Het recht in eigen hand.

Door Eddie van Groningen gepubliceerd in Boeken en recensies

Het recht in eigen hand.

Onlangs heb ik de laatste drie boeken van Herman Koch (weer eens) gelezen. Achtereenvolgens: Het Diner, Zomerhuis met zwembad én Geachte heer M. Lees je de boeken in een ruk achter elkaar uit, dan blijft vooral hangen hoe de hoofdpersonen in de verschillende boeken het recht in eigen hand nemen. Opvallend is dat daarbij nauwelijks morele twijfel naar voren wordt gebracht Er is geen dilemma. De hoofdpersonen zijn er rotsvast van overtuigd dat het recht in eigen hand nemen volstrekt geoorloofd is; ze gaan recht op hun doel af. Meedogenloos. Als lezer ga je daar helemaal in mee. Ik in ieder geval wel. De sympathie voor de hoofdpersonen is onbegrensd.

Wellicht is dit ook de reden dat de auteur door Nederlandse literaire critici niet ten volle in de armen is gesloten. Zijn hoofdthema is aardser, directer, agressief, ondubbelzinnig. Veel minder verheven dan we gewend zijn van andere literaire schrijvers. Zo gaat het (even kort door de bocht) bij Arnon Grunberg over het ‘Jodendom, de erfenis van de Tweede Wereldoorlog, over schuld, liefde en seks en vooral de relatie ertussen’. Bij W.F. Hermans (nog korter door de bocht) gaat het om ‘de onkenbaarheid van de werkelijkheid’. Bij A. F. Th. van der Heijden is het leidmotief (ook zo’n verheven woord) in veel van zijn boeken over ‘de breedte van het leven; aangezien het leven in de lengte niet te stoppen valt, moet het maar in de breedte worden gezocht. Door elk moment te verbreden, wordt gehoopt het leven waardevoller te maken’. Vandaar ook de ongebreidelde omvang van zijn meeste boeken. Even drie voorbeelden om de verhevenheid van thema’s bij gelouterde auteurs aan te geven.

Nou, dan is ‘het recht in eigen hand nemen’ natuurlijk veel platter. Vandaar ook de twijfel over Koch’s literaire status bij menig criticus. Komt nog eens bij dat zijn boeken gemakkelijk weglezen. Niet al te lange zinnen, geen moeilijke woorden, geen hoogdravende gedachten, veel humor. Makkelijk te volgen en spannend bovendien. Niet bepaald kenmerken om bij literaire critici in de smaak te vallen. Wel in het buitenland én bij de lezer.

Komt nog iets bij. Z’n hoofdthema is hoogst actueel en voor iedereen onmiddellijk herkenbaar. Stel je voor dat je dochter verkracht is, wat doe je dan? Stel dat je kind een ernstige misdaad heeft begaan, hoe bescherm je hem of haar dan? Hoe neem je wraak? Wat doe je als je gezin wordt aangevallen? Naar mijn idee beklemmender dan menig holistisch literair thema.

Na het lezen van deze drie boeken van Koch vroeg ik me ook meteen af waarom er maar zo weinig mensen het recht in eigen hand nemen. Dochters worden mishandeld, beschimpt, verkracht, vermoord. Zonen worden doodgeknuppeld of neergestoken. Volg het RTL-Nieuws of Opsporing Verzocht en je krijgt het ene voorbeeld na het andere voorgeschoteld. Maar ondanks de in vele ogen vaak (te) lage straffen, neemt eigenlijk niemand het recht in eigen handen. We willen misschien, maar durven niet. Alleen erover schrijven, dat wel.

 

 

 

 

 

22/10/2016 08:29

Reacties (1) 

22/10/2016 11:43
Daarom zijn de films waarin de hoofdfiguur het recht in eigen hand neemt ook zo populair: van Charles Bronson in de Death Wish series tot Jody Foster in The Brave One - met daartussen in een hele reeks soortgelijke films met Clint Eastwood, Bruce Willis en andere volkshelden. Stuk voor stuk kassuccessen.
Die doen dat wat menig brave burger ook zou willen doen: de slechterikken een lesje leren omdat het legale rechtssysteem tekortschiet. Dat schiet tekort omdat het in eerste instantie de burger beschermt tegen de overheid (de vertikale rechtsbescherming ) maar in veel mindere mate de ene ...
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert