Dagje uit: Groningen en het Groninger Museum

Door Asmay gepubliceerd in Reizen en vakantie

Het is er dan toch een keer van gekomen: een dagje Groningen met een bezoek aan het Groninger Museum!

Een aantal jaren geleden, toen ik voor het laatst in deze noordelijke, provinciale hoofdstad was, had ik het Groninger Museum al graag willen bezoeken, maar gebrek aan tijd weerhield mij er toen van. Nu heb ik mij, na een korte rondwandeling door het Groningse centrum – om toch ook nog even die befaamde Martinitoren van dichtbij te aanschouwen –  vol overgave op (of in?) het spraakmakende en kleurrijke museum gestort.

Het gebouw van het Groninger Museum

814f9502240098fe5a55206fbf59924c_medium.In 1987 kreeg de gemeente Groningen een royale schenking van de Gasunie, om te besteden aan het culturele erfgoed en het Groninger Museum. Het bedrag was maar liefst NLG 25 miljoen groot! Het gebouw, waarin het Groninger Museum tot dan toe was gevestigd aan de Praediniussingel, was (ondanks diverse uitbouwen) toch te klein geworden voor de groeiende collectie en voldeed ook niet meer aan de eisen, die men tegenwoordig aan een modern museum stelt. Besloten werd een nieuw gebouw voor het museum te laten ontwerpen en bouwen. De plek was ook een nieuwe: op een 'eilandje' in het Verbindingskanaal, tussen het stadscentrum en het Centraal Station in. Verder uitgangspunt voor het nieuwe museumgebouw was, dat het onderdak moest bieden aan de vier hoofdcollecties: de (archeologische) geschiedenis van Groningen, kunstnijverheid, klassieke beeldende kunst en moderne kunst.

Diverse architecten voor het Groninger Museum

f21ef8350876003dd6d1e6e2a29b4f15_medium.Als hoofdarchitect voor het gebouw werd Alessandro Mendini gekozen, een veelzijdig Italiaans ontwerper en architect. Mendini, lid van de avant-gardistische kunstenaarsgroep Alchimia, maakte voor zijn ontwerp gebruik van diverse verschillende bouwstijlen, die in zijn ogen allemaal even belangrijk waren.

Links: Groninger Museum aan de linkerzijkant.

Ook besteedde hij veel aandacht aan accenten en versieringen, zoals bijvoorbeeld de tegelwanden. Volgens Mendini zit het uitwendig versieren en verfraaien van objecten de mens in het bloed en moest dan ook beslist in het museumgebouw tot uiting komen. Het Groninger Museum ligt nu als 'eiland' c.q. 'boot' in het water, waarbij de onderste verdieping half onder het waterpeil ligt.

27020a67fdf2e632cab0199d97410f12_medium.Voor het ontwerp, de aankleding en indeling van de diverse paviljoens, buiten en binnen, werden ook andere architecten en/of -bureaus aangetrokken, waaronder Philippe Starck (Frankrijk), Michele de Lucchi (Italië), Coop B(l)auhaus (Oostenrijk) en Team 4 (Nederland).

Linksboven:  de Entreehal.

 

69bc920ac9c3c0274c21fd932913b670_medium.Het resultaat is vooral een interieur met een zeer gevarieerde, moderne en ook luxe uitstraling, die alleen al het bekijken waard is.

Rechts: Coop B(l)auhaus Paviljoen

Tegenslagen voor het Groninger Museum

Een eerste grote tegenslag kwam in oktober 1998, toen het gebouw gevoelige waterschade opliep. Door hevige regen steeg het waterpeil in het Verbindingskanaal en sijpelde door de vensterramen het museum in. Een deel van de archeologische opstelling werd aangetast. De schade was aanzienlijk.

ca26c51e98b6d33da05b098309c4f995_medium.Rechts: Starck Paviljoen.

Een tweede, dit keer financieel, debacle kwam in december 2011 aan het licht. De uitgebreide renovatie van het museum in 2010, waarvoor onder andere de architecten en/of –bureaus (wederom) Alessandro Mendini (Italië), Jaime Hayon (Spanje) en Studio Job (Nederland) werden aangetrokken, bleek veel duurder uit te vallen dan tevoren was begroot. Het Groninger Museum balanceerde op de rand van een faillissement.

7cb3ff49aaea26bdcee7ede5e5d0eeda_medium. De toenmalige Directeur en Raad van Toezicht moesten vertrekken. Door een reddingsplan en een aanzienlijke geldinjectie van de gemeente Groningen in februari 2012 kon het museum gelukkig behouden blijven, zij het dat er wel rigoureuze wijzigingen in de interne organisatie werden doorgevoerd.

In januari 2012 moest het museum tot overmaat van ramp nog een aantal dagen dicht wegens (opnieuw) hoog water en een dreigende overstroming. Gelukkig bleef waterschade dit keer uit.

Bijzondere collecties van het Groninger Museum

Collectie Veendorp

d5b4f5bd2ad9ba6f56bd9cd57b84c220_medium.De Groninger Reurt Jan Veendorp (1905-1983) verzamelde tijdens zijn leven een fraaie kunstcollectie bijeen van vooral Nederlandse schilders uit de periode van circa 1850-1915 (onder andere de Haagse School). Hij bracht zijn collectie van ruim 400 voornamelijk schilderstukken onder in een stichting, die de collectie in 1969 ter expositie aanbood aan het Groninger Museum.

Links:  J.H. Weissenbruch - Het oude molentje.

 

0339e6ebed6ea78bca0fd1775524e726_medium.Sindsdien zijn er wisselende tentoonstellingen van stukken uit de Collectie Veendorp in het museum te zien, met diverse werken van onder andere Jan Hendrik Weissenbruch, Jozef en Isaäc Israëls (vader en zoon), de gebroeders Maris, André Mauve, George Breitner, Jan Toorop, Johan Dijkstra en Jan Voerman.

Rechts: Matthijs Maris - Het meisje aan de pomp.

Collectie de Ploeg

De Ploeg is de naam van een Gronings kunstenaarsverbond uit 1918. Tot de leden behoorden onder andere Jan Altink, Johan Dijkstra, George Martens, Jan Wiegers, Alida Pott, Jan van der Zee, Jannes de Vries, Job Hansen, Jan Gerrit Jordens en Hendrik Nicolaas Werkman.

ff590f42a4438723dd5787355e7fc94b_medium.De door Altink bedachte naam De Ploeg – omdat de normen en waarden van de kunstwereld in Groningen eens nodig op de schop zouden moeten – bleek erg toepasselijk, toen de leden zich stortten op de nieuwe stromingen van die tijd: expressionisme, avant-garde, kubisme en nieuwe zakelijkheid.

Links:boven Jannes de Vries - Gronings landschap.

Als onderwerp werd vaak gekozen voor het Groningse landschap of beelden uit het Groningse stadsleven.

cad0e8de516f0024d193b710a5bd2d9d_medium.Rechts: Johan Dijkstra - Paterswoldseweg.

Vanaf het midden van de 20e eeuw heeft het Groninger Museum werken van de Ploeg-beweging verzameld, die zijn ondergebracht in een stichting. Om de karakteristieke, Groningse werken voor de regio te behouden heeft het Groninger Museum altijd een deel van de uitgebreide collectie in een permanente expositie.

Wisselende tentoonstellingen

4b74cfcbe32ebd0bc6cbc7c0cfdb2869_medium.In het Groninger Museum zijn jaarlijks diverse, boeiende, wisselende tentoonstellingen te zien van moderne kunstenaars uit binnen- of buitenland (zoals momenteel een aantal Chinese kunstenaars in de expositie Fuck off 2).

Rechts: Ai Weiwei - Grapes 2009 (27 krukjes).

Maar ook thematentoonstellingen, zoals de werken van Russische vrouwen van de Avant-Garde (begin 20e eeuw) of op het gebied van Groningse geschiedenis of kunstnijverheid (bijvoorbeeld archeologische vondsten in Het verdronken land of Chinees porselein).

Tot slot, het verhaal van Anda Kerkhoven

0961c2181066ee849bc4c35cad7e99ee_medium.Een drietal portretten, die ook indruk op mij maakten door het achterliggende verhaal van het model, waren toch wel die van Anda Kerkhoven (1919-1945). Anda werd geboren in voormalig Nederlands-Indië, als dochter van een theeplantage-eigenaar. Zij was intelligent, kunstzinnig en principieel; zo brak zij haar opleiding aan de Medische Hogeschool in Batavia af, omdat zij bezwaar maakte tegen de verplichte vivisectie. De Universiteit van Groningen bood soelaas en Anda vervolgde er haar studie in 1938.

Links: Anda Kerkhoven, geschilderd door Johan Dijkstra (lid van De Ploeg).

Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd Anda zeer actief in de verzetsbeweging. Eind december 1944 werd zij helaas door de Duitse Sicherheitsdienst opgepakt, langdurig verhoord en zwaar gemarteld. Toch hield Anda haar mond; geen enkele informatie gaf zij prijs. In de gemeenschappelijke cel wist zij zelfs haar medegevangenen nog te troosten en op te beuren. Jammer genoeg zou zij de bezetting niet overleven. In de nacht van 19 maart 1945 werd Anda met medegevangene en medeverzetsstrijder Gerrit Boekhoven door twee NSB-ers tussen Haren en Glimmen geëxecuteerd en begraven. Na de oorlog werden hun lichamen gevonden en herbegraven. Anda Kerkhoven is in 1967 bijgezet op de erebegraafplaats van Loenen bij Apeldoorn.

4fbe61d6233bd75e09ebcd60a84f4dc9_medium.Zonder deze, in betere tijden en onbewust van wat haar te wachten stond, van Anda geschilderde portretten, zou haar verhaal wellicht al voor een groot deel in de vergetelheid zijn geraakt.

 

Rechts: Peerd van ome Loeks voor het Centraal Station.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Asmay, Groninger Museum.

 

46881d9481521d4aadd8d80343f43766_medium.Zie ook:

Dagje-uit-mijn-museumkaart-en-ik

Dagje-uit-Leeuwarden-en-het-Fries-Museum

Dagje-uit-Zwolle-het-Drostenhuis-de-Peperbus-en-de-Fundatie

Dagje-uit-Middelburg-en-het-Zeeuws-Museum

Dagje-uit-zilverstad-Schoonhoven

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

21/10/2016 08:40

Reacties (12) 

1
23/10/2016 10:08
Er gaat nog steeds niets boven Groningen. Zeg ik als Stadjer die in Drenthe woon. Ben meer een Noordeling dan en Groninger of Drent. Dat Museum is zeer de moeite waard. We zijn er nu een keer drie of vier geweest. Bij Bowie de laatste keer. Het museum, er is zoveel over te doen geweest toen het gebouwd werd. En het is een museum met allure, en staat terecht in de belangrijkste stad van het Noorden. Ik vind het een mooi gebouw, ik heb het ook gebouwd zien worden.
1
21/10/2016 19:11
Heel interessant artikel
Wij waren nog nooit in Groningen maar wie weet ..ooit :-)
1
21/10/2016 13:50
Ik heb het gebouw, voor een provinciestad als Groningen, altijd wat excentriek gevonden. Teveel pretenties, vooral als je het afzet tegen de neoklassieke stijl van de aangrenzende singels. De avantgarde (???) van toen was er gelukkig mee, het meer conservatieve deel van de stadjers vond het niet meer en niet minder dan 'een tang op een varken'. De schadenfreude toen het 1998 bijna verzoop was dan ook aanzienlijk.

Ik ben nog steeds ambivalent. Het idee dat dit vreemde bouwsel van Groningen een wereldattractie zou maken heb ik nooit gedeeld, maar als de zon er op schijnt kan het erm...
1
21/10/2016 14:04
Als je de expositie over Russische vrouwelijke kunstenaars van de Avant-Garde, begin 20e eeuw bedoelt: die heb ik ook gezien (in of rond 2013). Dat was zeker een mooie en indrukwekkende tentoonstelling.
1
21/10/2016 14:13
Ja, die bedoelde ik. Die was uitzonderlijk mooi, en vooral uniek.
1
21/10/2016 10:43
Ik ben het helemaal eens met Karazmin. Ook ik heb het gebouwd zien worden; in die tijd kwam ik vaker in Groningen dan nu. Ik ben er alleen nog nooit binnen geweest.
1
21/10/2016 12:14
Misschien toch eens doen. Ik vond het ook van binnen een mooi gebouw.
1
21/10/2016 10:31
Ik heb het gebouwd zien worden. In die tijd studeerde ik in GRoningen en kwam er dus vaak langs. Heel indrukwekkend. Ik vind het wel een mooi gebouw. Gedurfd ook en het past wel bij de 'monstrosity' wat het Centraal Station eigenlijk is. DIe vind ik trouwens ook mooi hoor.
Ben regelmatig in het museum geweest. De laatste keer bij de tentonstelling van en over David Bowie.
1
21/10/2016 09:43
Goed artikel. Wat een dappere jonge vrouw was Anda Kerkhoven! Mooi, dat zij op deze manier nog een beetje in de herinnering blijft.
1
Asmay tegen ZiaRia
21/10/2016 09:43
Zeker waar.
1
21/10/2016 09:38
Bijzonder gebouw, mooie eigen collectie en zeer verrassende tentoonstellingen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert