Ingehuldigd! (5) Juliana

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

3d16cb2f4cb0f3c1e57c397ea565304d_1395758Troonwisselingen in Nederland

Mede naar aanleiding van de tentoonstelling "Ingehuldigd!", die na de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk te Amsterdam (van 11 mei tot 18 augustus 2013) werd gehouden.

Van moeder op dochter – Juliana

Juliana werd geboren op 30 april 1909. Zij was – net als haar moeder – enigst kind en was daardoor zeer gehecht aan zowel haar plichtsgetrouwe moeder als aan haar zachtaardige vader. Juliana kreeg ook een minder afgeschermde jeugd dan haar moeder had gehad; in plaats van privélessen mocht Juliana met enkele andere (zorgvuldig uitgezochte) meisjes uit gegoede families in een klasje op Paleis Noordeinde haar lessen volgen. Juliana ging zelfs studeren in Leiden, waar zij een (verkorte) rechtenstudie volgde ter voorbereiding op haar latere taak.

Huwelijk en moederschap

0a90034a3b453496bb994851bbead122.jpgAl ras ging men op zoek naar een geschikte huwelijkskandidaat voor de wat plompe prinses. Samen met haar moeder Wilhelmina werden diverse kandidaten bekeken en aan de tand gevoeld.

Uiteindelijk wist er één met zijn charmes niet alleen de dochter, maar vooral de moeder voor zich in te nemen. In januari 1937 huwde Juliana met Bernhard, prins van Lippe-Biesterfeld, een jonge, ambitieuze Duitser met wereldse ideeën. Daarbij is altijd het gerucht blijven bestaan, dat Bernhard het huwelijk in het Nederlandse koningshuis eerder als goede carrièrestap beschouwde, dan dat zijn liefde voor Juliana nu zo diep zat.

Door Bernhard brak Juliana echter wel, vol nieuw zelfvertrouwen, uit de stijfheid en (klein)burgerlijkheid van het toenmalige Nederland en stelde zich een stuk wereldser op.

f90c604e441fdcc4459a206492f7d794.jpgHet echtpaar ging uiteindelijk wonen op Paleis Soestdijk te Baarn. Het deel, dat als woonhuis werd gebruikt, werd door Juliana, voor die tijd, ultramodern ingericht. Achtereenvolgens kreeg het stel vier dochters: Beatrix (1938), Irene (1939), Margriet (1943) en Christina (1947).

Tweede Wereldoorlog – in ballingschap

Net voor de Duitse inval in Nederland vluchtte de koninklijke familie en de Nederlandse regering naar Engeland. Juliana reisde met haar (toen) twee dochters door naar Canada. Daar wijdde ze zich volledig aan haar gezin. Volgens Bernhard hadden de jaren in Canada van Juliana een zelfzekere en onafhankelijke vrouw gemaakt, onder de schaduw van haar moeder vandaan, ver van de bescherming van haar man. In Ottawa, Canada, werd in 1943 dochter Margriet geboren in een, voor die gelegenheid, tot Nederlands grondgebied verklaarde ziekenhuiskamer.

Juliana ingehuldigd

ec6a9150ec5087b6a4eb1bad8f8e9f9d_medium.Na terugkeer in Nederland in 1945 nam het gezin weer zijn intrek op Paleis Soestdijk. De gezondheid van koningin Wilhelmina verslechterde; zowel in 1947 als in begin 1948 nam Juliana een paar maanden de taken van haar moeder waar, waaronder al een eerste kabinetsformatie. Wilhelmina gaf te kennen te willen aftreden en tekende haar abdicatie op 4 september 1948. Juliana werd formeel als koningin ingehuldigd in de Nieuwe Kerk te Amsterdam op 6 september 1948. Haar regeerstijl was een hele andere dan die van haar moeder, de wat stijve en statige Wilhelmina.

Juliana hield (net als haar vader) niet van het protocol; zo wilde zij niet aangesproken worden met Majesteit, maar met Mevrouw. Haar interesses lagen vooral op het maatschappelijk-sociaal vlak, veel meer dan bijvoorbeeld het financiële, economische of politieke vlak. Zo vertelde zij in een interview eens, dat zij in een ander leven (zonder koningschap) graag maatschappelijk werkster had willen zijn.

Juliana werd dan ook steeds meer het type van een vriendelijke, moederlijke koningin, die dol was op het spelen in toneelstukjes in familiekring, tijdens gesprekken met ministers een kopje thee in schonk en jaarlijks met Kerstmis haar personeel persoonlijk van een kop chocolademelk voorzag.

Schandalen rond de koninklijke familie

Met de komst van de snelle communicatiemiddelen, zoals telefoon, radio en tv, en de toenemende onafhankelijkheid van de pers, kwamen minder gewenste kanten ook snel in beeld en geschrift. Waar de pers vroeger nog aan de wensen van de koninklijke familie of de regering om zulk nieuws te verzwijgen voldeed, was dat nu niet meer zo.

9803e0c1ad693b36e0587aa35795aa4b.jpgZo kwam Juliana in een kwaad daglicht te staan door de Greet Hofmans-affaire in de jaren vijftig. Greet Hofmans was een gebedsgenezeres, die door Juliana aan het hof was gehaald om de (bijna) blindheid van dochter Christina te genezen. Juliana deed dat waarschijnlijk vanuit een groot schuldgevoel; toen zij net zwanger was van Christina had zij namelijk, tegen alle adviezen in, een boot met repatrianten uit voormalig Nederlands-Indië bezocht. Op de boot heerste de ziekte Rode Hond (Rubella), die beschadigingen aan een ongeboren vrucht kan veroorzaken. Juliana kreeg prompt Rode Hond en na haar geboorte bleek Christina's gezichtsvermogen er ernstig door te zijn aangetast. Juliana deed als moeder alles wat Greet Hofmans zei. Al snel kwamen er protesten, dat deze vrouw veel te veel invloed aan het hof en (wie weet) in de politiek zou krijgen, wat vooral door Bernhard werd opgepikt. Er kwamen zelfs geruchten dat Juliana van de troon zou dienen te worden gestoten. Mede door ingrijpen van Bernhard, verdween Greet Hofmans van het toneel en wist Juliana zich te hervatten.

Ook waren er strubbelingen met tweede dochter Irene, die in 1964, buiten medeweten van haar familie of de Nederlandse regering (zij vroeg namelijk geen toestemming), huwde met de katholieke Hugo, prins de Bourbon-Parma (Spaanse troonpretendent van de Carlistenbeweging). Irene verspeelde haar rechten op de troon, Nederland beleefde een constitutionele crisis.

Ook de verloving van dochter Beatrix met de Duitse Claus von Amsberg in 1965 maakte veel (negatieve) emoties los. Gelukkig bleek deze consternatie van tijdelijke aard; het stel bleek uitermate gelukkig met elkaar te zijn en Claus was lange tijd zelfs het meest populaire lid van de Oranje-familie.

88379ff9c96dc87a86617bbe5a43c48d.jpgBernhard werd voluit betrapt op een 'faux pas' in de zeventiger jaren, toen hij steekpenningen bleek te hebben aangenomen van vliegtuigbouwer Lockheed. Het vertrouwen in en de reputatie van Bernhard waren blijvend beschadigd. Zo leidde de Lockheed-affaire tot een constitutionele crisis; Juliana zou zelfs met aftreden hebben gedreigd, indien haar man strafrechtelijk zou zijn vervolgd.

Een directe sanctie was wel, dat het Bernhard niet langer was toegestaan in een uniform van de Nederlandse krijgsmacht te verschijnen, hetgeen bij hem (als hoge militair en veteraan) hard moet zijn aangekomen.

Daarnaast kwamen steeds meer geruchten naar buiten over de echtelijke slippertjes en zelfs buitenechtelijke kinderen van de veel op reis zijnde prins, iets dat hij op het laatst van zijn leven ook openlijk toegaf. Hoewel het huwelijk, vooral van Juliana's kant, met veel liefde was begonnen, moet deze wetenschap haar toch veel pijn en verdriet hebben bezorgd. Bernhard bleek een verre van ideale echtgenoot te zijn geweest.

Defilé van Soestdijk

79533fa1eba29297fd088ba794a0aaf0_medium.Op haar verjaardag, 30 april, hield zij het bekende defilé op Soestdijk, naar het voorbeeld van haar grootmoeder en moeder. Op het bordes van Paleis Soestdijk was dan de zich steeds uitbreidende koninklijke familie met alle kinderen en kleinkinderen te zien.

Abdicatie en afscheid van Juliana

In 1980 maakte Juliana bekend, dat zij de taak als koningin te zwaar vond worden en die lichamelijk niet meer goed kon volbrengen. Op 30 april tekende zij de abdicatie ten gunste van haar dochter Beatrix. Juliana trok zich, net als haar moeder, terug uit het publieke leven. De laatste keer, dat zij in het publiek te zien was, was tijdens de bruiloft van kleinzoon Maurits met Marilène van den Broek in mei 1998.

cd9e519f008b10e1a5d7855e0c2d39b9.jpgNa een heupoperatie liet Juliana's geheugen haar meer en meer in de steek, tot (ouderdoms-) dementie haar volgens de familie volledig in de greep had. Juliana stierf op 20 maart 2004 op de hoge leeftijd van 94 jaar, op Paleis Soestdijk.

Ingevolge haar wens werd zij opgebaard in haar zo geliefde werkkamer aan de achterkant van het paleis. Toen de kist werd weggedragen, stond het voltallige personeel in een erehaag opgesteld, als eerbetoon en afscheid aan hun zo geliefde koningin. Ook op Juliana's begrafenis speelde de kleur wit een belangrijke rol, net als bij die van haar vader Hendrik en haar moeder Wilhelmina.

Juliana was een zeer beminnelijke koningin, die het liefst zo gewoon mogelijk wilde zijn, 'burger met de burgers'. Zij was bijna 32 jaar koningin van Nederland.

 

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

dee62f5195e5767c674c2243fe82f8dc.jpgZie ook:

Ingehuldigd!-1-Willem-I

Ingehuldigd!-2-Willem-II

Ingehuldigd!-3-Willem-III

Ingehuldigd!-4-Wilhelmina

Ingehuldigd!-6-Beatrix

Ingehuldigd!-7-Willem-Alexander

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
08/10/2016 09:36

Reacties (4) 

1
08/10/2016 14:30
Volgens mij iemand, die zich met moeite, maar plichtsgetrouw perste in het keurslijf van koningin. Had Juliana niet altijd graag maatschappelijk werkster willen worden? Ik meens zoiets wel eens gelezen te hebben.
1
Asmay tegen ZiaRia
08/10/2016 14:35
Ja, dat heb ik ook wel eens gelezen. Ze zou er, denk ik, best goed in zijn geweest.
1
08/10/2016 14:19
Altijd een aardige en vooral gewone koningin, die liever iets heel anders als beroep had gekozen.
1
08/10/2016 14:07
Altijd alleen maar positieve berichten over gehoord van ouders en grootouders.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert