Ingehuldigd! (4) Wilhelmina

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

e1a0ee578776d1dd3a7c2185abf542d5.jpgTroonwisselingen in Nederland

Mede naar aanleiding van de tentoonstelling "Ingehuldigd!", die na de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk te Amsterdam (van 11 mei tot 18 augustus 2013) werd gehouden.

 

Van vader (via moeder/regentes) op dochter - Wilhelmina

Toen Willem III stierf, was dochter Wilhelmina, geboren op 31 augustus 1880 in Den Haag, nog maar 10 jaar oud. Tot aan haar 18e verjaardag zou daarom haar moeder, koningin Emma, als regentes optreden. De koninklijke familie bestond op dat moment nog maar uit twee leden, koningin-regentes Emma (1858-1934) en haar jonge dochter, prinses Wilhelmina. Het tweetal had een heel goede relatie met elkaar. Misschien kwam dit mede door de in die tijd moderne ideeën van Emma, die bijvoorbeeld vond dat het volk hun toekomstige koningin goed moesten leren kennen en vice versa. Zo werden er regelmatig bezoekjes door het land georganiseerd, waar Emma en Wilhelmina, of later Wilhelmina alleen, in contact kwamen met het volk, in een dorp, een stad, een bedrijfsschap, een school enzovoort. Emma was dus de steenlegger van het fenomeen 'werkbezoeken in het land', die tot op de dag van vandaag door leden van het koninklijk huis worden uitgevoerd. Die kennismakingsbezoeken waren trouwens broodnodig om de reputatie van het koningshuis weer wat op te vijzelen, na het koningschap van Willem III.

Inhuldiging van Wilhelmina

b7f728eabd6f2cee498d94c06bbf20c2.jpgOp 31 augustus 1898, haar 18e verjaardag, werd Wilhelmina automatisch soeverein vorstin. Een week later, op 6 september 1898, werd zij officieel ingehuldigd in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Onder de genodigden uit het buitenland waren vrijwel alleen nog familieleden. Om de tocht van het Paleis op de Dam naar de Nieuwe Kerk droog te kunnen maken, werd de route voor het eerst tijdelijk overkapt en versierd met visnetten (om het maritieme element van Nederland te benadrukken). In geval van regen kon men er dan gemakkelijk zeildoek overheen leggen.

bb1541f7357efda3fb3048167803561a.jpgIn die tijd waren er echter serieuze bedreigingen van (anarchistische) aanslagen door heel Europa, ook in Nederland op de dag van de inhuldiging in Amsterdam; zo werd bijvoorbeeld slechts vier dagen later, op 10 september 1898, de Oostenrijkse keizerin Sissi door een anarchist in Genève vermoord. De jonge Wilhelmina moet doodsangsten hebben uitgestaan op haar wandeling naar de Nieuwe Kerk ...

Wilhelmina en haar ministers

Wilhelmina was een jonge, maar scherpzinnige, intelligente en zeer plichtsgetrouwe koningin, die hoewel ze niet over de grenzen van haar macht trad, wel tot aan het uiterste randje ervan ging om haar meningen, wensen en standpunten aan de heren politici duidelijk te maken. Zij had er overigens niet een hoge pet van op, van al die heren politici en hun eenzijdige partijbelangen (aanvang van de verzuiling in Nederland).

Huwelijk en moederschap

2b23a623f27b2d4081a07ef7e64f0885.jpgIn 1901 huwde Wilhelmina met Heinrich von Mecklenburg-Schwerin. Het was een gearrangeerd huwelijk, waarbij Heinrich (al snel vernederlandst tot Hendrik) slechts één van de kandidaten was, die op kwam dagen. Het was geen geweldig huwelijk; Hendrik wist niet goed wat hij met zijn rol als prins-gemaal aan moest (hij mocht eigenlijk niets) en amuseerde zich al snel met jachtpartijen, gokken, uitgaan en echtelijke slippertjes (waaruit enkele buitenechtelijke kinderen werden geboren).

Het krijgen van de zo vurig gewenste nakomelingen was echter moeilijk voor het paar. Wilhelmina kreeg in de achtereenvolgende jaren zeker driemaal een miskraam en een (prematuur) doodgeboren zoon.

9211255665bfc2326c452db85313d044.jpgHet stel vervreemdde meer en meer van elkaar; nadat in 1909 eindelijk dochter Juliana was geboren en Wilhelmina in 1912 nog eens twee miskramen had gehad, leefden de echtelieden verder volledig apart.

De spilzucht van Hendrik was  Wilhelmina ook een doorn in het oog. Zij stelde Hendrik zelfs op enig moment onder curatele: Hendrik kon zijn wensen kenbaar maken aan een curator, die vervolgens Wilhelmina om toestemming moest vragen. Toch heeft zij veel van zijn schulden, waaronder toelagen voor minnaressen, die claimden een kind van hem te hebben, betaald.

Toen Hendrik in juli 1934 plotseling overleed, weigerde Wilhelmina echter zijn erfenis (die uit louter schulden bestond) te aanvaarden. In haar laatste levensjaren zou Wilhelmina meer begrip tonen voor de handelwijze van haar echtgenoot en zijn karakter herwaarderen en zelfs wat idealiseren.

Koningin tijdens twee wereldoorlogen

7fe44b469addfcf145398f9636305f9b.jpg

Wilhelmina maakte als koningin beide wereldoorlogen mee. In de Eerste Wereldoorlog kon Nederland nog neutraal blijven. Wilhelmina bood de verdreven Duitse afgetreden keizer Wilhelm II in 1918 zelfs asiel en weigerde hem uit te leveren aan de Geallieerden in Versailles; Wilhelmina was namelijk een fervent tegenstander van de doodstraf en vreesde, dat die wel eens tegen de Duitse ex-keizer geëist zou kunnen worden. Wilhelm II verbleef eerst een korte tijd in Amerongen, later in Huis Doorn, tot aan zijn dood in 1941. Wilhelmina bood hem wel de gastvrijheid, maar wilde hem echter nooit ontmoeten.

In de Tweede Wereldoorlog was er geen sprake van neutraliteit; de Duitsers vielen Nederland op 10 mei 1940 met grote militaire overmacht binnen. De koninklijke familie en zo ook de leden van de regering kozen ervoor uit te wijken naar Engeland om daar vandaan de strijd met de Duitsers aan te binden. Wilhelmina bleek een zeer strijdbaar en onverzettelijk icoon tegen de Duitse bezetting te zijn, mede door haar toespraken, die via (de illegale) Radio Oranje in grote delen van Nederland te horen waren.

Naoorlogse wederopbouw

a1416d38ab49ff62ef509030d2a05053.jpg

Na de oorlog, weer terug in Nederland, was zij immens populair onder de bevolking. Met verve wilde Wilhelmina meewerken aan de wederopbouw van Nederland, maar al snel kwam zij erachter, dat zij opnieuw te maken kreeg met dezelfde soort politici, met dezelfde partijbelangen, als die van voor de oorlog; de verzuiling zou zelfs hoogtij vieren in de vijftiger jaren van de 20e eeuw. Teleurgesteld kreeg zij ook nog te kampen met een verslechterende gezondheid, waardoor haar dochter Juliana al op verschillende keren voor haar had moeten waarnemen. Op 4 september 1948, twee dagen voor haar 50-jarig regeringsjubileum, trad zij af ten gunste van haar dochter Juliana.

Wilhelmina trok zich terug uit het publieke leven en vestigde zich op Paleis het Loo in Apeldoorn. In haar laatste jaren schreef zij haar autobiografie 'Eenzaam, maar niet alleen'.

d19edcf9760f1794b7a983f68cd96430_medium.Zij stierf op 28 november 1962, op 82-jarige leeftijd, in Paleis het Loo in Apeldoorn. Haar uitvaart was – evenals die van haar man in 1934 en later die van haar dochter in 2004 - geheel in het wit; Wilhelmina was er namelijk van overtuigd dat de dood op Aarde tegelijkertijd de geboorte in het eeuwige leven was en daar paste de sombere kleur zwart, naar haar mening, absoluut niet bij.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

cd9fbc848a88c7ba287478096f6f081f.jpgZie ook:

Ingehuldigd!-1-Willem-I

Ingehuldigd!-2-Willem-II

Ingehuldigd!-3-Willem-III

Ingehuldigd!-5-Juliana

Ingehuldigd!-6-Beatrix

Ingehuldigd!-7-Willem-Alexander

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

08/10/2016 09:24

Reacties (4) 

1
08/10/2016 14:29
Krachtige koningin, klein maar dapper is hetgeen ik het eerste bedenk.
1
08/10/2016 14:18
Mooi artikel. Ze heeft geen gemakkelijk bestaan gehad zowel privé als als staatshoofd heeft ze behoorlijk problemen over zich heen gekregen.
1
08/10/2016 14:06
De langstzittende vorstin van ons land tot nu toe. Wel een eenzaam bestaan.
1
Asmay tegen Robin93
08/10/2016 14:35
Lijkt me ook.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert