Een platte, ruitvormige vis : pladijs of schol

Door Chrisrik gepubliceerd in België, bezoeken en gastronomie

Wie Oostende bezoekt, komt meestal op de visserskaai. De openluchtvismarkt (Vistrap), ontstaan door de uitbouw van de haven in de 19de eeuw, is een van de bekendste locaties van Oostende. De ‘Vistrap’ kreeg zijn naam omdat er een trap was van de kaai tot aan de aanmerende vissersboten. Hier wordt sinds 1850, dagelijks verse vis aangeboden. In 1989 werd de site gerenoveerd en verdween de trap, maar de naam bleef bestaan.

70ed1061c3b874a2916bd409c10210b7_medium.623a3a34e82aa6aed91ebfcd74e19334_medium.

 

 

 

 

 

 

Vorig jaar werd de vistrap volledige vernieuwd. De oude gebouwen moesten plaats maken voor twee losstaande paviljoenen met een plat dak, overkoepeld door een golvende luifelconstructie. De winkeltjes in de vernieuwde open markt horen bij de vissers en je kan het niet verser vinden dan hier.

e2ffae646a7720a8162afa763983baa4_medium.

De vistrap is elke dag open behalve op Kerstdag, Nieuwjaar en wanneer er storm op zee is geweest. Het is een aanrader om 's morgens vroeg te komen, als de plaatselijke vissers binnenkomen en hun vangst afzetten. Garnalen, schol, pladijs, tongen, inktvis... afhankelijk van het seizoen vind je hier de beste en meestal ook de goedkoopste keuze.

abff6199e6df5cb19167fd199cc4f657_medium.

De pladijs is de meeste verkochte vis hier. Toen we langskwamen lag de versgevangen pladijs en tong al netjes uitgestald in de kraampjes.

30c375dc072fd8248820b5be98f4666e_medium.

Pladijs

De pladijs (Pleuronectes platessal) of schol is voornamelijk verspreid in het Noord-Atlantisch gebied van Groenland en Noorwegen en met een hoge concentratie in de Noordzee. Volgens de laatste studies zwemt er zo’n 901.700 ton volwassen pladijs rond in de Noordzee. Dit is het hoogste cijfer sinds 1957, toen men de telling startte.

5f515d68a0a1a88e1cbf1a9ad567979a_medium.

Het hoofdaandeel van de Belgische aanvoer van pladijs komt uit de Noordzee en Ierse Zee. In 2011 mochten de Vlaamse vissers 6.000 ton pladijs opvissen.

Een twintigtal jaren geleden werd veel meer pladijs aangevoerd dan nu. Toen moest hij wijken voor het succes van andere, meer ‘nobele’ vissen -althans in de ogen van de restaurantgasten en een aantal chefs. We denken dan aan kabeljauw, tong, tarbot … nu deze laatste schaarser (en dus duurder) worden, ligt de weg voor de pladijs weer open. Aan de Belgische kust is pladijs altijd geliefd gebleven. In Oostende werd een heemkundige kring als eerbetoon naar hem genoemd: ‘De Plate’.

 

816af939330cd9aa75c95980104e55cc_medium.

 

De pladijs behoort tot de platvissen. De bovenzijde van pladijs heeft een groene tot bruingroene kleur met heldere oranjerode vlekken, onregelmatig verspreid. De onderzijde van de vis is mooi wit.

Pladijs kan tot 1 meter lang worden. De meeste aangeboden pladijzen zijn 35 tot 40 cm lang en wegen bijna een kilo. Maar een vis van 27 cm, de wettelijke minimumlengte, is al voldoende voor één portie. Zo’n vis is dan drie jaar oud.

c8022dbb80328b0188e066739608e11b_medium.

Een echte zomervis.

Pladijs is het hele jaar door beschikbaar, maar van juni tot oktober zijn ze op hun dikst, en ook op hun best, met als topmaanden augustus, september en oktober. Het visvlees is dan stevigst en smakelijkst.

Tijdens het paaiseizoen is de vis ‘kuitziek’, dan is de pladijs magerder, het vlees slapper en de smaak minder vol. Die paaiactiviteiten ontplooien de pladijzen op een viertal plaatsen in het midden en het zuiden van de Noordzee. Elk wijfje legt dan 50.000 tot 600.000 eitjes. Dat worden kleine larven en wat later visjes met een normale visvorm. Wanneer ze na een viertal maanden een 15-tal mm zijn, zakken ze naar de bodem, waar ze kantelen en de typische vorm van een platvis krijgen. Twee jaar leven ze in ondiep water en voeden zich met garnaaltjes, wormen en krabbetjes. Daar krijgen ze aan de bovenzijde hun donkerbruine tot donkergroene kleur met heldere oranjerode vlekken, al naargelang van hun omgeving.

Naarmate ze ouder worden, gaan de pladijzen steeds dieper de zee in, tot 200 m in de Atlantische Oceaan, en soms wel tot 400 m in de Middellandse Zee. Dan krijgen hun oranjevlekken een lichte rand.

7126885e86ecb434fbb84c72348f1733_medium.

Pladijs in de keuken en op tafel

Het visvlees is fijn, stevig en toch mals. Ideaal om in zijn geheel of in filets te pocheren, te stoven of zelfs te frituren. Maar eenvoud en soberheid in de bereiding sieren deze vis nog het meest. Wat is er lekkerder dan krokant op het vel in goede hoeveboter gebakken pladijs, enkel afgekruid met peper en zout.

81699190dadd8b40ccfa3033aac86b2a_medium.

Zo maken de vissers hun pladijs klaar, zonder in bloem te wentelen. Ze gebruiken wél veel boter. Een oud gezegde klinkt als volgt: “Vis moet driemaal zwemmen: één keer in de zee, dan in de boter en uiteindelijk in wijn of bier.”

Een paar tips:

  • Om te voorkomen dat de vis opkrult, maak met een scherp mes een paar inkepingen.
  • Als je twee of meer pladijzen bakt in één pan, zorg er dan voor dat ze elkaar niet raken, anders gaan ze aan elkaar plakken.
  • In bijna elk gerecht met tong kan je pladijs gebruiken

7910e54b3778408b9d8c4681ca91c8a5_medium.f05f0f67696b2dab1895eebfa3fbb62b_medium.

 

 

 

 

 

 

links, gefrituurd met tartaar  -  rechts, gefileerd en gebakken

 

Bij volgende links kan je terecht voor heerlijke gerechten met pladijs.

Recept: ploate met stutte (pladijs met boterham)

Hoe pladijs klaarmaken

59f58305329fcc51020c2efd385962dd_medium.

20/10/2016 20:34

Reacties (5) 

1
21/10/2016 08:59
Volgens mij lust ik dit wel. :) Eigenlijk weet ik het wel zeker.
1
21/10/2016 09:49
1
21/10/2016 08:30
Leuk artikel. Schol ken ik wel, maar de naam 'pladijs' was voor mij een nieuwe.
1
21/10/2016 09:49
In België wordt het woord schol bijna niet gebruikt. Wij kopen en bereiden pladijs :-)
1
22/10/2016 09:51
Leuk, om dit soort dingen van elkaars landen en culturen te weten.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert