Ingehuldigd! (6) Beatrix

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

Troonwisselingen in Nederland

1dae9ec833772c0effc930609a7a6da0.jpgMede naar aanleiding van de tentoonstelling "Ingehuldigd!", die na de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk te Amsterdam (van 11 mei tot 18 augustus 2013) werd gehouden.

Van moeder op dochter op kleindochter - Beatrix

Beatrix werd op 31 januari 1938 in Baarn geboren als oudste van in totaal vier dochters.

De Duitse inval in Nederland in mei 1940 leidde ertoe dat de koninklijke familie het land ontvluchtte. Beatrix reisde met haar moeder Juliana en babyzusje Irene door naar Canada, waar zij later haar eerste jaren op de basisschool doorbracht. Na terugkeer in Nederland in 1945 trok het gezin weer in Paleis Soestdijk.

6d419cdffc1642db5ce97fb5a414536f.jpgMoeder Juliana wilde dat haar dochters een zo gewoon mogelijke jeugd hadden en, in plaats van les in een privéklasje, stuurde zij haar kinderen naar een gewone school in de naaste omgeving. Beatrix bezocht eerst de (vrije) basisschool van de vooruitstrevende Kees Boeke, later het Baarnsch Lyceum, zij het wel in het 'Incrementum' (een speciaal voor de prinsessen opgerichte dependance).

Vervolgens startte Beatrix, nauwgezet en ijverig (net als haar moeder) een op haar toekomstige taak afgestemde rechtenstudie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Beatrix reisde veel; zij was echter geen prinses die uit was op de laatste mode en jetset-feestjes, integendeel. Elk van haar reizen had een educatief en sociaal (nu zouden we zeggen: netwerk-) karakter: zo bezocht zij allerlei Europese en internationale instanties en bestuurslichamen.

Beatrix wel of geen troonopvolgster?

Hoewel Beatrix het eerste kind was van Juliana, was haar recht op de troon niet gelijk vaststaand. In Nederland gold nog de semi-Salische wet, waarbij de oudste dochter als 'beoogde troonopvolgster' werd gezien, totdat er mogelijk op een later tijdstip nog een zoon zou worden geboren. Deze zoon zou dan de voorkeur krijgen voor de troon en zijn oudere zus passeren. (Een soortgelijke opvolging zien we aan het Spaanse hof, waar de jongste, zoon Felipe de troonopvolger is, ten koste van zijn oudste zus.)

Op het moment dat Juliana (biologisch gezien) geen kinderen meer zou kunnen krijgen, waren de troonrechten van Beatrix pas gewaarborgd. Deze semi-Salische opvolgingswet is pas in 1983 gewijzigd.

Huwelijk en moederschap van Beatrix

43be701752e60d6ddd64004c1524e182_medium.In maart 1966 trouwde Beatrix met de man van haar keuze, de Duitse diplomaat Claus von Amsberg (1926-2002). Het was een bijzonder goede match van deze twee, de bedachtzame Claus en de ambitieuze Beatrix. Velen in Nederland dachten daar echter – nog maar twintig jaar na de de Tweede Wereldoorlog – anders over. Diverse joodse instanties/genodigden boycotten het koninklijke huwelijk, anderen, zoals de provobeweging in Amsterdam, maakten van de gelegenheid gebruik om hun ongenoegen over politieke en sociale misstanden in de samenleving te uiten. Met rookbommen, waterkanonnen en charges van de ME leek Amsterdam hier en daar wel een oorlogsgebied.

5b4242833f6704631a354f1019fe859c_medium.Het jonge stel ging wonen in Drakensteyn, dat al in bezit was van Beatrix, en kreeg in de daaropvolgende jaren drie zoons: Willem-Alexander (1967), Johan-Friso (1968-2013) en Constantijn (1969).

Inhuldiging Beatrix

fc767a214de50da5b7ac18f9a60e0497.jpgNa de troonsafstand van haar moeder Juliana op 30 april 1980, werd Beatrix enkele uren later ingehuldigd in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Ook deze officiële plechtigheid werd aangegrepen door demonstranten, voornamelijk uit de krakersbeweging, om hun afkeer over onder andere de bestaande woningnood, kenbaar te maken. "Geen woning, geen kroning" was de leus. Opnieuw waren er fikse rellen met vechtpartijen en vernielingen in de stad.

Beatrix voerde onmiddellijk een geheel andere regeerstijl in dan die van haar moeder. Zo voerde zij de aanspreektitel 'Majesteit' weer in, een kenmerk van de afstandelijke, 'het verschil moet er zijn'-werkwijze van de zakelijke en eigenzinnige Beatrix.

e83dd1e5fc3c047bc4585cfd42d93e49.jpgWel handhaafde zij 'Koninginnedag' op de verjaardag van haar moeder, 30 april, maar ze gaf er direct een andere invulling aan: geen defilé meer, maar feestelijke bezoeken met de hele familie in het land. Vervolgens richtte zij zich met hart en ziel op haar koningschap, bereidde zich continu en terdege op elk onderdeel van haar taken voor en was zeer ter zake kundig.

Zo professioneel en goed onderlegd als Beatrix haar werkzaamheden ook kon uitvoeren, zo moeizaam ging het soms in de privésfeer door de ziekte(n) van haar man. Veel van de af te leggen werkbezoeken en staatsiebezoeken deed zij noodgedwongen alleen of (later) met haar zoon Willem-Alexander.

Gezondheidsproblemen van prins Claus

Claus kreeg van het begin af aan te maken met een sterk ingeperkte mogelijkheid tot werken, evenals vòòr hem Hendrik (prins-gemaal van koningin Wilhelmina) dat had gehad. (Schoonvader Bernhard was die dans ontsprongen en reisde met onder andere het Nederlandse zakenleven de halve wereld rond.) De korte rol, die Claus op jonge leeftijd in de Hitlerjugend in Nazi-Duitsland had gespeeld, zorgde voor extra wantrouwen in de politieke gelederen. De erudiete Claus slaagde er niet in een rol van betekenis te spelen op het gebied dat hem zo na aan het hart lag, dat van de internationale ontwikkelingssamenwerking. Toch werd de rustige en bescheiden Claus, die in korte tijd vlekkeloos Nederlands leerde spreken, al snel zeer geliefd onder de bevolking.

3ff7f8ba2bc3adfd289222f33bf9a905_medium.Kort na de inhuldiging van Beatrix begon Claus echter symptomen van een depressie te vertonen. Het duurde een aantal jaren voordat hij deze aandoening onder controle kreeg. De stijfheid van zijn houding en gelaatsuitdrukking werden echter steeds opvallender. In 1991 kreeg Claus als diagnose de ziekte van Parkinson, waarvan een dergelijke verstijving één van de symptomen is. Eind jaren negentig werd hij behandeld voor prostaatkanker. De nadien uitgevoerde bestralingen zorgden helaas voor complicaties aan de urinewegen en de nieren. De gezondheid van Claus vloog achteruit. Na diverse langdurige ziekenhuisopnamen, ook in 2002 (in welk jaar hij gelukkig nog wel bij het huwelijk van oudste zoon Willem-Alexander aanwezig kon zijn), stierf hij op 6 oktober aan de complicaties van Parkinson en een longinfectie.

Nationale rampen en persoonlijke crises

7051503bab2fd69819ab81a475eccfd1.jpgOndanks haar afstandelijke en koele uitstraling heeft Beatrix wel degelijk diverse malen haar betrokkenheid bij (de slachtoffers van) enkele nationale rampen getoond. (Zo was haar eerste daad als koningin bijvoorbeeld al het op bezoek gaan bij leden van de ME, die door de 'kroningsrellen' in het ziekenhuis waren beland.)
O.a. bezocht zij:

1992 – de Bijlmerramp (neerstorten van een vliegtuig van El-Al op een flatgebouw in de Bijlmer).

2000 – de vuurwerkramp in  Enschede.

2001 – de Nieuwjaarsbrand in Volendam.

2009 – de aanslag op de koninklijke familie in Apeldoorn.

Ook in privékringen kreeg Beatrix het nodige aan crises over zich heen:

1999 – de kwestie Zorreguieta, de politieke rol van de vader van Máxima, de aanstaande van zoon en troonopvolger Willem-Alexander, als minister in het zeer laakbare regime van dictator Vidéla in Argentinië. De vader woonde uiteindelijk de bruiloft niet bij, een voorwaarde voor het verkrijgen van toestemming voor het huwelijk van de regering. De moeder van Máxima bleef eveneens thuis.

2002 – het overlijden van haar man Claus op 6 oktober.

2003 – de Margarita-affaire, de oudste dochter van zus Irene verweet de Oranjes haar en haar toenmalige man af te luisteren en (zakelijk) te dwarsbomen.

a2a216ae9bca27d4d74738e79e567a45.jpg2003 – Mabel-gate, Mabel Wisse-Smit, de aanstaande van zoon Friso verzweeg en/of loog over haar vroegere omgang met top-crimineel Klaas Bruinsma. De regering verleende daarna geen toestemming voor het huwelijk, waardoor Johan-Friso zijn rechten op de troon verloor.

2004 – het overlijden van beide ouders in respectievelijk maart en december.

2012 – het ski-ongeluk van zoon Friso op 17 februari. Hij werd door een lawine bedolven werd en liep ernstig hersenletsel op. Op 12 augustus 2013 overleed Friso zonder uit zijn coma te zijn bijgekomen.

Kritiek op Beatrix

De eigenzinnigheid van Beatrix  heeft haar in de loop der jaren de nodige en soms ook wel gefundeerde kritiek opgeleverd. Haar perfectionisme en veeleisendheid (zowel van zichzelf als van de mensen om haar heen) werden zelfs meer dan eens als bemoeizucht en laatdunkendheid afgeschilderd. In diverse aangelegenheden overschreed zij de grenzen van haar macht om haar wensen uitgevoerd te zien; en wie durft dan nee te zeggen tegen de koningin?

fa38ac3622f013e891efaa5db2b4dc1f.jpgZo bleek de Nederlandse ambassade in Jordanië er te zijn gekomen op haar uitdrukkelijke wens, omdat zij bevriend was met het Jordaanse staatshoofd, niet omdat het Ministerie van Buitenlandse Zaken deze ambassade nodig achtte. Ook mengde zij zich nu en dan in de personele kwestie van ambassades, waar zijzelf regelmatig kwam, zodat daar geen mensen zaten, die haar niet aanstonden. Beatrix zou, door de benoeming van de informateur(s), een nieuwe kabinetsformatie veel meer in een bepaalde richting sturen dan democratisch wenselijk werd geacht, zo vonden steeds meer parlementariërs. Uiteindelijk kwam het in 2012 tot een daadwerkelijke inperking van de koninklijke macht bij kabinetsformaties: de informateur wordt voortaan benoemd door de Tweede Kamer en niet meer door de koningin.

Dan is er nog haar lidmaatschap van de in geheimhouding gehulde Bilderberg-groep, die in 1954 werd opgericht door haar vader. Over doel, motieven en machtsmiddelen van deze jaarlijks bij elkaar komende elitaire groep van rijke, invloedrijke en politiek en financieel machtige personen is weinig bekend en nog minder bekend gemaakt. De rol van Beatrix in deze schemerige club is eveneens volslagen onduidelijk en werd/wordt niet als passend gezien voor een staatshoofd.

Tot slot

ee5268bba3513de5490a909ff0c385bb.jpgOp 28 januari 2013 maakte Beatrix haar voornemen tot aftreden bekend ten gunste van haar zoon Willem-Alexander. In haar toespraak sprak zij tegen, dat de taak haar lichamelijk te zwaar zou worden (zoals haar moeder dat deed), maar dat het tijd was voor een volgende generatie. Zo was haar agenda ook nà 30 april 2013 nog gewoon gevuld met allerlei officiële afspraken en verplichtingen. Vertederend was, dat Beatrix later het huwelijk met haar man Claus 'de beste keus' van haar leven noemde.

Beatrix was met haar 75 jaar op dat moment de oudst  regerende vorstin in Nederland. Zij heeft haar koningschap in een eigen, moderne, professionele en zelfs deftige stijl uitgevoerd. Door haar vele binnen- en buitenlandse bezoeken heeft zij Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven steviger op de wereldkaart gezet, gelijk haar vader Bernhard dat vòòr haar deed. Beatrix zat 33 jaar op de Nederlandse troon en moet daarin alleen koning Willem III (41 jaar) en koningin Wilhelmina (50 jaar) voor laten gaan.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

9266bb017702c594d9ac33174cdd356a.jpgZie ook:

Ingehuldigd!-1-Willem-I

Ingehuldigd!-2-Willem-II

Ingehuldigd!-3-Willem-III

Ingehuldigd!-4-Wilhelmina

Ingehuldigd!-5-Juliana

Ingehuldigd!-7-Willem-Alexander

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

08/10/2016 09:46

Reacties (4) 

1
08/10/2016 14:31
Heeft eveneens het nodige drama in haar leven moeten doorstaan. Desalniettemin ben ik nooit een fan geweest.
1
08/10/2016 14:20
Het onlangs als laatste afgesloten staatshoofdstuk en dus bij de meeste mensen het bekendst.
1
Asmay tegen Oxalis
08/10/2016 14:34
'Staatshoofdstuk' - mooi gevonden!
1
08/10/2016 14:08
Deze koningin zelf nog 'meegemaakt'. Kwam altijd behoorlijk gereserveerd op mij over.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert