Ingehuldigd! (2) Willem II

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

ae7eae1d75052967dd4ea33db4e6c13f.jpgTroonwisselingen in Nederland

Mede naar aanleiding van de tentoonstelling "Ingehuldigd!", die na de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk te Amsterdam (van 11 mei tot 18 augustus 2013) werd gehouden.

Van vader op zoon – Willem II

Na de abdicatie (afstand van de troon) van zijn vader kwam koning Willem II (1792-1849), tevens Groothertog van Luxemburg en Hertog van Limburg, aan het bewind. Door zijn militaire wapenfeiten, bij achtereenvolgens de Slag bij Quatre-Bras en de Slag bij Waterloo in 1815, had Willem II een reputatie als militaire held.

Jeugd en opleiding van Willem II

Willem (die de roepnaam ‘Guillot’ had) werd geboren op 6 december 1792 in Den Haag, als zoon van Willem I (toen nog geen koning van de Nederlanden) en Frederica Louisa Wilhelmina van Pruisen. Na hem kwamen nog zoon Frederik (1797-1881) en dochters Paulina (1800-1806) en Marianne (1810-1883). Toen zijn grootvader, stadhouder Willem V in 1795 na het uitroepen van de Bataafse Republiek vanuit de Nederlanden naar Engeland vluchtte, ging de rest van de familie mee. Willem II bracht zo voor een deel zijn jeugd door in Engeland en later – toen het gezin verhuisde naar de familie van zijn moeder – in Pruisen.

Militaire carrière Willem II

ed06813f65d4eb1a7d99fdf331469e8f_medium.Aan het hof van de koning van Pruisen kreeg Willem II een militaire opleiding en diende enige tijd in het Pruisische leger. In 1811 werd Willem II in Spanje adjudant van de Engelse generaal Wellesley, de eerste hertog van Wellington. Hij kreeg er de bijnaam ‘Slender Billy’, maar toch wist hij zich bij de Slag bij Vitoria eervol te onderscheiden.

In 1815 kreeg Willem II het bevel over een legerkorps van Wellington, waarmee hij de confrontatie met de troepen van Napoleon aanging in de hoop de Franse expansiedrift c.q. bezetting van de Nederlanden te stoppen. Vooral de strijd van Willem II en zijn troepen bij Quatre-Bras met het Franse leger op 16 juni 1815 bleek van vitaal belang voor de uiteindelijke eindstrijd bij Waterloo. De schermutselingen hadden de Franse troepen namelijk net voldoende opgehouden en uitgeput, dat de Britse troepenmacht bij de Slag van Waterloo op 18 juni 1815 (slechts drie dagen later) daardoor toch snel de overhand wist te verkrijgen en Napoleon wist te verslaan.

Willem II bij Quatre Bras (1815)

Ook in deze laatste Slag had Willem II gevochten. Hij raakte echter gewond en werd met spoed naar zijn familie in de Nederlanden gebracht. Gelukkig wist hij mettertijd te herstellen. Zijn faam was echter groot. Zo kreeg Willem II als dank, voor zijn bijdrage bij het verslaan en verdrijven van de Fransen, van 'het Nederlandse volk' het toenmalige jachtslot Soestdijk cadeau.

Huwelijk van Willem II

Van december 1813 tot in mei 1814 was Willem II verloofd geweest met de dochter van de later gekroonde koning George IV, kroonprinses Charlotte Augusta. Zij was het echter, die de verloving verbrak (zij zou later huwen met de latere koning Leopold I van België). Een reden werd uiteraard niet gegeven, maar Willems geaardheid (zie verder) zou er mogelijkerwijs debet aan zijn geweest. Willem II had zijn pijlen echter nog niet verschoten; hij trad op 21 februari 1816 in het huwelijk met Anna Paulowna, één van de dochters van de kort regerende Russische tsaar Paul I, en zuster van zowel opvolger tsaar Alexander I als van diens opvolger tsaar Nicolaas I.

Troonopvolging van Willem II

Toen Willem I als koning van de Nederlanden was ingehuldigd, werd Willem II automatisch de kroonprins en troonopvolger. Omdat hij echter een slechte verstandhouding met zijn vader had, woonde hij verre van hem, namelijk in Brussel.

515bbfdd6dbc45cd87add167087f0418.jpg

Inhuldiging van Willem II.

Op 28 november 1840, ruim zeven weken na zijn vaders abdicatie, werd Willem II met veel ceremonieel ingehuldigd in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Ook deze uren durende plechtigheid (de Grondwet wet werd bijvoorbeeld in zijn geheel voorgelezen) werd afgesloten met een kerkdienst.

Geaardheid van Willem II 80739e708491f2a46dec99aab38ba89f_medium.

Zo zuinig, zakelijk en serieus als de vader was, zo spilziek, lichtzinnig en impulsief was echter de zoon. Als kroonprins was Willem II al vanaf 1819 diverse malen gechanteerd wegens 'beschaemende en onnatuurlijke lusten', zoals de toenmalige minister van justitie Van Maanen het noemde. Als koning had Willem II een vaste entourage (van zowel vrienden als dienaren), die hij 'om redenen van verleende gunsten en diensten', niet de deur kon wijzen of kon ontslaan. Willem II was namelijk biseksueel, een omstreden en publiek geheim in die tijd, hetgeen de schatkist echter de nodige zwijgpenningen zal hebben gekost om de koninklijke schijn op te houden.

f7c328035b49da38ec50c62c56f2b219_medium.Toch was zijn huwelijk met de Russische prinses/grootvorstin Anna Paulowna zeer gelukkig. Anna Paulowna adoreerde haar man en zij kreeg vijf kinderen met hem. Tezamen gaf het stel graag grootse ontvangsten met veel ceremonieel, zoals Anna Paulowna dat kende vanuit haar thuis, het Russische hof.

Ook was Willem II een fervent verzamelaar van kunst; om dat alles te kunnen betalen, sloot hij grote leningen af bij onder andere zijn zwager, de latere tsaar Nicolaas I van Rusland. (Om die lening af te kunnen betalen. na Willems dood, werd een groot deel van de kunstcollectie door Anna aan haar broer in bezit gegeven. Nicolaas I zond de collectie naar de Hermitage in Sint-Petersburg – mede hierdoor heeft dit hedendaagse museum dus zoveel Nederlandse oude meesters in haar bezit.)

Vader-zoon-relatie van koning en kroonprins

Evenmin als Willem II met zijn vader kon opschieten, zo slecht was ook de verstandhouding met zijn oudste zoon, de latere koning Willem III. Vooral de verregaande liberale grondwetswijzigingen in 1849, (na de door Europa razende volksopstanden voor meer democratie en tegen de absolute macht van de vorstenhuizen van 1848), waarmee zijn vader node akkoord was gegaan, waren de kroonprins een doorn in het oog. Willem III nam zelfs 'ontslag' van zijn kroonprinselijke rechten, maar zijn vader bracht hem aan het verstand, dat de troon geen baan was die je kon opzeggen.

Gezondheid en dood van Willem II

0bc5ea760bfab6ebf424bb637648f79b.jpgNa de dood van zijn tweede en favoriete zoon Alexander aan tbc, was ook de gezondheid van Willem II tanende. Uiteindelijk stierf hij op 17 maart 1849 in Tilburg onverwacht, op 56-jarige leeftijd, aan een verwaarloosde kou/griep.

Tot slot

Willem II regeerde zijn laatste levensjaar als slechts een 'constitutioneel vorst': het begrip, waarbij de koning onschendbaar is, maar zijn macht beperkt. De uitvoerende macht lag van die tijd af bij de democratisch gekozen ministers, die dan ook verantwoordelijk waren geworden voor het doen en laten van de vorst (de zogenaamde Ministeriële Verantwoordelijkheid). Willem II heeft amper 9 jaar op de troon gezeten, tot nu toe de kortste regeringsperiode van een regerend vorst in Nederland.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

Zie ook:

Ingehuldigd!-1-Willem-I

Ingehuldigd!-3-Willem-III

Ingehuldigd!-4-Wilhelmina

Ingehuldigd!-5-Juliana

Ingehuldigd!-6-Beatrix

Ingehuldigd!-7-Willem-Alexander

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

08/10/2016 08:32

Reacties (4) 

1
08/10/2016 14:27
Interessant, die schande van een biseksuele koning; dat leer je niet tijdens de geschiedenisles op school.
1
Asmay tegen ZiaRia
08/10/2016 14:37
Nee, zeker niet.
1
08/10/2016 14:14
Leuk, die Britse bijnaam 'Slender Billy'. Jammer, dat zijn verzamelde kunst moest worden gebruikt om zijn schulden te dempen. Willem II had er duidelijk kijk op.
1
08/10/2016 14:04
Voor zover ik weet de enige Nederlandse koning met een roemrijk militair verleden.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert