Dagje uit: Zwolle, het Drostenhuis, de Peperbus en de Fundatie

Door Asmay gepubliceerd in Reizen en vakantie

Zwolle, een oude Hanzestad

f324777df84b8fec67fc6ea97923a0e0_medium.Zwolle, provinciehoofdstad van Overijssel, kan terugkijken op een lange geschiedenis. De gunstige ligging aan de IJssel zorgde er voor, dat al vanaf de vroege middeleeuwen er zich steeds meer mensen vestigden en de plaatselijke handel tot bloei kwam. In 1230 verkreeg Zwolle al stadsrechten. Van de 13e tot de 16e eeuw deelde de stad mee in de internationale handelsbloei van de IJsselsteden, die als Hanzesteden met elkaar waren verbonden.

Wat is een Hanze?

Een Hanze is een samenwerking of verbond van individuele handelaren of handelssteden, die samen een gemeenschappelijke markt bestrijken. Een Hanze werd gevormd met het oog op aan de ene kant de onderlinge bescherming en aan de andere kant uitschakeling van de concurrentie (tegenwoordig zouden wij spreken van kartelvorming).

Hanzesteden waren meestal in een bepaald geografisch gebied gelegen, zoals bijvoorbeeld de Vlaamse Hanze die onder leiding van Brugge handel dreven in Londen in de 12-13e eeuw.

Hanzesteden konden echter ook grensoverschrijdend met elkaar verbonden zijn, afhankelijk van het afzetgebied waarop zij waren gericht. De Hanze, waartoe Zwolle behoorde, omsloot niet alleen andere IJsselsteden, maar ook steden in het Rijngebied (Dortmund, Munster, Keulen), Midden-Duitsland, Noord-Duitsland (Bremen, Hamburg, Lübeck) en steden in Polen en de Baltische staten. Op het hoogtepunt in de 15e eeuw telde deze Hanze, gericht op handel in het Oostzee-gebied, maar liefst 160 leden!

Door afschaffing van Hanzeprivileges in Engeland en Rusland, nauwere samenwerking tussen bepaalde leden binnen de Hanze – met uitsluiting van de andere leden – en de nadruk, die in de Nederlanden kwam te liggen op de Oost-Indië-vaart in de 16e en 17e eeuw zorgden voor de teloorgang van de handelsmacht van de IJssel-Hanzesteden.

Moderne Devotie in Zwolle

6ac84c6a8707c4919b556d0d77213544_medium.In de 14-15e eeuw werd Zwolle het middelpunt van een nieuwe, door Geert Groote gestichte religieuze stroming, de Moderne Devotie. Deze stroming ontstond uit onvrede met de (ook toen al) grove misstanden in de katholieke kerk.

Links: 14e eeuwse St.-Michaëlskerk met (uiterst links) het glazen beeld van St. Michaël uit 2010.

De volgers kenmerkten zich door een praktische, innerlijke beleving van het geloof. Eén van de speerpunten van deze nieuwe beweging was, dat ieder mens zelf verantwoordelijk is en blijft voor zijn of haar eigen zielenheil; ongekend en ongetwijfeld uitermate ketters in die tijd van (nog) volledige geestelijke en spirituele afhankelijkheid van de katholieke kerkleer.

Zwolle in de 80-jarige oorlog

abaabd850bfe052508308f789be6ab42_medium.Tijdens de 80-jarige oorlog sloot Zwolle zich in 1572 bij de opstandelingen van Willem van Oranje aan, in de hoop plunderingen en moordpartijen door de Oranjegezinde troepen te voorkomen. Dit lukte maar ten dele; kloosters en kerken werden toch geplunderd.

De Spanjaarden zetten echter een tegenoffensief in de regio in, waarbij Zutphen (16 november 1572) vrijwel geheel werd uitgemoord. De Oranjegezinde troepen vluchtten uit Zwolle en de Zwollenaren gaven zich over aan de Spanjaarden, opnieuw om verder bloedvergieten te voorkomen. Pas in 1579 waren de Spanjaarden voorgoed uit de regio verdreven en kon Zwolle zich aansluiten bij de Unie van Utrecht.

Oude Zwolse glorie uit vervlogen tijden mooi bewaard gebleven

8ca41a8ce2a47c9751a4c9f5c464c48c_medium.Uit de bloeitijd van Zwolle herinneren onder andere de Grote of St.-Michaëlskerk (14e eeuw), met het fraaie in 1721 gebouwde orgel, de O.L.V.-kerk aan de Ossenmarkt (15e eeuw), het Drostenhuis (uit 1551, zie foto links), de resten van de oude vestingmuur (van vòòr 1614) langs de Thorbeckegracht en de Sassenpoort (1408). Meer informatie over het verleden van Zwolle is ook te vinden in het Stedelijk Museum (zie foto rechtsboven).

Het Drostenhuis in Zwolle 002855ddcae993c18036755817c557ec_medium.

Het Drostenhuis was het huis van de regent van de streek. Een drost werd vaak aangesteld door de plaatselijke burgermeesters om de onderlinge samenwerking tussen (soms concurrerende) steden in de regio te bevorderen. Het Drostenhuis in Zwolle werd in 1551 gebouwd door de toenmalige Drost, Engelbert van Ensse.

a1e8b5f84bee307028c39b8721e17f9b_medium.Nu maakt het Drostenhuis onderdeel uit van het Stedelijk Museum Zwolle, dat in een gloednieuwe aanbouw er naast is gevestigd.

Het Drostenhuis laat door middel van stijlkamers zien, hoe een regent van aanzien leefde in het Zwolle van de 17e en de 18e eeuw.

Van salon, patriottenkamer en zilverkamer tot de keuken en keukenkelder (met nu archeologische 42bbe75d9929ed91d0e1a3d846e32125_medium.vondsten) kun je alles nog in originele staat bekijken.

O.L.V.-kerk met de Peperbus, Zwolle

De middeleeuwse kruiskerk aan de Ossenmarkt werd in de 14-15e eeuw gebouwd. De oorspronkelijke naam is Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe-ten-Hemelopneming.

5a8d75106e5b9e8240dd3823ef4cb39b_medium.

In de tweede helft van de 15e eeuw werd uiteindelijk de kerktoren tegen de kerk aangebouwd. In 1540 was het koepeldak (met lantaarn) van de toren eindelijk af en kreeg het bouwwerk – door dat koepeldak – al snel de naam 'Peperbus'. 

Links:de kerktoren of Peperbus.

Na de reformatie werden er geen diensten meer in deze katholieke kerk gehouden (de laatste in 1591).

01917d724ab22f3dce65254607100206_medium.In 1809 gaf de Franse koning van Holland, Lodewijk Napoleon, de kerk terug aan de katholieke gemeenschap, maar bepaalde dat de toren in bezit van de stad zou bleven. Vanaf 1811 zijn er weer kerkdiensten in de O.L.V.-kerk.

Rechts : de entree van de O.L.V.-kerk.

De Peperbus is 75 meter hoog, heeft 236 treden en kan, tijdens openingsuren, worden beklommen. In de toren bevindt zich sinds 1930 ook een klokkenspel (beiaard) met 51 klokken.

Museum De Fundatie in Zwolle

De Fundatie is de naam van een fraai museum voor (moderne) beeldende kunst in de provincie Overijssel. Het museum bestaat uit twee locaties: het voormalig Paleis van Justitie aan de Blijmarkt in Zwolle en het Kasteel het Nijenhuis bij Heino. In dit artikel wordt alleen het museumdeel in Zwolle besproken.

70b68cb214f186929322cd6b745e6ace_medium.

66a975d6247b12bca7603d1641814b90_medium.De Fundatie in Zwolle is gevestigd in het oude, in neoclassicistische stijl gebouwde Paleis van Justitie.

In 2012 is de bovenverdieping van het museum echter uitgebreid met een nieuwe expositieruimte. Het dak werd verbouwd en kreeg een kenmerkende bol- of wolkvorm. Op 31 mei 2013 werd het Paleisgedeelte van  museum De Fundatie officieel heropend door prinses Beatrix.

Vanaf de expositieruime op de 'Wolk'-etage heb je een mooi gezicht over het centrum van Zwolle.

Het museum herbergt vooral moderne kunst en heeft enkele werken in de collectie van onder andere Vincent van Gogh, Piet Mondriaan en Claude Monet.

Daarnaast zijn er wisselende tentoonstellingen van hedendaagse kunstenaars, zoals in 2013 de werken van Mario Marini en Jeroen Krabbé. 4e9cbbb03931520d50c78174080fbba9_medium.

Mario Marini (1901-1980),  beeldhouwer, tekenaar en schilder heeft zich een groot deel van zijn leven bezig gehouden met maar één onderwerp: studies van ruiter en paard in allerlei mogelijke posities.

Hij maakte er schetsen, schilderijen en beelden van om de essentie ervan te kunnen vangen.

fbb0203d6e33755a842ca219cda5f131_medium.

Jeroen Krabbé (1944) had een serie schilderijen tentoongesteld, waarmee hij terugkeek op zijn jeugd. Aan de hand van jeugdfoto's en kindertekeningen wist hij een interessant beeld te schetsen van zijn kindertijd. In het museum werd een film van een interview met Jeroen Krabbé gedraaid, waarbij hij tekst en uitleg gaf over de achtergrond van de schilderijen.

18549fc50beaa26c4d5eb06187d4ec06_medium.62229e486408fff46ee1bb37282c8a69_medium.


 

 

 

 

 

 

 

 

Boven: schilderijen van Jeroen Krabbé, links met zijn moeder en rechts met zijn vader.

Tot slot

Zwolle was voor mij een tamelijk onbekende stad. Na echter een deel van het oude centrum te hebben doorgewandeld en hier en daar wat bezienswaardigheden uitgebreid te hebben bezocht, heb ik een ander beeld  gekregen. Na het een en ander te hebben gezien en geleerd over het verleden en het heden van deze mooie provinciestad, kan ik niet anders zeggen, dan dat ik erg heb genoten van mijn tijd in Zwolle.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Asmay.

 

98f5f1401398903a55415baeafe97946_medium.Zie ook:

Dagje-uit-Miniworld-Rotterdam

Dagje-uit-Paleis-Soestdijk

Dagje-uit-Groningen-en-het-Groninger-Museum

Dagje-uit-Leeuwarden-en-het-Fries-Museum

Dagje-uit-mijn-museumkaart-en-ik

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
22/10/2016 08:19

Reacties (3) 

1
22/10/2016 10:00
Een stad met een rijke geschiedenis. Prachtig, dat Drostenhuis (zowel van binnen als van buiten)!
1
22/10/2016 09:54
Mooie stad en een indrukwekkend museum. Gaat als tip op mijn 'to do'-lijstje.
1
22/10/2016 09:50
Mooie plaats.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert