa51cd.jpgZie ook:

Diabetes-wat-is-diabetes-1-eigenlijk?

Diabetes-hoe-zit-het-nu-precies-met-diabetes-2?

Diabetes-enkele-gradaties-van-diabetes-2

Onze-spijsvertering-een-kleine-chemische-fabriek

Eten-als-in-de-oertijd-iets-voor-diabeten?

ae6a2137f9055a91e0b48c6c5f9ccfc2.jpgOf lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

26/10/2016 07:49

Reacties (3) 

1
26/10/2016 08:26
Goed uiteengezet. Goed om te weten.
1
26/10/2016 08:23
Leerzaam artikel.
1
26/10/2016 08:21
Interessant artikel. Een nare ziekte overigens.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert