Walt Disney, grondlegger van het Disney-imperium

Door Asmay gepubliceerd in Film en entertainment

Van tekenfilm tot filmimperium

482f017ad9aede605510cfe4040eac30_medium.Op 5 december 1901 werd Walt Disney geboren in Chicago, de Verenigde Staten. Getalenteerd als hij was, zette Disney, onder andere met "Sneeuwwitje", het begrip tekenfilm als speciale categorie op de Hollywood-kaart. Ook zijn Disney's themaparken (Disneyland, Disneyworld, Eurodisney) inmiddels een begrip voor kinderen en volwassenen wereldwijd. Het bedrijf van Disney heeft inmiddels een rijke portfolio met talloze wereldberoemde (teken-) films.

Internationale afkomst van familie en naam Disney

Disney's afkomst was een internationale aangelegenheid. Disney's vader was van Iers-Canadese, zijn moeder van Duits-Engelse afkomst. Volgens de familieannalen, was zijn Ierse overgrootvader, Arundel Disney, een directe afstammeling van de Franse Robert d'Isigny, die in 1066 met Willem de Veroveraar naar Engeland zou zijn gekomen. De naam d'Isigny zou in het Engels uiteindelijk zijn verbasterd tot Disney.

Walt Disney, de cartoonist, en de Eerste Wereldoorlog

Een groot deel van zijn jeugd woonde Disney in Marceline, Missouri, waar zijn vader een kleine boerderij exploiteerde. Disney's tekentalent werd 'ontdekt' door één van de buren in Marceline, een gepensioneerde dokter, genaamd 'Doc' Sherwood, die de jonge Disney betaalde voor enkele schetsen van zijn paard. Later verhuisde het gezin Disney naar Kansas City. Op zijn 16e verhuisde Disney met zijn familie vanuit Kansas City weer terug naar Chicago. Daar ging hij naar de McKinley High School en bezocht 's avonds het Chicago Art Institute. Al snel werd Disney de cartoonist voor de schoolkrant.

b7a5b87784ed6a3f2a675ce952b5772f_medium.Toen de Verenigde Staten zich in 1917 mengden in de Eerste Wereldoorlog, stopte Disney met zijn schoolopleiding en meldde zich als vrijwilliger bij het leger. Hij was echter te jong en werd afgewezen. Daarna meldde Disney zich bij het Rode Kruis, waar hij wel werd aangenomen. Na de wapenstilstand van 11 november 1918, werd Disney als ambulancechauffeur alsnog naar Frankrijk gestuurd en heeft daar een jaar voor het Rode Kruis gewerkt.

Walt Disney's loopbaan, van Kansas naar Hollywood

Terug in de Verenigde Staten werkte Disney bij een krant in Kansas City, waar hij politieke en commerciële (reclame) cartoons tekende.  Hij raakte echter al snel gefascineerd door geanimeerde tekenbeelden en besloot, na er een boek over te hebben bestudeerd (Animated Cartoons: How They Are Made, Their Origin and Development, van Edwin G. Lutz), dat dit was wat hij wilde.

2f2aa5d83d01b57dcd885d0ac48e9798.jpgDisney huurde een aantal collega-cartoontekenaars in, waaronder zijn vriend Ubbe Iwerks, en startte de Laugh-O-Gram Studio. Laugh-O-Grams waren korte, grappige tekenfilmpjes, die bijzonder populair waren in Kansas en omstreken. Uiteindelijk bleek het project niet rendabel en moest Disney ermee stoppen.

Met  zijn broer Roy vertrok hij voor een nieuwe start naar Hollywood, Californië, waar zij op 16 oktober 1923 Disney Brothers Cartoon Studio oprichtten.

Walt Disney's loopbaan, van Mickey Mouse tot Sneeuwwitje

aaaef6c91de82ee8b8076a1b2028caf7.jpgHet eerste project van de Disney broers was een serie korte, half geanimeerde tekenfilms, gebaseerd op "Alice in Wonderland", waarin ook echte acteurs meespeelden. Iwerks creëerde een bijzonder populair tekenfilmkarakter, Oswald the lucky rabbit, waarmee de studio furore maakte in de jaren 20 van de 20e  eeuw. Disney's distributeur bood hem echter een 'wurgcontract' voor de distributie van de Oswald-cartoons. Disney weigerde en verloor de rechten op Oswald; het heeft 78 jaar geduurd (2006) om die rechten weer terug te krijgen.

Disney Studio moest een nieuw tekenfilmkarakter creëren; het werd de bekende muis, die eerst Mortimer Mouse heette. Iwerks tekende het figuurtje, Disney sprak (tot 1947) zelf de stem in. Disney's vrouw Lilly vond de naam Mortimer niet mooi en veranderde deze later in Mickey. Het was een goede zet. Mickey Mouse werd uitermate populair.

Toch wilde Disney meer. Al langer had hij plannen voor een avondvullende tekenfilm, waarvoor hij het sprookje "Sneeuwwitje" had uitgekozen. In 1937 was het zover, "Snow White and the Seven Dwarfs" ging in première.

1b49b5b80d277fb2b1cbaef8556fdd7b.jpg

1474df2f08522229fbb14fd6033d6719_medium.
 
 
 
 
 
 
 
 
Het publiek was buiten zinnen en Disney ontving één grote en zeven kleine Oscars. 
Later volgden meer lange speelfilms, die echter de populariteit van "Sneeuwwitje" niet konden evenaren: "Pinocchio", "Fantasia", "Bambi", "Alice in Wonderland", "Peter Pan" en "Dumbo". In de jaren vijftig en zestig van de 20e eeuw kwamen daar onder andere nog bij "Lady and the Tramp" en "Sleeping Beauty".

Walt Disney, de filmmaker en de Tweede Wereldoorlog

d099f79d007fc4dc4b203ff5865bab81_medium.Kort na de première van "Dumbo", werden de Verenigde Staten door de aanval op Pearl Harbor bij de Tweede Wereldoorlog betrokken.

Rechts: Donald Duck op een Mustang P51 bommenwerper tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De Amerikaanse strijdkrachten huurden de Disney Studio in, enerzijds voor het maken van trainings- en voorlichtingsfilms voor de manschappen, anderzijds voor propagandafilms, als moraal-oppepper voor de Amerikaanse bevolking. Uit die tijd stammen tekenfilms als "Der Führer's Face" en "Victory through air power".

Concurrenten van Walt Disney

8ff16bbe88487df05837178c0a6bef33_medium.Eén van Disney's grote concurrenten in de jaren dertig van de 20e eeuw was Max Fleischer. Zijn tekenfilmfiguur, de sexy Betty Boop werd in korte tijd immens populair.

Later maakte Fleischer de tekenfilmserie Popey the Sailorman; ook deze cartoonheld was een hit in tekenfilmland. Popey werd zelfs meer bekeken dan Mickey Mouse. Gelukkig werd Disney's  nieuwe ster Donald Duck in deze periode steeds bekender.

In de jaren veertig van de 20e eeuw trad een andere geduchte concurrent naar voren: Leon Schlesinger Productions (Warner Brothers) presenteerde Bugs Bunny. De voorprogramma's in de bioscoop met het slinkse konijn werden al snel een begrip.

f382d92eec1886981addea999bfd0946_medium.De jaren zestig van de 20e eeuw diende een nieuwe concurrent zich aan, deze keer op de TV: de tekenstudio van William Hanna en Joseph Barbera. Met tekenfilmfiguren als onder andere Huckleberry Hound, Yogi Bear, the Flintstones, Top Cat, Magilla Gorilla, the Jetsons, en ScoobyDoo trokken zij bijna 30 jaar lang de meeste TV-kijkers. Disney, die druk bezig was met diverse filmprojecten, ging de strijd echter niet aan. Hij concentreerde zich op nieuwe speelfilms en plannen voor een themapretpark.

Disney's themaparken

Eind veertiger jaren van de 20e eeuw had Disney al een ontwerp getekend voor het amusementspark, dat hij ooit wenste te bouwen. Zijn inspiratie kwam onder andere uit het Children's Fairyland-park in Oakland, Californië. Voor zijn park wilde hij echter attracties, die nog nergens in de wereld te vinden waren. Daarbij kon hij inmiddels rijkelijk putten uit de verhalen van succesvolle films en cartoons uit zijn eigen studio's. Het eerste park, Disneyland, werd op 17 juli 1955 door Disney zelf in Anaheim, vlakbij Los Angeles, geopend (zie foto hieronder).

c334985160298a35fcefd2aa0d11ceef_medium.

In 1964 maakte Disney zijn plannen voor de bouw van een tweede, groter themapark, Disneyworld, bekend. De opening van het Walt Disney World Resort, zoals het uiteindelijk werd genoemd, bij Orlando, Florida, heeft hij niet meer mogen meemaken. Het park werd officieel geopend in 1971 door Disney's broer Roy. Later zouden daar nog bijkomen: Tokyo Disneyland in 1983, Disneyland Resort Paris (Eurodisney) in 1992 en Hong Kong Disneyland in 2005.

Disney's filmimperium

5406a29b2f8956cec320192ec23b4480_medium.Na de Tweede Wereldoorlog richtten de inmiddels opgerichte Walt Disney Productions en het latere Buena Vista Distribution zich volledig op het maken van gewone speelfilms, die geschikt waren voor het hele gezin. Enkele voorbeelden uit die tijd zijn "Treasure Island", "20,000 Leagues under the Sea", "Old Yeller", "Swiss family Robinson" en "The parent trap".  In 1964 kwam de meest succesvolle film van dit decennium voor Disney uit: "Mary Poppins". De meest recente filmhitserie van Disney is die van "Pirates of the Caribbean".

Inmiddels bestaat het door de Disney broers in 1923 opgerichte Disney-imperium 90 jaar. Het omvat naast (teken-) filmstudio's ook televisienetwerken zoals ABC en ESPN.

6840970475350d63190eb05d3d7e47ec_medium.Met de onlangs overgenomen succesvolle (teken-) filmstudio's Pixar (2006), Marvel Entertainment (2009) en Lucasfilm (2012) verwierf het imperium de rechten van kaskrakers als "Finding Nemo", "Toy Story", "The Incredible Hulk", "Ironman" en de "Spiderman"-, "X-men"-, "Starwars"- en "Indiana Jones"-series. Met deze laatste avonturenfilms richt Disney zich vooral op een volwassen publiek. Het Disney-imperium verdient inmiddels ongeveer US$ 10 miljard (!) per jaar.

Disney's gezinsleven en zijn dood

eb02032cb198c611e1a04d1c17ef1319_medium.In 1925 huurde Disney een jonge vrouw, Lillian Bounds, in voor bepaald inkleurwerk van zijn cartoons. Zij bleek de ware voor hem te zijn; hetzelfde jaar trad het paar nog in het huwelijk. Het stel wilde graag kinderen, maar na een eerdere miskraam werd alleen dochter Diane Marie geboren in december 1933. Eind 1936 adopteerden de Disneys een tweede dochter, Sharon Mae. Disney was dol op zijn dochters en had zijn ruime achtertuin dan ook als speeltuin ingericht, waarbij ook een spoortraject met trein niet ontbrak.

Disney rookte zijn hele leven als de spreekwoordelijke schoorsteen. Wel zorgde hij ervoor nooit te roken in het bijzijn van kinderen. Toen hij in oktober 1966 een kleine operatie zou ondergaan, bleek er een kwaadaardige tumor op zijn linkerlong te zitten. Hoewel hij direct werd geopereerd (en de long weggehaald) bleek de tumor al te zijn uitgezaaid. Disney onderging chemotherapie. Op 30 november zakte hij echter thuis in elkaar. Disney stierf uiteindelijk op 15 december 1966 in het ziekenhuis, tien dagen na zijn 65e verjaardag.

69fea0274f58e82c172cd7465d0085dc.jpgDochter Diane trouwde met Ron Miller, een wijnboer; het stel kreeg zeven kinderen. Diane is de oprichter van het Walt Disney Family Museum, waarin veel persoonlijke bezittingen van Disney te bezichtigen zijn.

Dochter Sharon verloor haar eerste man, scheidde van de tweede en had drie kinderen. Sharon was een filantroop; na haar dood (door kanker) in 1993 liet zij US$ 11 miljoen na aan de California School of Performing Arts.

Links: de Oscar-vitrine in het door dochter Diane beheerde Walt Disney Family Museum.

Walt Disney en de Oscar

Disney's werk is tijdens zijn leven 59 keer genomineerd voor een Oscar (Academy Award), de zo fel begeerde filmprijs; hij won er 22 en ontving er nog 4 als eervolle vermelding. In 1954 won Disney zelfs 4 Oscars (voor verschillende projecten) in één jaar. De meeste Oscars voor dezelfde Disneyfilm gingen naar Mary Poppins in 1965 (5 stuks). Disney heeft tot op de dag van vandaag het record van de meeste ontvangen Oscars in handen.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Disney.com, Wikimedia Commons.

 

26e79ce4b033f4859264ca7ee682acf8_medium.Zie ook:

Gebroeders-Lumière-en-het-ontstaan-van-de-film

Orson-Welles-zeer-getalenteerd-maar-miskend-filmmaker

Salvador-Dali-geniaal-en-excentriek-kunstenaar

Steve-McCurry-de-fotograaf-achter-The-Afghan-Girl

Robert-Doisneau-subliem-straatfotograaf-van-Parijs

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

22/10/2016 08:55

Reacties (9) 

1
23/10/2016 22:43
Wat een mooi artikel.
Asmay tegen Yneke
24/10/2016 07:12
Dankjewel!
1
22/10/2016 10:33
En nu maar hopen dat de films van Marvel. Lucas en Pixar niet teveel verdinseyed worden en hun scherpe randjes niet kwijtraken.
1
22/10/2016 13:36
Ja, het kan te zoet en te braaf worden.
1
tegen Asmay
22/10/2016 14:57
Of nog erger met een moraal.
1
23/10/2016 08:05
1
22/10/2016 09:58
Markante persoonlijkheid in de showbiz. Mooi artikel.
1
22/10/2016 09:52
Prachtig vond ik al die films en tekenfilms van Disney! In Disney's themaparken ben ik echter nog nooit geweest.
1
22/10/2016 09:49
Vooruitziende blik had deze talentvolle man; heeft zijn film en entertainmentwereld stevig op de kaart gezet.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert