Wonderlijke winterse witte wereld

Door Asmay gepubliceerd in Dieren en natuur

d56570ec66748e7822a5b1770c215d38_medium.In de herfst- en wintermaanden kan het ‘s morgens wel eens aardig mistig zijn. Geen pretje als je de weg op moet, want slecht zicht in het verkeer is bepaald niet zonder gevaren. Wanneer de temperatuur op een winterse dag dan ook nog eens een paar graden onder nul is, kan de mist veranderen in een laagje ijs. Nogmaals, voor het verkeer geen pretje; gladheid levert altijd gevaar op. De combinatie van vorst en mist levert echter ook een ander fenomeen op, dat vooral de natuur siert. Bomen, struiken en planten kunnen dan bedekt zijn met rijp; en dat is heel mooi om te zien.

Rijp of rijm?

Aangevroren mist is zo’n typisch gevalletje van winterse rijp. In België wordt dit verschijnsel, naar ik meen, geen rijp maar rijm genoemd. Hoewel het resultaat hetzelfde is, namelijk een witte wereld, zit er volgens deskundigen toch verschil in het ontstaan tussen rijp en rijm.

43de618ac1c132187d50c25126b7486d_medium.82ccff17666678299c6b912ef7b89ce0_medium.

 

 

 

 

Rijp ontstaat namelijk door het neerslaan van condens of waterdamp uit de hoge vochtigheid van de lucht – vooral bij mist – op bomen, struiken, planten en andere koude zaken buitenshuis, die dan door de lage temperaturen in de nacht kunnen bevriezen. Zo vormt zich een witte aanslag van ijskristallen.

Eenzelfde aanvriezing kan ontstaan, wanneer de waterdamp in de lucht bij afkoeling eerst als dauw is neergeslagen en daarna pas is bevroren. Dit wordt over het algemeen ‘rijm’ genoemd. Om een mooie rijmvorming te krijgen, heb je eigenlijk helemaal geen mist, maar een gemiddelde luchtvochtigheid en een rustige, heldere en koude nacht met vorst nodig.

Aangevroren mist

e05fecd7d3eb64a65f2e1493141af7ef_medium.Bij temperaturen boven nul blijft de mist normaal gesproken als uiterst kleine waterdruppeltjes in de lucht zweven. Door de vrieskou worden de druppeltjes echter zwaar en zetten zich af op alles wat op hun pad komt, waarna ze bevriezen. Officieel heet dit 'ruige rijp', omdat je hiervoor twee weersomstandigheden nodig hebt, namelijk zowel (nacht-) vorst als mist.

Als er wat wind bij is geweest, zie je dat aan de vorm van de rijp. Die is dan wat grover of zelfs wat 'verwaaid'; de ijskristallen zijn dan in de bepaalde windrichting bewogen en bevroren. Officieel noemt men dit 'rijp veroorzaakt door een laminaire luchtstroming'. Rijp is opgebouwd als een kristallijne structuur en kan in vorm verschillen. Afhankelijk van de vochtigheid van de lucht, de buitentemperatuur, de warmtecapaciteit en warmtegeleiding van het berijpte voorwerp en de temperatuur en beweging van de lucht kan rijp er uit zien als naalden, schubben, veren of waaiers.

Rijp of rijm en het verkeer

Rijp- of rijmplekken of de weg zijn echter een stuk minder prettig; het maakt dat de wegen op onverwachte plaatsen spekglad kunnen zijn, met alle gevolgen voor de verkeersdeelnemers van dien. Het is dus altijd oppassen geblazen met mist en kou; bij dit soort weersomstandigheden wordt er gelukkig altijd veelvuldig en duidelijk gewaarschuwd door de meteorologische diensten, waar en wanneer je als weggebruiker met zulke gladde plekken te maken kunt krijgen. Meestal is het gelukkig maar een kwestie van een paar uren, want zodra de zon opkomt en ietsje sterker wordt – naar het midden van de dag - smelt de rijp in de meeste gevallen snel weg.

dec27ae7b2d58067e791679a7174fd86_medium.

Een volledig berijpt landschap

Nu komt het niet elke herfst of elke winter en zeker niet overal voor dat alles met aangevroren mist is bedekt. Als dat dus een keer het geval is (zoals in mijn woonplaats een paar jaar geleden), kun je eigenlijk niet binnen blijven zitten; het is te mooi om zomaar aan je voorbij te laten gaan. Die keer, dat de rijp van alle gewone bomen en struiken ineens feeërieke verschijningen had gemaakt en mijn woonplaats wel een onbekende streek leek, was ik dan ook, weggedoken in een warme jas, al vroeg op pad.

dc4ca2eba153629450238124d704403f_medium.

Vroeg, want wanneer de zon maar even aan kracht weet te winnen in de vorderende uren van de morgen is het snel gedaan met het mooie ijskristallenlandschap. Gewapend met mijn fototoestel wandelde ik langs tuinen en heggen, langs singels en velden, en waande mijzelf even in een witte wereld. Alles was met een fraaie witte rijpdeken bedekt. Een koude wandeling werd het, dat wel, maar door de vastgelegde foto’s (denk ik toch) was het zeker de moeite waard.

6e4f5245620025125a9831ad5e48ae67_medium.

Rijp maakt alles sprookjesachtig en wonderschoon

Het is met rijp als met een poederdun laagje sneeuw, wanneer het landschap is bedekt met een witte waas, ziet alles er bijna uit als nieuw. Bekende plekken in de eigen wijk, waar je normaal niet eens meer naar kijkt, zien er plotseling schoon, fris en sprookjesachtig uit. Ineens kijk je met andere ogen naar die normaal zo vertrouwde bomenrij, heestervakken of plantsoenrozen. Het kan een ware herontdekking zijn en dat eigenlijk allemaal door een simpel laagje ijskristallen ...

Vreemd ook, dat een knisperende, ijswitte wereld – al is het maar tijdelijk – nog zo'n schone uitstraling heeft. Alsof er nog nooit een hond is uitgelaten op deze grasstrook, bij die boom of langs deze singel! Laten we het maar zo zien: alles is voorlopig met de mantel des winters bedekt en na de dooi zien we wel weer.

Tot slot

85478e73134231d82daebbe394216ac4_medium.Toch is het niet alleen maar mooi, die berijpte buitenwereld. Nadelen – buiten de hierboven genoemde voor het verkeer – zijn er namelijk ook. Eén van de nadelen van deze winterse pracht in de vorm van aangevroren mist, vind ik toch wel de laag die op mijn autoruiten zit. Was ik gisteren al bijna een half uur bezig om de autoruiten weer doorzichtig te krijgen, na een vriezende mistnacht zal dat zeker nog meer tijd gaan kosten. Een ruige rijplaag bestaat namelijk uit hele fijne waterdruppeltjes, die dan ook als een compacte laag op alles vastgevroren zit en deze laat zich niet zo gemakkelijk verwijderen. Wanneer je dan nog met de auto op pad moet, zit er niets anders op dan voldoende tijd in te ruimen om te schrappen, te schrappen en nog eens te schrappen. Of je neemt een vrije dag, dat kan natuurlijk ook.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com.

 

cc6b41fdfc92ed6bd7a2b3b524e901e4.jpg

Zie ook:

Herfst-in-Holland-een-impressie

Najaar-en-een-stormachtige-strandwandeling-een-impressie

Lentekriebels-en-zomertijd

Zomerse-tuin-met-vaste-planten-en-struiken

Bomen-over-bossen-en-bomen

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
30/09/2016 07:51

Reacties (3) 

1
30/09/2016 08:15
Herfst is mijn favoriete seizoen met de bladverkleuring en het mooie, goudgekleurde zonlicht. Deze foto's echter, zijn schitterend; en daarmee is gelijk duidelijk dat winterse pracht toch ook wel wat is.
1
30/09/2016 08:11
Mooie foto's!
1
30/09/2016 08:09
Als ik deze foto's zie, krijg ik zowaar zin in de winter!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert