Duitsland schoorvoetend naar wettelijk minimumloon

Door Asmay gepubliceerd in Nieuws en politiek

Duitsland was en is nog steeds de economische motor van het naoorlogse Europa. Sinds de Eurocrisis van 2009 en de vluchtelingencrisis vanaf 2014 speelt Duitsland binnen de EU een steeds prominentere rol.

Toen bijvoorbeeld duidelijk werd dat enkele lidstaten van de Eurozone (zoals Griekenland) als gevolg van de door banken veroorzaakte kredietcrisis van 2008 hun staatsschulden niet meer zouden kunnen afbetalen, was de Duitse regering onder leiding van Angela Merkel een groot voorstander van financiële ondersteuning van de zwakke EU-leden, maar tevens van verregaande bezuinigingen in de hele Eurozone. Dit alles om een faillissement van één of meer EU-leden en daaruit voortvloeiend een financieel infarct in de Eurozone te voorkomen. Ook de niet aflatende vluchtelingenstroom vanuit Afrika en Azië wordt onder Merkel als niet meer dan een uitdaging gezien; “Wir Schaffen das!” is haar gevleugelde uitspraak, maar wie die ‘wir’ dan precies zijn? De gewone man en vrouw in Duitsland en daarbuiten zien er geen heil in en vrezen voor werk en inkomen; immers, vele varkens maken de spoeling dun.

Duitsland als lage lonen-land

Om een voorbeeld te geven: dat de sociale voorzieningen in Duitsland anders zijn ingericht dan bijvoorbeeld in Nederland of België is misschien niet algemeen bekend. Zo behoorde Duitsland tot voor kort nog tot de groep van 7 EU-landen, die geen wettelijk minimumloon kennen (te weten Duitsland, Oostenrijk, Italië, Cyprus, Finland, Zweden en Denemarken). Men laat het in deze landen over het algemeen aan de betreffende beroepsbranche over om een minimumloon af te stemmen, dat vervolgens binnen die branche nog eens sterk kan verschillen per regio. In de 20 overige lidstaten is een minimumloon vaak al decennia in de wet verankerd.

c78cc72460abbc3a8627e0f717e13368_medium.Duitsland kent dan ook – voor een modern Europees land – bijzonder lage lonen, vooral in het arme, voormalig communistische oosten. Waar een werknemer in Nederland minimaal EUR 8,87/uur (anno 2016) verdient op basis van een 40-urige werkweek, kreeg een Duitse collega voor hetzelfde werk tot vor kort vaak niet meer dan EUR 3 of 4/uur. In heel Duitsland werkte 17% van de beroepsbevolking (ongeveer 7 miljoen mensen) voor zo'n laag loon. In het oosten van Duitsland viel zelfs 25% van de beroepsbevolking in de categorie lage lonen.

Omdat met zo'n laag inkomen niet kon worden voorzien in de dagelijkse levensbehoeften, kregen werknemers met lage lonen een maandelijkse aanvulling van de Duitse staat, zodat men uiteindelijk uitkwam op een inkomen van ongeveer EUR 850 per maand. Deze maandelijkse aanvulling van al die lage lonen kostte de Duitse belastingbetaler overigens EUR 11 miljard (!) per jaar.

Duitse concurrentiepositie

77ed2b30e4c2ef305d93f6aaa6ce1bd0.jpg

De lage lonen zorgden er in de eerste plaats wel voor dat de Duitse productie en export prima bleef draaien. Productiekosten waren daardoor lager en houden de prijzen stabiel.

In de tweede plaats bleef de werkloosheid op deze manier beperkt. Duitsland had over 2013 bijvoorbeeld een werkloosheidspercentage van 5,4%, tegenover Nederland met 6,4%, België met 8,9 % en Frankrijk met 15,6%.

De Duitse lage lonen zijn andere lidstaten, zoals Frankrijk, steeds een doorn in het oog geweest. Vooral de Fransen hebben (terecht) scherpe kritiek geuit op deze vorm van door de Duitse overheid gesubsidieerde arbeid, omdat dit leidde tot oneerlijke concurrentie binnen en buiten de EU. Echter, om even advocaat van de duivel te spelen: toch heeft de EU de laatste jaren ook baat gehad bij de economische voortrekkersrol (door onder andere die lage lonen) en financiële bijdragen van Duitsland om de Eurozone in stand te houden.

Een bijkomend nadeel van de lage lonen was echter wel, dat Duitse ondernemers nauwelijks meer investeerden in vernieuwing, techniek of automatisering, hetgeen uiteindelijk niet tot economische vooruitgang, maar technologische stilstand zou kunnen leiden.

Opmerkelijk besluit regering Merkel III

b96e416d4e494ee1e91fb963e729e8af_medium.De Duitse verkiezingen van september 2013 zorgden voor een nieuwe 'Grote Coalitie', de derde sinds de jaren 60 van de 20e eeuw. De regeringspartijen CDU en CSU behaalden samen maar liefst 42% van de stemmen. Voormalig coalitiepartner FDP haalde de kiesdrempel (5%) niet en verdween uit de Bondsdag. Oppositiepartij SPD haalde 26% binnen en werd daardoor de aangewezen coalitiepartner voor de nieuwe regering Merkel III.

Dat de onderhandelingen voor het regeerakkoord niet eenvoudig waren, is een understatement. De SPD had een stevige wensenlijst voor sociale hervormingen, die niet direct overeenstemden met de plannen van de conservatieve CDU/CSU. Zoals altijd leidde een en ander tot vergaande compromissen. Dag en nacht onderhandelen resulteerden uiteindelijk in een 185 pagina's dik regeerakkoord met de fraaie titel "De toekomst van Duitsland vormgeven". Eén speerpunt van de SPD bleef daarin wel overeind: een wettelijk minimumloon voor heel Duitsland.

Duitse angsten voor een wettelijk minimumloon

De CDU/CSU waren en zijn geen voorstanders van een wettelijk minimumloon. Men is altijd bang geweest dat het zou leiden tot massaal banenverlies - vooral in het oosten van het land - omdat de ondernemers niet bereid of in staat zouden zijn 40-50% meer loon aan hun werknemers te betalen dan dat zij tot nu toe deden.

db38aa88d9c8a77bb99b8491082fc55d_medium.Ook vreesde men voor het 'verknippen' van banen; als je namelijk in plaats van één fulltimer twee of meer parttimers aanstelt, vallen deze parttimers buiten de eisen van het wettelijk minimumloon. Een andere angst van de overheid was, dat veel mensen en (kleine) ondernemers zouden gaan zwartwerken. De gemiste belastingopbrengsten hiervan zouden een grote schadepost voor de regering kunnen zijn.

Aan de andere kant konden schandelijke uitwassen met zwaar onderbetaalde werknemers worden uitgebannen. Een voorbeeld: eind 2013 werden de eigenaren van een goedlopende computerwinkel door de rechter veroordeeld tot een hoge boete. Zij hadden hun verkoper, een 52-jarige werknemer, jarenlang niet meer betaald dan EUR 2,85/uur, "omdat de Sociale Dienst zijn inkomen wel zou aanvullen tot een minimum". Onfatsoenlijk en asociaal, zo oordeelde de rechter. Ongetwijfeld hebben veel meer ondernemers deze truc jarenlang toegepast en zijn die er (tot op heden) wel mee weggekomen.

Hoe gaat dat Duitse minimumloon er uit zien?

95e63cbaa9891e3b6c24bcb55cec0166_medium.In het plan van regeringspartner SPD is voorzien in een minimumloon, op basis van een minimum uurloon van EUR 8,50 voor volwassen werknemers in een fulltime dienstverband. Dit minimum uurloon moet gelden voor heel Duitsland, dus ook voor het oostelijke deel van het land. Even ter vergelijking: op basis van een 40-urige werkweek komt het wettelijk minimum uurloon in Nederland ongeveer uit op EUR 8,87 en op basis van een 38-urige werkweek in België op EUR 8,78.

De invoering van de Wet op het Minimumloon in Duitsland vond officieel plaats op 1 januari 2015, maar kende een overgangsperiode tot 1 januari 2017. In deze periode mochten en konden nog steeds lagere uurlonen tijdens CAO-onderhandelingen voor een bepaalde branche of een bepaalde regio worden afgesproken.

Verder heeft men al een scala aan uitzonderingen, mazen en andere uitvluchten bedacht, waardoor ook vanaf 2017 niet iedereen aanspraak zal kunnen maken op een wettelijk minimumuurloon. Parttimers vallen bijvoorbeeld nog buiten de boot. Ook stechelt men nog over een lager uurloon voor (jonge) medewerkers, die tijdens hun werk een opleiding of cursus voor of van het bedrijf volgen.

Een andere belangrijke sociale hervorming: staatspensioen

7b4860cf8ed98f2eb90ed08bb9ca30cd.jpg

Vanaf 2017 moet ook een andere hervorming ingang vinden: een soort Duitse AOW van EUR 850/maand. Dit staatspensioen is echter voorbehouden aan mensen, die door hun lage inkomen zelf geen pensioen van minimaal EUR 850/maand hebben kunnen opbouwen.

Ook komt er een extra uitkering voor alleenstaande moeders met kinderen, geboren vòòr 1992, de zogenaamde Mütterrente. (Alleenstaande moeders met kinderen, geboren ná 1992 kregen namelijk een betere regeling voor zwangerschapsverlof met doorbetaling van hun pensioen. Het onderscheid tussen de twee groepen wordt vanaf 2017 rechtgetrokken.)

Er is echter voor deze laatste plannen nog één maar: er moet nog geld voor worden gevonden in de begroting en dat zal met het stijgend aantal immigranten, die ook gelijk aanspraak maken op een uitkering, nog niet zo eenvoudig zijn.

 

ASMAY.

baa7e99b3715f1a211ef12050cdc0180_medium.© 2014 Foto's: Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

Zie ook:

Armoe-troef-voor-ouderen-in-Duitsland

Notarissen-van-topsalaris-naar-minimumloon

China-de-economie-krimpt-hoe-nu-verder?

Rusland-in-recessie-de-roebel-in-vrije-val!

Hoe-bestaat-het-eicelexport-door-economische-crisis!

c6ea3c85b6677c197701ae8efc71d471_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

25/10/2016 07:42

Reacties (3) 

1
25/10/2016 08:46
Waar men in Duitsland dan nu al dat geld vandaan haalt, is mij een raadsel. (Of staan er ergens in het land Euro-persen overuren te draaien?)
1
25/10/2016 08:42
De motor van Europa dankzij onderbetaalde werknemers, klinkt ietwat Victoriaans.
1
25/10/2016 08:39
Ik dacht dat ze in Duitsland voorop zouden lopen met dit soort zaken, maar het tegendeel is waar.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert